پیش چراغ فیض شب، از خواب دم مزن
وحشی است مرغ فرصت، مژگان بهم مزن
زین خوابهای از أمل خود درازتر
خط بر کتاب هستی خود یک قلم مزن
ای تاجر قلمرو هستی، نبسته بار
از چشم خفته، خیمه براه عدم مزن
زنهار پیش حکم قضا، از حیات خویش
پیش لبت گر آینه گیرند، دم مزن
با بی زری چو دست کریمان گشاده باش
بر جبهه همچو کیسه گره با درم مزن
عقل معاش، نام مکن بخل شوم را
خرجیست خرج معرفت، ای خواجه دم مزن
حق کرم، ز نام کرم هم گذشتن است
این حق ادا نساخته لاف کرم مزن
دستار کهنه یی، به فقیری اگر دهی
هر لحظه اش به فقر ز سرکوب بم مزن
پیش چراغ اجر مصیبت، ز بی تهی
بر سر چو باد خاک میفشان و دم مزن
از بهر خود مگیر، گل کلفتی در آب
ای سیل، خان و مان فقیری بهم مزن
تا غایبانه مدح تو هردم کنند بیش
واعظ بروی دشمن خود، حرف کم مزن
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی هشدار و توصیههای اخلاقی پرداخته است. شاعر از مخاطب میخواهد که از خواب غفلت بیدار شود و برای فرصتهای زندگی مخصوصاً در لحظات حساس و مهم، آماده باشد. او به اهمیت عمل و عدم گرفتار شدن در رؤیاهای بیپایه تأکید میکند و میگوید که برای بهبود زندگی نباید بخل ورزید و باید در کمک به دیگران کوشا بود. همچنین اشاره شده که نباید به ظواهر فریبنده دنیا دل بست و از زوایای انسانی باید به دیگران محبت و بخشش کرد. در نهایت، بر عدم فخر به کردارهای نیک و صداقت در عمل تأکید کرده و از رفتارهای متکبرانه و کاذب دوری جسته است.
هوش مصنوعی: در برابر نور و انرژی که شب به ما میدهد، از خواب بیدار شو و تنبلی نکن. فرصتطلبی همچون پرندهای در حال پرواز است، پس بیخود با خوابآلودگی خود را محدود نکن.
هوش مصنوعی: در خوابهای طولانی و پر از آرزوی خود غرق نشو، زیرا هیچگاه نباید برای نوشتن زندگیات تنها به یک قلم تکیه کنی.
هوش مصنوعی: ای تاجر عالم وجود، به چشم خوابآلود چشم نبند و خیمهات را در سرزمین ناپیدا برپا نکن.
هوش مصنوعی: مراقب باش که پیش از رسیدن حکم سرنوشت، درباره زندگیات چیزی نگو. اگر آینهای مقابل لبت بگذارند، صحبت نکن.
هوش مصنوعی: هنگامی که بینیازی و ثروت کم داری، باید با دست باز و گشادهدلی مانند کریمان رفتار کنی. همانطور که نباید کیسهای گرهخورده را با درم و پول بگشایی، بر دیگران نیز نباید فشار بیاوری.
هوش مصنوعی: عقل معاش را به معنای اینکه در کشمکشهای زندگی دچار تنگنظری و بخل نشو، به کار نمیبر. هزینههای زندگی را از روی دانش و معرفت پرداخت کن و هیچگاه از آن دم نزن.
هوش مصنوعی: حق بزرگوارانه بودن، فقط به نام بزرگ یا کرم بودن نیست. اگر این حق را به خوبی ادا نکردهای، پس نباید از بزرگی خود سخن بگویی.
هوش مصنوعی: اگر به یک فقیر دستاری کهنه بدهی، هر لحظه باید مراقب باشی که فقر و مشکلاتش را بیشتر نکنید.
هوش مصنوعی: در برابر چشمهی نور ناشی از مشکلات و مصائب، مانند گرد و غبار بر سر راه، چیزی ارزشمند نیست. بنابراین، بیهوده صحبت نکن و بیدلیل فضایی را در هم نریخت.
هوش مصنوعی: برای خودت چیزی نگیرید، ای سیل! با این کار سختی را برای فقیران ایجاد نکن.
هوش مصنوعی: هر لحظه کسانی هستند که به شکلی پنهانی تو را ستایش میکنند، پس بهتر است در برابر دشمن خود، کمتر سخن بگویی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بگذر ز آب خضر و دم از جام جم مزن
اینها حکایتی است قدح نوش و دم مزن
دوزخ نه زان ماست دلا فال بد مزن
در عیش کوش و قرعه همت بغم مزن
ای آه سینه سوز مکن شعله را بلند
[...]
بر صفحهٔ رخ از خط مشکین رقم مزن
بر نامهٔ حیات محبان قلم مزن
تیغ عتاب بر سر اهل وفا مکش
تیر هلاک بر دل صید حرم مزن
افتادگان بند تو جایی نمیروند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.