باز بر طرف چمن، یا رب چه شد کآبر بهار
بر خلاف رسم و عادت گشته اینسان ژاله بار
گل به صد حسرت، گریبان صبوری کرد چاک
بلبل اندر شاخ گل، گردیده از غم بی قرار
جامهٔ نیلی به تن پوشیده سوسن، در چمن
گیسوان کرده پریشان، سنبل اندر مرغزار
نسترن افکنده گویا چادر ماتم به سر
نارون آورده گویا میوهٔ حسرت ببار
بلبلان گویا عزادارند بر طرف چمن
عندلیبان، نوحه خوانانند اندر شاخسار
شور در صحن چمن، افکنده گیسو عندلیب
نوحه خوان، شیون کنان از یک طرف گشته هزار
خلق را بینم سیه در بر، گروه اندر گروه
نوحه خوانان وا حسینا گو قطار اندر قطار
شور محشر گوییا بر پا شده اندر جهان
کاین چنین غوغا همی خیزد ز هر شهر و دیار
گوییا ماه محرم، شد عیان درآسمان
یا هلال ماه ماتم، گشت گویی آشکار
آه از آن دم که ماه برج دین در کربلا
بر زمین افتاد جسم انورش خورشید وار
بر دلش از یک طرف، داغ عزیزان بی حساب
بر تنش از یک طرف، زخم لعنیان بی شمار
بر زمین بنهاد گاهی پهلو از بی طاقتی
گاه بر خاک سیه بنهاد رخ آن گل عذار
گیسویی از خون بشد رنگین که جبریل امین
شست وشو می کرد ز آب سلسبیل از وی غبار
از چه یارب آسمان از هم نپاشید آن زمان
کوفتاد از صدر زین، آن خسرو گردون وقار
جای اشک از دیده گر خون دل آید اندک است
در عزای سبط احمد در همه لیل و نهار
« ترکیا » در ماتم شاه شهیدان، روز و شب
دست غم بر سر زن و، خون دل از مژگان ببار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر سوگنامهای برای امام حسین در آغاز ماه محرم است. شاعر نخست باغ بهاری را سوگوار تصویر میکند: ابر میگرید، گل گریبان میدرد، سوسن کبودپوش است و بلبلان نوحه میخوانند؛ سپس دستههای سیاهپوش مردم و شور عزا را نشان میدهد و آن را با پیدا شدن هلال محرم پیوند میزند. در ادامه به صحنهٔ افتادن امام زخمی و داغدار از اسب در کربلا میپردازد و از آسمان میپرسد چرا فرو نپاشید، و در پایان خود را به گریستنِ خون دل در این سوگ فرامیخواند.
هوش مصنوعی: خدایا، چه پیش آمده که ابر بهاری در کنار باغ، برخلاف رسم همیشگیاش اینگونه تگرگ و شبنم فرو میبارد؟ باریدن ابر به گریستن بر مصیبتی تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: گل از سر حسرت فراوان، گریبان صبر و شکیبایی خود را دریده است و بلبل بر شاخهٔ گل از اندوه آرام و قرار ندارد.
هوش مصنوعی: سوسن در باغ جامهٔ کبود سوگ به تن کرده و سنبل در چمنزار گیسوانش را مانند سوگواران پریشان کرده است.
هوش مصنوعی: گویی نسترن چادر عزا بر سر انداخته و درخت نارون به جای میوه، حسرت و اندوه به بار آورده است.
هوش مصنوعی: گویی بلبلان در کنار باغ عزادارند و بر شاخهها نوحه میخوانند.
هوش مصنوعی: عندلیب با گیسوی پریشان در صحن باغ غوغا به پا کرده و از سوی دیگر هزاردستان نوحه میخواند و شیون میکند.
هوش مصنوعی: مردم را میبینم که دستهدسته سیاهپوش شدهاند و صفدرصف نوحه میخوانند و «واحسینا» میگویند.
هوش مصنوعی: گویی در جهان شور و آشوب روز قیامت برپا شده است، چون از هر شهر و سرزمینی چنین فریاد و غوغایی برمیخیزد.
هوش مصنوعی: گویی ماه محرم در آسمان پدیدار شده، یا هلال ماه عزا آشکار گشته است.
هوش مصنوعی: افسوس از آن لحظه که امام حسین، که ماه آسمان دین بود، در کربلا پیکر نورانیاش مانند خورشید بر زمین افتاد.
هوش مصنوعی: از یک سو بر دلش داغ بیشمار عزیزانِ شهیدش بود و از سوی دیگر بر بدنش زخمهای بیشمار دشمنان ملعون.
هوش مصنوعی: آن گلرخسار گاهی از ناتوانی پهلو بر زمین مینهاد و گاهی چهره بر خاک تیره میگذاشت.
هوش مصنوعی: گیسویی که جبرئیل امین با آب چشمهٔ سلسبیل بهشت غبار از آن میشست، از خون رنگین شد.
هوش مصنوعی: خدایا، چرا آسمان در آن هنگام که آن پادشاهِ بلندمرتبه از روی زین اسب بر زمین افتاد، از هم فرو نپاشید؟
هوش مصنوعی: در سوگ نوادهٔ پیامبر، اگر شب و روز به جای اشک از چشم خون دل ببارد، باز هم کم است.
هوش مصنوعی: ای ترکی، شب و روز در عزای سرور شهیدان دست غم بر سر بزن و از مژگانت خون دل ببار.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نافه دارد زیر اندر گشاده بی شمار
لاله دارد زیر نافه در شکسته صد هزار
خانمان از رنگ و بوی او همیشه چون بهشت
روزگار از تار و پود او شکفته چون بهار
چشم زی رویش نگه کرد اندرو لاله شکفت
[...]
هر سپاهی را که چون محمود باشد شهریار
یمن باشد بر یمین ویسر باشد بریسار
تیغشان باشد چو آتش روز و شب بد خواه سوز
اسبشان باشد چوکشتی سال و مه دریا گذار
از عجایب خیمه شان با شد چو دریا وقت موج
[...]
ای خداوندان مال العتبار الاعتبار
ای خداوندان قال الاعتذار الاعتذار
پیش ازاین کاین جان عذرآورفروماند ز نطق
پیش از آن کین چشم عبرت بین فرو ماند زکار
توبه پیش آرید و نادم از گُنه کاری خویش
[...]
بار دیگر بر ستاک گلبن بی برگ و بار
افسر زرین بر آرد ابر مروارید بار
گاه مینا زینت آرد زو نگار بوستان
گاه مرجان زیور آرد زو عروس مرغزار
غنچه سازد باغ را پر گلبن از مینا و زر
[...]
ابر آذاری برآمد از کران کوهسار
باد فروردین بجنبید از میان مرغزار
این یکی گل برد سوی کوهسار از مرغزار
وان گلاب آورد سوی مرغزار از کوهسار
خاک پنداری به ماه و مشتری آبستنست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.