کوشش بنده سبب از بخشش است

کار قضا بود و تو را عیب نیست

بود و نبود از صفت ایزد است

بندهٔ درماندهٔ بیچاره‌ کیست؟

اول مخلوق چه باشد؟ زوال

[...]

دمنه را گفتا که تا: این بانگ چیست؟

با نهیب و سهم این آوای کیست؟

راد مردی و مرد دانی چیست

باهنرتر ز خلق گویم کیست

آنکه با دوستان بداند ساخت

و آنکه با دشمنان بداند زیست

چو گرد آمدی مرد از ایشان دویست

بر آن سان که نشناختندی که کیست

نگه کن که هوش تو بر دست کیست

ز مردم شمار ار ز دیو و پریست

همی کرد باید کزین چاره نیست

که فرزند و شیرین روانم یکیست

بزرگی که فرجام او تیرگی‌ست

بر آن مهتری بر بباید گریست

نهانی ندانم ترا دوست کیست

بدین آشکارت بباید گریست

چه گویم که این بچهٔ دیو چیست؟

پلنگ و دو رنگ است و گر نه پری‌ست

که جویند تا اختر زال چیست

بر آن اختر از بخت سالار کیست

مرا آرزو در زمانه یکیست

که آن آرزو بر تو دشوار نیست

خداوند هست و خداوند نیست

همه بندگانیم و ایزد یکیست

سخن بر چه سانست و آن مرد کیست

که زیبای سربند و انگشتریست

ازویست نیک و بد و هست و نیست

همه بندگانیم و ایزد یکیست

کنون آمدم تا هوای تو چیست

ز کابل ترا دشمن و دوست کیست

سرافراز گردی و مردی دویست

بدو داد و گفتش که ایدر مایست

بگفت آنک در دل مرا درد چیست

همی گفت چندی و چندی گریست

خود و نامداران هزار و دویست

تو گفتی کشان بر زمین جای نیست

بپرسید رستم که این اسپ کیست

که دو رانش از داغ آتش تهیست

برین گونه صدسال شادان بزیست

نگر تا چنین در جهان شاه کیست