در آن کوش مِنبعد شاهی به دهر
که روزی به انصاف از این خوان خوری
گرت نیم نان جو افتد به دست
به رغبت به از مرغ بریان خوری
نه زآن سان که چندانذکه مقدور توست
ز افراط شهوت دو چندان خوری
ز بسیار خوردن شوی مردهدل
خود اندک خوری، گر غم جان خوری
چو شد ز امتلا، طبع ناسازگار
بود زهر اگر آب حیوان خوری
چو عیسی به قرصی بساز از فلک
که خر باشی ار دیگ پالان خوری
به پای خودت رفت باید به گور
چو بر اشتهای کسان نان خوری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه پندی است دربارهٔ قناعت و پرهیز از پرخوری که شاعر آن را خطاب به خود، با تخلص «شاهی»، میگوید. او نان جوی را که با رغبت خورده شود از مرغ بریان بهتر میداند و میگوید پرخوری دل را میمیراند و حتی آب حیات را برای مزاجِ بیمار به زهر بدل میکند. سپس با تمثیل عیسی و قرص خورشید به قناعت فرامیخواند و هشدار میدهد که هر کس به خواهش دیگران بیش از اندازه بخورد، با پای خود به گور میرود.
هوش مصنوعی: شاعر خود را خطاب میکند: ای شاهی، از این پس در دنیا چنان بکوش که روزیِ خود را از سفرهٔ روزگار با اعتدال و به اندازهٔ حق خود بخوری.
هوش مصنوعی: اگر تنها نیمهنانی از جو به دستت رسید، آن را با رغبت و خشنودی بخور؛ این بهتر از خوردن مرغ بریان است.
هوش مصنوعی: نه آنگونه که از زیادهرویِ هوس، دو برابرِ توان و گنجایش خود بخوری.
هوش مصنوعی: پرخوری دل را میمیراند و آدمی را سنگیندل و غافل میکند. اگر به فکر جان خود باشی، خودبهخود کم خواهی خورد.
هوش مصنوعی: وقتی از پری معده مزاج آدمی به هم بخورد، حتی اگر آب حیات بنوشی برایت مانند زهر زیانآور است.
هوش مصنوعی: مانند عیسی که در آسمان به قرص خورشید بسنده کرد، تو نیز به یک قرص نان قناعت کن. اگر مانند خر دیگدیگ بخوری و شکم را بار کنی، چون خرِ او زمینگیر و در شمار خران خواهی بود. در اینجا «قرص» هم به معنای نان است و هم خورشید.
هوش مصنوعی: اگر نه به اندازهٔ میل خود، بلکه به خواهش و اصرار دیگران غذا بخوری، با پای خودت به سوی گور رفتهای؛ یعنی خودت مرگ خود را پیش انداختهای.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تو را داددندان که تا نان خوری
همت داده نان تا به دندان خوری
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.