چون در جهان ز عشق تو غوغا در اوفتاد
آتش به رخت آدم و حوا در اوفتاد
وآن آتشی که رخت نخستین بدو بسوخت
زد شعله ییّ و در من شیدا در اوفتاد
دیوانه چون رهد؟ چو خردمند جان نبرد
اکمه کجا رود؟ چو مسیحا در اوفتاد
چون بارگیر شاه دلش اسب همّت است
جان باخت هرکه با رخ زیبا در اوفتاد
چشمت دلم ببرد و به جان نیز قصد کرد
لشکر شکست ترک و به یغما در اوفتاد
دل تنگ نیست گرچه بر او غم فراخ شد
بط تر نگشت اگر چه به دریا در او فتاد
شیری و آتشی که به هم کم شوند جمع
در خود فکند مرد چو ... با در اوفتاد
دست زوال پنجه دولت فرو شکست
فرعون را که با ید بیضا در اوفتاد
حسنت مرا مقید زندان عشق کرد
یوسف چهی بکند و زلیخا در اوفتاد
بالا گرفته بود دلم همچو آسمان
چون قامت تو دید ز بالا در اوفتاد
من کار عشق از مگس آموختم که او
شیرین جان بداد و به حلوا در اوفتاد
من بنده گرد کوی تو ای دلبر و مگس
گرد شکر، بگشت بسی تا در اوفتاد
نادیتُهم و قلتُ هَلُمّوا لحُبِّنا
در مقبلان فغان اَتَینا در اوفتاد
زآن دم که شمع صبح ازل شد فروخته
آتش به جمله ز آن دم گیرا در اوفتاد
گفتی به عاشقان که الی الارض اِهبطوا
هر یک چو من ز غرفه منها در اوفتاد
موسی ز دست رفت و ز جای قرار خود
چون کوه دید نور تجلی در اوفتاد
بیضای غُرهٔ تو ز خود برد هرکهرا
سودای عشق تو به سویدا در اوفتاد
این تاج لایق سر من باشد ار مرا
گردن به طوق منَّ عَلینا در اوفتاد
شاید که جمله دست تمسک درو زنیم
در چنگ او چو عروه وثقی در اوفتاد
کامل شود چو مرد درآمد به راه عشق
دریا شود چو آب به صحرا در اوفتاد
دل گرم شد ز عشق تو جان کرد اضطراب
چون تب رسید لرزه به اعضا در اوفتاد
آن کاو به سعی از همه کس دست برده بود
در جست و جوی وصل تو از پا در اوفتاد
در خلق جست و جوی تو و گفت و گوی خلق
در ساکنان گنبد اعلا در اوفتاد
جانا سگان کوی حوالت مکن به من
از من اگر به کوی تو غوغا در اوفتاد
زیرا شنودهای که ز مجنون ناشکیب
آشوب در قبیله لیلی در اوفتاد
ناسوخته نماند در آفاق هیچ جای
کاین آتش غم تو بههرجا در اوفتاد
آتش به خرمن مه این کشتزار سبز
گر خوشههای اوست ثریا، در اوفتاد
تو صد هزار مرد به یک غمزه کشتهای
بیچاره جان نبرد که تنها در اوفتاد
عاقل {تران} ز بنده مجانین این رهند
بر بی بصر مگیر چو بینا در اوفتاد
جانی که بود مریم بکر حریم قدس
در مهد غم چو عیسی گویا در اوفتاد
ای خرسوار! اسب طلب، در پیش مران
چون اشتری رمید {و} به بیدا در اوفتاد
لایق نبود طعمهٔ او را ولی نرَست
گنجشک چون به چنگل عنقا در اوفتاد
ناقص بماند مرد چو کامل نشد به عشق
همچون جنین که از شکم مادر اوفتاد
بیچاره سیف در غمت ای پادشاه حسن
چون ناتوان بهدست توانا در اوفتاد
هر سوی حمله برد به بوی ظفر بسی
مانند لشکری که به هیجا در اوفتاد
این قطرهای از خم عطار آنکه گفت:
«جانم ز سرِّ کَون بهسودا در اوفتاد»



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده با ردیف «در اوفتاد» از آتش عشق ازلی میگوید که از آدم و حوا آغاز شد و به همهٔ عاشقان و به خود شاعر رسید. شاعر با یاد کردن از داستانهای موسی و فرعون، یوسف و زلیخا، مجنون و لیلی و مریم و عیسی، و با تمثیلهایی مانند مگس و حلوا و گنجشک و عنقا، ناگزیری و ویرانگری عشق را نشان میدهد. او همچنین میگوید که انسان تنها با عشق به کمال میرسد. در پایان، سیف خود را ناتوانی در دست معشوق توانا میداند و شعرش را قطرهای از خمِ عطار میشمارد.
هوش مصنوعی: هنگامی که عشق تو در جهان شور و غوغا به پا کرد، آتش آن به هستی آدم و حوا افتاد. یعنی ماجرای آدم و حوا و رانده شدنشان از بهشت از عشق تو آغاز شد.
هوش مصنوعی: همان آتشی که دار و ندار نخستین انسان، یعنی آدم، را سوزاند، شعله کشید و به من دیوانه هم رسید.
هوش مصنوعی: وقتی خردمند از این آتش جان به در نبرد، دیوانه چگونه رهایی یابد؟ و وقتی مسیحا خود در آن افتاد، کور مادرزاد به کجا پناه ببرد؟
هوش مصنوعی: چون مَرکبِ شاهِ دلِ عاشق اسبِ همت است، هر کس با چهرهٔ زیبایی درآویخت، جان خود را باخت.
هوش مصنوعی: چشم تو دلم را ربود و قصد جانم را هم کرد؛ مانند ترکی که لشکری را شکست داد و به غارت پرداخت.
هوش مصنوعی: دل من با آنکه غم بر آن گسترده شد، تنگ و افسرده نمیشود؛ همانگونه که مرغابی اگر به دریا بیفتد، خیس نمیشود.
هوش مصنوعی: مرد عاشق شیر و آتش را که کمتر با هم جمع میشوند در وجود خود جای داد، آنگاه که به نبرد افتاد. بخشی از متن افتاده است و معنا روشن نیست.
هوش مصنوعی: دست زوال پنجهٔ دولت و قدرت فرعون را شکست، چون او با موسی که ید بیضا داشت درافتاد.
هوش مصنوعی: زیبایی تو مرا در زندان عشق گرفتار کرد؛ گویی این بار یوسف چاه کند و زلیخا در آن افتاد. یعنی ماجرا وارونه شد و عاشق در چاهِ معشوق افتاد.
هوش مصنوعی: دلم مانند آسمان بلندی و سربلندی گرفته بود، اما وقتی قامت بلند تو را دید، از آن بلندی فرو افتاد.
هوش مصنوعی: من رسم عشق را از مگس آموختم که جان شیرینش را داد و در حلوا افتاد.
هوش مصنوعی: ای دلبر، من بندهٔ تو گرد کوی تو میگردم، همانگونه که مگس بسیار گرد شکر میگردد تا سرانجام در آن بیفتد.
هوش مصنوعی: به زبان خدا یا معشوق: آنان را ندا دادم و گفتم به سوی عشق ما بیایید؛ و در میان پذیرندگان فریاد «آمدیم» برخاست.
هوش مصنوعی: از آن لحظه که شمع صبح ازل افروخته شد، از آن دمِ آتشگیر در همه چیز آتش افتاد.
هوش مصنوعی: تو به عاشقان گفتی «به زمین فرود آیید»، و هر کدام مانند من از غرفهٔ بهشت به زمین افتادند.
هوش مصنوعی: موسی از خود بیخود شد و از جای خود افتاد، آنگاه که دید نور تجلی بر کوه افتاد.
هوش مصنوعی: سپیدی و روشنی پیشانی تو هر کسی را که سودای عشقت به ژرفای دلش رسید، از خود بیخود کرد.
هوش مصنوعی: اگر گردنم در طوق نعمت «خدا بر ما منت نهاد» قرار گیرد، این تاج شایستهٔ سر من خواهد بود.
هوش مصنوعی: شاید همهٔ ما به او چنگ بزنیم، چون رشتهٔ استوار الهی به دست او افتاده است.
هوش مصنوعی: مرد وقتی در راه عشق گام بگذارد کامل میشود؛ مانند آبی که چون در دشت جاری شود، به دریا بدل میگردد.
هوش مصنوعی: دل از عشق تو گرم شد و جان به بیقراری افتاد؛ همانگونه که چون تب میرسد، لرزه بر اندام میافتد.
هوش مصنوعی: آن کس که با کوشش خود از همه پیشی گرفته بود، در جستوجوی وصال تو از پا درآمد.
هوش مصنوعی: جستوجوی تو در میان مردم افتاد و گفتوگوی مردم دربارهٔ تو به ساکنان آسمان برین نیز رسید.
هوش مصنوعی: ای جان، اگر از من در کوی تو هیاهویی برخاست، سگان کویت را به سوی من مفرست.
هوش مصنوعی: زیرا شنیدهای که از مجنون بیتاب، آشوب در قبیلهٔ لیلی افتاد؛ پس هیاهوی عاشق امری طبیعی است.
هوش مصنوعی: هیچ جایی در جهان نسوخته باقی نماند، چون آتش غم تو به همه جا رسید.
هوش مصنوعی: آسمان را کشتزاری سبز گرفته که خوشههایش ستارهٔ پروین است؛ آتش غم تو به خرمن ماهِ این کشتزار هم افتاد.
هوش مصنوعی: تو صدها هزار مرد را با یک غمزه کشتهای؛ پس عاشق بیچارهای که تنها به دام تو افتاد، چگونه جان به در برد؟
هوش مصنوعی: خردمندتر از من دیوانگان این راهاند؛ پس وقتی بینا در این راه افتاده است، بر نابینا خرده مگیر.
هوش مصنوعی: جانی که مانند مریم پاکدامن در حریم قدس بود، مانند عیسای سخنگو در گهوارهٔ غم افتاد.
هوش مصنوعی: ای خرسوار، اسب طلب را پیش مران؛ چون مانند اشتری رمید و به بیابان افتاد. یعنی کسی که توان این راه را ندارد، نباید پیش بتازد.
هوش مصنوعی: گنجشک شایستهٔ آن نبود که طعمهٔ عنقا شود، اما چون در چنگال عنقا افتاد، رهایی نیافت.
هوش مصنوعی: اگر مرد با عشق کامل نشود، ناقص میماند؛ مانند جنینی که پیش از موعد از شکم مادر بیفتد.
هوش مصنوعی: ای پادشاه زیبایی، سیفِ بیچاره در غم تو مانند ناتوانی است که به دست توانایی افتاده است.
هوش مصنوعی: او به امید پیروزی بارها به هر سو حمله برد، مانند لشکری که به میدان جنگ افتاده باشد.
هوش مصنوعی: این شعر قطرهای است از خمِ عطار، همان که گفت: «جانم از راز هستی به سودا و شیدایی افتاد». یعنی این قصیده به پیروی از شعر عطار سروده شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
جانم ز سر کون به سودا در اوفتاد
دل زو سبق ببرد و به غوغا در اوفتاد
از بس که من به فکر ز پای آمدم به سر
پایم زدست رفت و سر از پا در اوفتاد
چون آب این حدیث ز بالای سرگذشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.