ما گدای در جانان نه برای نانیم
دل بدادیم وبجان در طلب جانانیم
پای ما بیخ فرو برده بخاک در دوست
چون درخت ازچه بهر باد سری جنبانیم
روز وشب در طلب دایره جمعیت
پای برجای چو پرگار وبسر گردانیم
هرچه داریم ونداریم برای دل او
جمله درباخته و هرچه جز او می مانیم
در بهار از کرم دوست بدست آوردیم
در خزان میوه وبرگی که همی افشانیم
دوست را گفتم کای روی تو ما را قبله
پرده بردار که عیدی تو وما قربانیم
گفت مارا تو زخود جوی که اندر دل تو
همچو جان در تن و در روح چو سر پنهانیم
نیک مارا بطلب چون بزمستان خورشید
زآنکه مطلوبتر از سایه بتا بستانیم
آفتابیست بهر ذره ما پیوسته
که برو روز وشب از سایه خود ترسانیم
زاهدان را نرسیدست سم مرکب وهم
اندر آن خطه که ما اسب سبق می رانیم
مه وخورشید چه باشد که ملک را ره نیست
اندر آن اوج که ما همچو فلک گردانیم
گر دو کون آن تو باشد بگران تر نرخی
بفروشی تو ومارا بخری ارزانیم
چون قفایند همه مردم وما چون روییم
چون سفالست جهان یکسر وما ریحانیم
علم دولت ما را دو جهان در سایه است
برعیت برسان حکم که ما سلطانیم
سیف فرغانی این مرتبه درویشان راست
که تو می گویی وما چاکر درویشانیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی از زبان عاشقان و درویشان سخن میگوید که بهخاطر نان نیست که بر درگاه جانان گدایی میکنند، بلکه خود او را میخواهند و همهچیز را برایش باختهاند. در میانهٔ غزل گفتوگویی با دوست میآید: عاشق دیدار او را میخواهد و دوست پاسخ میدهد که او را باید در دل خود جست. سپس شاعر از مقام بلند عاشقان میگوید که از دسترس زاهدان و حتی فرشتگان برتر است و آنان پادشاه دو جهاناند. در پایان با فروتنی این مرتبه را از آنِ درویشان میداند و خود را چاکر آنان میخواند.
هوش مصنوعی: ما گدای درگاه معشوق هستیم، اما نه برای به دست آوردن نان؛ دل را به او سپردهایم و با جان در جستوجوی خود جانان هستیم.
هوش مصنوعی: پای ما مانند ریشهٔ درخت در خاک درگاه دوست فرو رفته و استوار است؛ پس چرا مانند درخت با هر بادی سر بجنبانیم و از جا بلرزیم؟
هوش مصنوعی: شب و روز در جستوجوی دایرهٔ جمعیت و آرامش خاطریم؛ مانند پرگار پایمان بر یک جا ثابت است و سرمان در گردش است.
هوش مصنوعی: هرچه داشتیم و نداشتیم همه را برای دل او باختهایم و از هرچه جز اوست دست کشیده و جدا ماندهایم.
هوش مصنوعی: میوه و برگی که اکنون در خزان میافشانیم و میبخشیم، همان است که در بهار از لطف و کرم دوست به دست آورده بودیم؛ یعنی هرچه داریم از اوست.
هوش مصنوعی: به دوست گفتم: ای که روی تو قبلهٔ ماست، پرده از چهره بردار، زیرا تو عید مایی و ما قربانی تو هستیم.
هوش مصنوعی: دوست پاسخ داد: ما را در درون خودت جستوجو کن، زیرا ما در دل تو مانند جان در تن و مانند راز در روح پنهانیم.
هوش مصنوعی: ما را بهخوبی و با اشتیاق بجوی، چنانکه در زمستان خورشید را میجویند؛ زیرا ما از سایه در تابستان هم خواستنیتریم.
هوش مصنوعی: بر هر ذرهٔ وجود ما همواره آفتابی میتابد و به همین سبب شب و روز از سایهٔ خود، یعنی از هستی خویش که مانع نور است، بیمناکیم.
هوش مصنوعی: در آن سرزمینی که ما اسب پیشیگیری میتازیم، حتی سم مرکب خیال و پندار زاهدان هم نرسیده است.
هوش مصنوعی: ماه و خورشید که جای خود دارند، در آن اوجی که ما مانند آسمان در گردشیم، حتی فرشته هم راه ندارد.
هوش مصنوعی: اگر هر دو جهان از آنِ تو باشد و آن را به گرانترین بها بفروشی و ما را بخری، باز هم ما را ارزان خریدهای.
هوش مصنوعی: همهٔ مردم مانند پشت سرند و ما مانند روی؛ همهٔ جهان مانند سفال و گلدان است و ما گل ریحان درون آن.
هوش مصنوعی: هر دو جهان در سایهٔ پرچم دولت ما قرار دارد؛ این فرمان را به رعیت برسان که ما پادشاهیم.
هوش مصنوعی: ای سیف فرغانی، این مقامی که تو از آن سخن میگویی از آنِ درویشان است و ما تنها خدمتگزار درویشانیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر تو مستی بر ما آی که ما مستانیم
ور نه ما عشوه و ناموس کسی نستانیم
یوسفانند که درمان دل پردردند
که ز مستی بندانند که ما درمانیم
ور بدانند حق و قیمت خود درشکنند
[...]
خلق در ملک خدای از همه جنسی باشد
حاکمان خرده نگیرند که ما رندانیم
گر کسی را عملی هست و امیدی دارد
ما گداییم درین ملک نه بازرگانیم
ما چو قطع نظر از روی نکو نتوانیم
دل به بیهوده بدگوی چرا رنجانیم
محرمی کو که به صاحب غرض از ما گوید
که دگر در حق ما هرچه تو گونی آنیم
زاهد آن به که گذارد به سر خود ما را
[...]
ما ندانیم که کشتی غمت را رانیم
نام تو ورد زبانست و ز جانت خوانیم
گرچه ملّاح جهانیم به دریای غمت
چون وزد باد جفای تو به جان درمانیم
سرو سامان نبود مردم سودازده را
[...]
گرچه در طور شریعت همه مأمورانیم
لیک در غور حقیقت همه ما میرانیم
هست امیدی که بناگاه بمقصود رسیم
که درین راه نرنجیم و نمی رنجانیم
گرچه راه خطرست این و توکل کردیم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.