بخش ۶۵ - در دنیا نابودن به که بودن
یک جهانند زیر این افلاک
کام پر زهر و خانه پر تریاک
تا دلت زیر چرخ گردانست
هرچه زی تو بدست نیک آنست
برگذر زین سرای هزل و هوس
پای طاوس ساز و مهد مگس
آدمی زیر طبع کی شاید
چار حمّال مرده را باید
دل اگر میل سوی خود کردی
داد کم کرده خوی دد کردی
کس ندیدی چنو یکی غمّاز
گرچه زر سوی او نمودی راز
کم نشین تا مقامر و غمّاز
که برهنهات کنند همچون راز
گرچه خود نیست در سرای مجاز
خام دست و دغا ده و کم باز
ای بسا رنگهای او دیده
پس غرورش به جهل بخریده
با غرورش مباش هیچ قرین
که برهنهت کنند ز دولت و دین
چار طبع اندرین دو رکن و سه حد
ز اوّل کار تا به روز لحد
کرم را از ظهور نبود بود
که بسوزد ولیک نبود دود
منهیان تواند چون تُندر
کشتی خشکروتر از استر
یا ز خود یاد باش یا زو باش
بکند هم سزاش روزی باش
این همه خواجگان گربه طبع
که سگ نفس را شدند تبع
چون حباب ارچه زاب دلشادند
زود میرند از آنکه پر بادند
عمر کز سعی باد باشد و آب
سخت کوته بُوَد چو عمر حباب
عمر دین است تا ابد همراه
که اجل سوی او ندارد راه
عمر آنکس که پاس خود دارد
بر هنر پاسبان خرد دارد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن به بررسی دنیا و زندگی انسانها تحت تأثیر شرایط مختلف میپردازد. شاعر به زهرآلود بودن دنیا و تریاکی بودن آن اشاره میکند و بر این موضوع تأکید دارد که خوشبختی و خیر در گرو توجه به دل و نیت خود است. او از انسانها میخواهد که از زندگی سطحی و پوچ دوری کنند و به حقیقت و معرفت بپردازند. همچنین به خطراتی که از غرور و جهل ناشی میشود هشدار میدهد و به اهمیت عمر و تلاش برای دین و هنر اشاره میکند. عمر واقعی را عمر دین و خرد میداند که از زوال و فنا دور است. در نهایت، توصیه میکند که انسان باید خود را بشناسد و از نفس و خوی حیوانی دوری کند تا به سعادت واقعی دست یابد.
هوش مصنوعی: تعداد زیادی از انسانها در زیر این آسمانها زندگی میکنند که در زندگیشان مشکلات و رنجهای زیادی وجود دارد، در حالی که فضای زندگی آنها نیز پر از اعتیاد و درد است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که دل تو در چرخ گردان زندگی میچرخد، هر آنچه که به دست میآوری، چیز خوبی است.
هوش مصنوعی: از این منزلگاه پر از سرگرمیهای بیهوده و آرزوهای ناپایدار عبور کن و مانند طاووس با نفس بالا و افتخار حرکت کن، نه مانند مگس که به چیزهای بیارزش و سطحی میپردازد.
هوش مصنوعی: انسان نمیتواند بر طبع خود تسلط یابد، چرا که برای آن باید بار مردهها را به دوش بکشد.
هوش مصنوعی: اگر دل به سمت خودت کشیده شده، کم کم از انسانیت فاصله میگیری و به حالات وحشیانه نزدیک میشوی.
هوش مصنوعی: هیچ کس را ندیدی که مانند او رازها را آشکار کند، حتی اگر به او طلا هم بدهی.
هوش مصنوعی: کم صحبت کن و خود را در معرض قضاوت و تهمت دیگران قرار نده، چرا که ممکن است آنها به راحتی شما را در موقعیتی vulnerable و آسیبپذیر قرار دهند، مشابه به این که یک راز را فاش کنند.
هوش مصنوعی: اگرچه خودت در دنیای فریب و نیرنگ حضور نداری، اما باز هم به دست آوردن و گرفتن چیزها برایت دشوار است.
هوش مصنوعی: بسیاری از رنگها و جلوههای او را دیدهاند، اما به خاطر غرورش، در نادانیاش گرفتار شده است.
هوش مصنوعی: با خودخواهی و غرور رفتار نکن، زیرا ممکن است تو را از نعمتها و اصول دینی که به آن وابستهای، عریان و بیپناه کنند.
هوش مصنوعی: چهار عنصر در این دو اصل و سه حدود از آغاز کار تا روز قیامت وجود دارند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که کرم (حشرهای) به دلیل وجود نداشته خود نمیتواند بسوزد و در واقع نیازی به ناراحتی ندارد، چرا که دود یا نشانهای از آتش وجود ندارد. به نوعی میتوان گفت که گاهی وجود مشکلات یا تنشها به علت عدم وجود خود مشکل، معانی خاصی پیدا میکند.
هوش مصنوعی: هیچکس مانند طوفان نمیتواند کشتی را دچار مشکلاتی کند که از استر خشکتر باشد. به عبارت دیگر، برخی از مشکلات و چالشها ممکن است بسیار سختتر و غیرقابل تحملتر از دیگران باشند.
هوش مصنوعی: یا به خودت فکر کن و خود را فراموش نکن، یا به دیگران توجه داشته باش و یادت باشد که در نهایت همه چیز به خودت برمیگردد. روزی، نتیجه اعمالت را خواهی دید.
هوش مصنوعی: خیلی از افراد که ظاهراً با ادب و خوشخلق هستند، در واقع تحت تأثیر نیرنگها و ناپاکیهای نفس خود قرار دارند.
هوش مصنوعی: همچون حبابها که هرچند خوشحال و شاداباند، ولی به سرعت از بین میروند زیرا پر از باد هستند.
هوش مصنوعی: عمر انسانی که به تلاش و کوشش نمیگذرد و بیهدف مانند باد و آب است، بسیار کوتاه و بیارزش خواهد بود، مانند عمر یک حباب که به سرعت میگذرد و ناپدید میشود.
هوش مصنوعی: عمر انسان به مانند دین اوست و تا ابد با اوست، چرا که مرگ نمیتواند به آن نزدیک شود.
هوش مصنوعی: زندگی کسی که به ارزشهای خود احترام میگذارد و هنری دارد، بهواقع ارزشمند است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.