بخش ۵۱ - اندر نگاه داشتن راز و مشورت کردن
سر چه پوشی که در بهاران گِل
راز پنهان ندارد اندر دل
با بهان رای زن ز بهر بهی
کز دو عقل از عقیله باز رهی
کز تن دوست در سرای مجاز
جان برون آید و نیاید راز
راز مر دوست را چو جان باشد
زان چو جان در دلش نهان باشد
راز پنهان نداشت ایج لبیب
در غم و علّت از حبیب و طبیب
از طبیب ار نهان کنی تو اصول
به نگردی بماندی معلول
جمله علّت بگوی و راز مگوی
وآنچه بشنیدهای تو باز مگوی
راز دل چو مرغ و دانه بُوَد
راز بر دل چو دود خانه بُوَد
دانه چون مرغ خورد شد ناچیز
وآنچه بر دل نهاده شد چون تیز
نرهد جان جانت زین دو مگر
تا نکردی نهانش جای دگر
با قوی گو اگر بگویی راز
زانکه باشد قوی ضعیف آواز
اینکه گفتم چو عاقلان بپذیر
ورنه از پیل و خر قیاسی گیر
زنده سر جز به زنده نسپردهست
زانکه سر جان زنده را مُردهست
هرکه مرده است راز مردان را
دُر کند پس صدف کند جان را
تا صدف را به کارد نشکافند
همچو دریا ز موج کی لافند
تو نیابی بخاصه راز ملوک
خیره باهم نشین پنبه و دوک
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به رازها و پنهانیهای عشق و محبت اشاره میکند. او میگوید که رازهای دل باید محفوظ بمانند، همانند دانهای که مرغ به آن دسترسی ندارد. رازها، اگرچه ممکن است در دل پنهان بمانند، اما باید با احتیاط و دور از آزار بیان شوند. شاعر همچنین به این نکته میپردازد که دانستن رازها به دانش و عقل نیاز دارد و افشای آنها میتواند عواقب ناگواری داشته باشد. در نهایت، او به این نتیجه میرسد که رازها باید محافظت شوند، زیرا مانند جان در دل انسان حیات دارند و نباید به سادگی فاش شوند.
هوش مصنوعی: چرا باید سرت را بپوشانی، در حالی که در بهار، رازهای پنهانی در دل وجود ندارد؟
هوش مصنوعی: با کمک رای و مشورت زنان، به دنبال نیکی برو، چرا که از دو عقل، پیروزی به دست میآید.
هوش مصنوعی: از بدن دوست در دنیای فانی، جان خارج میشود و رمزی نمیآید.
هوش مصنوعی: راز محبت دوست مانند جان است، زیرا این راز در دل او پنهان شده است.
هوش مصنوعی: در دل بیخبر از غمها و مشکلات، کسی نمیتواند درد و غم خود را از عاشق و درمانگر پنهان کند.
هوش مصنوعی: اگر تو اصول و قواعد درمان را از پزشک پنهان نگهداری، هرگز نمیتوانی بهبودی یابی و به همان حال باقی میمانی.
هوش مصنوعی: همه چیز را بگو، اما از رازها سخن نگو و آنچه را که شنیدهای دوباره تکرار نکن.
هوش مصنوعی: اگر دل انسانی پر از راز باشد، مانند مرغی است که به دانهای دل بسته؛ این راز در دلش مانند دودی است که در خانه موجب تاریکی و پنهانی میشود. بر این اساس، رازهای دل میتوانند هم جاذبه داشته باشند و هم موجب ایجاد فضای مبهم و غیرقابل دسترس.
هوش مصنوعی: دانه وقتی که خورده میشود، به چیزی کوچک و بیاهمیت تبدیل میشود و آنچه که در دل گذاشته شده، به چیزی تند و پر از احساس و شور و شوق تبدیل میگردد.
هوش مصنوعی: اگر روح تو از این دو راه خارج نشود، پس چرا آن را در جایی دیگر پنهان نکردی؟
هوش مصنوعی: اگر با فردی قوی و توانا راز خود را بگویی، باید مراقب باشی؛ زیرا آنها ممکن است از این راز علیه تو استفاده کنند و به شکلی آسیبزای آن را فاش کنند.
هوش مصنوعی: اگر به سخنان من مانند عاقلان گوش دهی و آنها را بپذیری، خوب است؛ وگرنه میتوانی از تفاوتهای بین فیل و خر مثال بیاوری و نتیجهگیری کنی.
هوش مصنوعی: فقط کسانی که زندگی واقعی دارند میتوانند سر خود را به دست زندگی بسپارند، زیرا جانی که به زندگی حقیقی دست نیافته، مانند مرده است.
هوش مصنوعی: هر که در گذشتگان است، حقیقت و رازهای بزرگ مردان را درک میکند و روح خود را مثل گوهری ارزشمند به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: تا وقتی که صدف را نشکافند، نمیتوانند به زیبایی و گنجینههای درونش پی ببرند. مانند دریا که از امواجش کسی نمیتواند به عمق و رازهایش پی ببرد.
هوش مصنوعی: اگر تو به رازهای خاص و مهم پادشاهان دسترسی نداشته باشی، نباید انتظار داشته باشی که با افرادی ساده و بیخبر از دنیا، مثل کسی که با پنبه و دوک کار میکند، دور هم نشینی و گفتگو کنی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.