بخش ۴۱ - فصل فیالزّهد والحکمة والموعظة والنصیحة
عزمت از حضرت نبی و علیست
در لحاف خلاف خفتن چیست
کودکان راست فرش و بستر خواب
مرد را ذوالفقار همچون آب
وقت نامد که از رهِ آزرم
دارد از مهل دوست جهل تو شرم
مهر برکن ز ملک و ملک جهان
زادِ راه از جلال حق بستان
زاد راه تو دان که تجریدست
زانکه تجرید جفتِ توحیدست
تو به توحید کی رسی چو مرید
نازده گام در رهِ تجرید
شو تبرّا ده آفرینش را
تا ببینی عروس بینش را
تو چه دانی عروس بینش کیست
سرِّ صانع در آفرینش چیست
آتشی بر فروز عاشقوار
خانه را در بسوز و دود برآر
تا ز دود تو سود چرخ کبود
ترزبان زردروی گردد زود
چار تکبیر کن چو خیرالناس
بر که بر چار طبع و پنج حواس
شاخ دندانهٔ محال بزن
بیخ بتخانهٔ خیال بکن
در ره حق بلای هستی روب
هرچه جز هستی خدای بروب
در جهانی که طبع بر کارست
دیو لاحول گوی بسیارست
چون ز لاحول تو نترسد دیو
نیست مسموع لابه نزد خدیو
دیو دین را ز اعتماد به قول
منهزم کن به سیلی لاحول
دیو دین آنگهی ز تو برمد
که ز تو گند معصیت ندمد
لیک هستی تو در همه کردار
گنده و بیطهاره چون مردار
یک جهانند زیر این افلاک
کام پر زهر و خانه پر تریاک
چون زمین پر بزه شود فلکند
چون جهان بیمزه شود نمکند
این همه داعیان اللّٰهاند
باز آنها که داعی جاهاند
نه نمک بلکه شورهٔ خاکند
زان همه بیبرند و بیباکند
همه از آب این دو روزه نهاد
تازه و تر چو رودهٔ پر باد
همه چون نطق گنگ و بیمعنی
همه چون بانگ نای پر دعوی
سوی جان همچو نیش زنبورند
سوی دل همچو عطسهٔ مورند
زان همه دست و پای آشوبند
که سر و سینهٔ خرد کوبند
بهر نانی هزار بانگ کنند
تا دو تسو مگر دو دانگ کنند
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر درباره جستجوی حقیقت و عمیقتر شدن در شناخت خداوند است. شاعر با اشاره به حضرت محمد (نبی) و امام علی (علیهالسلام) به ما توصیه میکند که در مسیر تجرید و ترک تعلقات دنیوی گام برداریم و از جهل دوری کنیم. او بر این نکته تأکید میکند که توحید و خلوص نیت از اصول مهم راه شناخت خداست. همچنین، شاعر از دیوهای درونی و دنیوی صحبت میکند که مانع دستیابی به خدا و حقیقت هستند و پیشنهاد میدهد که باید این موانع را کنار بزنیم. در نهایت، به نقد داعیان دروغین و محتوای توخالی آنها اشاره دارد و خواستار تلاش واقعی برای درک عمیقتر از زندگی و معنای آن میشود.
هوش مصنوعی: عزم و ارادهام از پیامبر و امام علی گرفته شده است، پس چه دلیلی دارد که در برابر مشکلات و سختیها خواب آلودگی را انتخاب کنم؟
هوش مصنوعی: کودکان با سادگی و بیرحمی، خواب مرد را به خطر میاندازند، مانند اینکه شمشیر ذوالفقار به راحتی میتواند از آب عبور کند.
هوش مصنوعی: زمانی که جهل تو باعث شرمندگیات شده و از دوستی که قدرش را نمیدانی،羞 میکنی، وقت آن است که خود را اصلاح کنی.
هوش مصنوعی: عشق را از حکومت دور کن و جهان را با جلال خداوند بیارای.
هوش مصنوعی: به خاطر داشته باش که مسیر زندگیات از دنیای ماده جداست، زیرا سادگی و خلوص با وحدت الهی همراه است.
هوش مصنوعی: تو نمیتوانی به مقام توحید برسی، مگر اینکه در مسیر خالص شدن و دوری از زندگی مادی، قدمهای لازم را برداری و تلاش کنی.
هوش مصنوعی: به خودت بال و پر بخش و از هر گونه نقص و عیب پاک شو تا بتوانی زیبایی و شکوه بینش را مشاهده کنی.
هوش مصنوعی: تو چه میدانی که عروسِ دیدگاه چیست و راز خالق در آفرینش چیست؟
هوش مصنوعی: عاشقوار آتشی بر افروز که خانه را بسوزاند و دود آن به آسمان برود.
هوش مصنوعی: اگر دود تو در آسمان باشد، آنگاه چرخ آسمان به زودی زردروی و تغییر رنگ خواهد یافت.
هوش مصنوعی: چهار بار تکبیر بگو، همانطور که بهترین انسانها این کار را انجام میدهند، زیرا با این کار بر چهار نوع طبیعت و پنج حس انسانی تسلط پیدا میکنی.
هوش مصنوعی: به خودت باور داشته باش و از افکار غیرممکن فاصله بگیر، روی آرزوها و خیالاتت تمرکز کن.
هوش مصنوعی: در مسیر حقیقت، مشکلات و رنجهای زندگی را تحمل کن و هر چیزی جز وجود خدا را فراموش کن.
هوش مصنوعی: در دنیایی که طبیعت بر همه چیز حاکم است، افراد بیعمل و بیخبر زیاد هستند.
هوش مصنوعی: وقتی که از قدرت و توانایی تو نترسد، دیگر دیو و موجودات شر نمیتوانند صدای ناله و درخواست کمکشان را به خدایی که در دست توست برسانند.
هوش مصنوعی: به خاطر پشتیبانی و اعتماد به قول، دیو دین را از بین ببر و با قدرت و عزم محکم، آن را شکست بده.
هوش مصنوعی: هنگامی که معصیت و گناه از تو نرسد، دیو دین از تو دور خواهد شد.
هوش مصنوعی: اما وجود تو در تمام اعمال، زشت و ناپاک است مانند مردار.
هوش مصنوعی: در این دنیا چالشها و مشکلات زیادی وجود دارد، در حالی که زندگی در این فضا پر از درد و رنج است.
هوش مصنوعی: زمانی که زمین پر از گناه و جرم میشود، چرخه زندگی مختل میشود. وقتی که جهان از لذت و زیبایی خالی شود، طبیعت نیز به فعالیت خود ادامه نخواهد داد.
هوش مصنوعی: این همه افرادی که به دعوت و فراخوانی خدا مشغولاند، اما در واقع کسانی که تنها به دنبال مقام و اعتبار هستند، همچنان در صحنه حضور دارند.
هوش مصنوعی: این افراد نه تنها فاقد ارزش و قابلیت هستند، بلکه به طور کلی در برابر مشکلات بیاعتنا و بیاحساسند.
هوش مصنوعی: همه ما به این دو روزه زندگی مانند رودهای پر از باد هستیم که تازگی و نرم بودنش زودگذر است.
هوش مصنوعی: همه مانند سخنانی هستند که بیفایده و ناواضح به نظر میرسند، همانند صدای نی که تنها سر و صدای زیادی دارد و در حقیقت پیام خاصی منتقل نمیکند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که چیزهایی که به جان انسان آسیب میزنند، مانند نیش زنبور دردناک و آزاردهندهاند، در حالی که چیزهایی که به دل انسان ضربه میزنند، مانند عطسه مورچههای کوچکی هستند که شاید کوچک و ناچیز به نظر بیایند، اما در مجموع میتوانند ناراحتیهایی را ایجاد کنند. به عبارت دیگر، آسیبهای عمیقتر و جدیتر به روح و جان انسان وجود دارند در کنار مشکلات و نگرانیهای کوچکتر که بر دل اثر میگذارند.
هوش مصنوعی: همهی بلوا و آشفتگیها به خاطر این است که عقل و اندیشه را نادیده میگیرند و به آن اهمیتی نمیدهند.
هوش مصنوعی: برای به دست آوردن یک لقمه نان، هزاران صدا و هیاهو برپا میشود تا فقط دو قسمت از آن نان را به دست آورند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.