شور در شهر فکند آن بت زُنّارپرست
چون خرامان ز خرابات برون آمد مست
پردهٔ راز دریده، قدحِ می در کف
شربت کفر چشیده، عَلَم کفر به دست
شده بیرون ز در نیستی از هستی خویش
نیست حاصل شود آن را که برون شد از هست
چون بت است آن بتِ قلاشدلِ رهبانکیش
که به شمشیر جفا جز دل عشاق نَخَست
اندر آن وقت که جاسوس جمال رخ او
از پس پردهٔ پندار و هوا بیرون جست
هیچ ابدال ندیدی که درو درنگریست
که در آن ساعت زنّار چهلکرد نبست
گاه در خاک خرابات به جان بازنهاد
خاکیی را که ازین خاک شود خاکپرست
بر در کعبهٔ طامات چه لبیک زنیم
که به بتخانه نیابیم همی جای نشست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف عشق و نشئگی ناشی از آن میپردازد. او از دختری بتپرست سخن میگوید که با زیباییاش، شور و شوقی در شهر به پا میکند و از خرابات بیرون آمده است. در واقع، این بت برای عاشقان جاذبهای بزرگ دارد و در دنیای وارستهها، حقایق را از پردههای پندار و خیال نمایان میکند. شاعر به تضاد بین کعبه و بتخانه اشاره میکند و در نهایت نتیجه میگیرد که در جستجوی حقیقت، گاهی عشق و جذبهی بتپرستی میتواند دل را بیشتر از مکانهای مقدس عروج دهد.
هوش مصنوعی: این بیت به حضور و تأثیرگذاری یک بت زُنّارپرست اشاره دارد که به طور مست و شاداب از خرابات (محلهای خوشگذرانی) خارج شده و شور و حال و هیجان را در شهر پراکنده میکند. این حضور مست باعث ایجاد جوی متفاوت و شاداب در شهر میشود.
هوش مصنوعی: رازها فاش شده و او جام می در دست دارد. او به طعم شربت کفر (یعنی نافرمانی یا انحراف از دین) چشیده و پرچم کفر را در دست گرفته است.
هوش مصنوعی: آدمی که از وجود خود و از حالت هستیاش بیرون رفته باشد، به هیچ نتیجهای نخواهد رسید، چون کسی که از هستیاش خارج شده، نمیتواند به چیزی دست یابد.
هوش مصنوعی: این بت، که نماد عشق و زیبایی است و دل رهبانکیشان (مؤمنان زاهد) را به خود وابسته کرده، فقط با شمشیر ظلم و بیرحمی، دل عاشقان را میزند و میآزارد.
هوش مصنوعی: در آن لحظه که مراقب زیبایی چهرهٔ او از پس پردهٔ خیال و خواستههای نفسانی بیرون آمد،
هوش مصنوعی: هیچ یک از مردان زاهد (ابدال) را ندیدی که در این موضوع (جمال او) تامل کرده باشد؛ چون در آن زمان (شوق دیدار) کسی که به زهد و ریاضت مشهور است، کمربند (زنّار) را بر کمر نمیبندد، یعنی بیخیال ریا و ظاهرمانند، به خدا و حقیقت نزدیک میشود.
هوش مصنوعی: در بعضی اوقات در خراباتی (مکانی که سرشار از فساد و گناه است) جان خود را فدای فردی میکنم که از این خاک، یعنی از این دنیای مادی، تبدیل به پرستشکنندۀ خاک (مادیان) میشود.
هوش مصنوعی: ما در مقابل کعبهٔ طامات (کعبهٔ مکانی که مملو از گناه و فساد است) چه دعوتی انجام دهیم، در حالی که در بتخانه، که نماد فساد و بتپرستی است، جایی برای نشستن پیدا نمیکنیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
آنکه در صدر قضا تا به حکومت بنشست
چنگ بازی به مثل سینه کبکی بنَخَست
وانکه تا او در انصاف گشودهست ز بیم
پشت ظالم بشکست و نفس فتنه ببست
دیده اکنون نتواند که کند هیچ زنا
[...]
چار چیز است خوش آمد دل خاقانی را
گر کریمی و معاشر مده این چار ز دست
مال پاشیدن و پوشیدن اسرار کسان
باده نوشیدن و بوسیدن معشوقهٔ مست
صنما بسته آنم که در این منزل تست
خبری یابم زان زلف شکسته به درست
درد و غمهای تو و عهد وفایت بر ماست
هم به جان تو که هوش و دل و جانم بر تست
دل من نیست شد و سوز تو از سینه نرفت
[...]
یار میخواره من دی قدحی باده به دست
با حریفان ز خرابات برون آمد مست
بر در صومعه بنشست و سلامی در داد
سرِ خُم را بگشاد و در غم را بربست
دل هر دیو دل از ما که بدید آن مه نو
[...]
صدر احرار شهای الدّین ، ای گاه سخا
کان ودریا شده از دست کفت چون کف دست
دشمن از غصّۀ جاه تو چو غنچه دلتنگ
طمع از جام عطای تو چو نرگس سر مست
شرف خانة جوزا که به رفعت مثلست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.