ای بی سببی از بر ما رفته به آزار
وی مانده ز آزار تو ما سوخته و زار
دل برده و بگماشته بر سینهٔ ما غم
گل برده و بگذاشته بر دیدهٔ ما خار
ما در طلب زلف تو چون زلف تو پیچان
ما در هوس چشم تو چون چشم تو بیمار
تو فارغ و ما از دل خود بیهده پرسان
کای دل تو چه گویی که ز ما یاد کند یار
بیتابش روی تو دل ما همی از رنج
نی پای ز سر داند و نی کفش ز دستار
ای بوی تو با خوی تو هم آتش و هم عود
وی موی تو با روی تو هم مهره و هم مار
از خنده جهانسازی و از غمزه جهانسوز
در صلح دلاویزی و در جنگ جگرخوار
هستیست دهان تو سوی عقل کم ازینست
پودیست میان تو سوی و هم کم از تار
در لطف لبان تو لطیفیست ستمکش
وز قهر میان تو ضعیفی ست ستمکار
در روزه چو از روی تو ما روزه گرفتیم
ای عید رهی عید فراز آمده زنهار
در روزه چو بیروزه بنگذاشته ایمان
اکنون که در عیدست بیعیدی مگذار
ما خود ز تو این چشم نداریم ازیراک
ترکی تو و هرگز نبود ترک وفادار
با این همه ما را به ازین داشت توانی
پنهان ز خوی ترکی ما را به ازین دار
یک دم چو دهان باش لطیفی که کشد زور
یک ره چو میان باش نحیفی که کشد بار
بسپار همه زنگ به پالونهٔ آهن
بگذار همه رنگ به پالودهٔ بازار
از چنگ میازار دو گلنار سمن بوی
از زهر میالای دو یاقوت شکربار
کان پیکر رخشندهتر از جرم دو پیکر
حقا که دریغست به خوی بد و پیکار
ما آن توییم و دل و جان آن تو ما را
خواهی سوی منبر برو خواهی به سوی دار
تا کیست دل ما که ازو گردی راضی
یا کیست تن ما که ازو گیری آزار
ترکانه یکی آتش از لطف برافروز
در بنگه ما زن نه گنهمان نه گنهکار
ما را ز فراق تو خرد هیچ نماندست
این بیخردیها همه معذور همی دار
در عذر پذیرفتن و بر عیب ندیدن
بنگر سوی سلطان نکو خوی نکوکار
بهرامشه آنشه که ز بهر شرف و عز
بهرام فلک بر در او کدیه زند بار
آن شاه کر گر عیب گنه کار نپوشد
خود را شمرد سوی خود و خلق گنهکار
شاهان جهان را ز جلال و هنر او
مدحت همه محنت شد وافسر همه افسار
شیریست تو گویی به گه رزم و گه صید
شیدیست تو گویی به گه بزم و گه بار
بر سایهٔ پیکانش برد سجده ز بس عز
شیر سیه و پیل سپید از صف پیکار
شه بوده درین ملک و سنایی نه و بخ بخ
کاقبال رسانید سزا را به سزاوار
این زادهٔ تایید برآوردهٔ حق را
ای چرخ نکوپرور و ای بخت نکودار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح بهرامشاه است و عاشقانهای از دلتنگی و عاطفه شاعر را نسبت به او به تصویر میکشد. سنایی احساسات خود را از غم دوری و ناامیدی ابراز میکند و به زیبایی و محبوبیت بهرامشاه اشاره میکند. او به تفاوت وضعیت خود و بهرامشاه پرداخته و از عشق و امید به وصال یار سخن میگوید. شاعر، همچنین، ویژگیهای نیک او را ستایش میکند و او را در مقامی بلندتر از شاهان دیگر قرار میدهد. در پایان، سنایی از بهرامشاه میخواهد که به حال روزگار غمزده او بگذارد و از او به نیکی یاد کند.
هوش مصنوعی: ای کسی که بدون هیچ دلیلی از میان ما رفتهای و ما را آزار میدهی، ما از آزار تو چنان رنج کشیده و سوختهایم که در حالت زاری قرار داریم.
هوش مصنوعی: غم بر دل ما نشسته و دل ما را گرفته است، مانند گلی که در سینهٔ ما جا خوش کرده و مانند خاری که بر دیدهٔ ما نشسته است، بر ما فشار میآورد.
هوش مصنوعی: ما در جستجوی موهای پیچیدهات مانند خودت از هم پیچیدهایم و در آرزوی چشمان تو مانند کسی هستیم که در چشمان تو بیمار است.
هوش مصنوعی: تو در آسایش و بیخیالی هستی، اما ما از دل خود بیهوده سؤال میکنیم که ای دل، یار چه میگوید و آیا به یاد ما هست یا نه.
هوش مصنوعی: دل ما به خاطر نبودن تابش روی تو رنج میکشد؛ نه پاهایش از سرش خبر دارد و نه دستانش از دستار (عمامه) خود.
هوش مصنوعی: بوی تو هم مانند آتش و هم مانند عود است که طراوت و زیبایی را میآورد، و موی تو هم با روی تو مانند مهرهای است که ارزشمند است و هم مانند مار که مرگبار و خطرناک است.
هوش مصنوعی: تو با لبخند خود میتوانی جهان را بسازی و با ناز و غمزهایت میتوانی دلی را بسوزانی. در صلح، روحنواز و دلنشین هستی و در جنگ، دشمنی سوزناک و کشنده.
هوش مصنوعی: دهان تو به قدری عقل را جذب میکند که هیچ چیز دیگری به اندازه آن نیست، و وجود تو، در حقیقت، به خاطر جاذبهات برای عقل و دانایی به حدی کم است که همچنان در تاریکی به سر میبرد.
هوش مصنوعی: در زیبایی لبهای تو، نرمی و لطافت وجود دارد که خالی از قدرت و ظلم است، و در میان این زیبایی، ناتوانی وجود دارد که بر دیگران ظلم میکند.
هوش مصنوعی: ما روزهها را به عشق روی تو گرفتم، ای عید، زیرا عید تو بالاتر از همه عیدهاست. از تو خواهش میکنم که بلندی و بزرگی عیدت را کوچک نشماری.
هوش مصنوعی: در روزه، وقتی که بدون ایمان به روزهداری، روزه را رها کردهای، حال که عید فرا رسیده، عید را بدون شادی و خوشحالی رها نکن.
هوش مصنوعی: ما از جانب خود به تو چشمی نداریم، چون تو که اهل ازیرک هستی، ترکی (آدمی از نژاد ترک) از وفاداری بویی نبردهای.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه تو از خوی ترکی ما بهتر و برتر هستی، اما ما نمیتوانیم آن را پنهان کنیم و همچنان به آن افتخار میکنیم.
هوش مصنوعی: اگر در یک لحظه مثل دهان باش و نرم و لطیف باش که بتواند فشار را تحمل کند، در یک راه هم مثل میانی باش که ضعیف است و میتواند بار را بکشد.
هوش مصنوعی: تمام زنگارها و کثیفیها را به پالونهٔ آهن (جایی که آهن را تصفیه و تمیز میکنند) بسپار و هر رنگی را که میخواهی به پالودهٔ بازار (شیرینیفروشی) اضافه کن.
هوش مصنوعی: هرگز دو گل سرخ معطر را با چنگ و آزار نزن، زیرا در اثر زهر، زیبایی دو یاقوت شیرین را تحت تأثیر قرار نده.
هوش مصنوعی: بدن درخشان و زیبا از نظر ظاهری چون دو پیکر (بهشت و دوزخ) است، اما افسوس که این زیبایی با خوی پلید و جنگاوری در تضاد است.
هوش مصنوعی: ما نیز تمامی وجود و احساسمان متعلق به توست، اگر بخواهی به منبر برو و اگر بخواهی به دار (مکانی برای اعدام) برو.
هوش مصنوعی: ما از چه کسی باید راضی باشیم که دل ما را تسکین دهد و چه کسی باید باشد که جسم ما را از درد و رنج آزاد کند؟
هوش مصنوعی: ای ترک (غالباً اشاره به اعراب) یکی از آتشهای محبت و لطف را در دل ما روشن کن؛ زیرا نه ما گناهی داریم و نه گناهکار هستیم.
هوش مصنوعی: فراق تو باعث شده که ما هیچ عقل و خردی نداشته باشیم و این بیخردیهای ما را به نوعی معذور میدانند.
هوش مصنوعی: به جای عذرخواهی و نادیده گرفتن عیبها، به رفتارهای خوب و نیکوکارانهٔ سلطان توجه کن.
هوش مصنوعی: بهرامشاه، که به خاطر شرف و مقام بلندش، ستارههای آسمان در درگاه او به دنبال او هستند و بر او احترام میگذارند.
هوش مصنوعی: اگر آن شاه، عیبها و گناهان دیگران را پنهان نکند، خود را به عنوان کسی میشمارد که به سمت خودش و مردم گناهکار توجه دارد.
هوش مصنوعی: جلال و هنری که او دارد، باعث شده تا تمامی شاهان جهان به او مدح کنند، و این ویژگیها همچون زنجیری تمامی مشکلات و رنجها را تحت کنترل درآورده است.
هوش مصنوعی: او مانند شیری است که در میدان جنگ و شکار حاضر است و همینطور چون شیدی (بز) در مجالست و جشنها و در مواقع مهمانی نیز میدرخشد.
هوش مصنوعی: به خاطر عظمت و قدرت او، جنگجویان و دشمنان در برابر تیرهای او به خاک میافتند و به او احترام میگذارند؛ زیرا شیر سیاه و فیل سفید (نمادهای قدرت و شجاعت) در میدان نبرد تحت تاثیر او قرار میگیرند.
هوش مصنوعی: بهرامشاه در این سرزمین پادشاه بوده و سنایی (شاعر) بر این باور است که بخت بزرگ و شایسته به اشخاص لایق و سزاوار تعلق میگیرد.
هوش مصنوعی: این شخص که مورد تأیید خداوند است، فرزند برآمده از حق و راستی میباشد، ای آسمان نیکوپرور و ای بخت نیکو.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای عاشق دل داده بدین جای سپنجی
همچون شمنی شیفته بر صورت فرخار
امروز به اقبال تو، ای میر خراسان
هم نعمت و هم روی نکو دارم و سیار
درواز و دریواز فرو گشت و بر آمد
[...]
مدحت کن و بستای کسی را که پیمبر
بستود و ثنا کرد و بدو داد همه کار
آن کیست بدین حال و که بوده است و که باشد ؟
جز شیر خداوند جهان ، حیدر کرّار
این دین هدی را به مثل دایرهای دان
[...]
ای آنکه همی قصه من پرسی هموار
گویی که چگونه ست بر شاه تراکار
چیزیکه همی دانی بیهوده چه پرسی
گفتار چه باید که همی دانی کردار
ور گویی گفتار بباید ز پی شکر
[...]
این زرد تن لاغر گل خوار سیه سار
زرد است و نزار است و چنین باشد گل خوار
همواره سیه سرش ببرند از ایراک
هم صورت مار است و ببرند سر مار
تا سرش نبری نکند قصد برفتن
[...]
هنگام بهارست و جهان چون بت فرخار
خیز ای بت فرخار، بیار آن گل بیخار
آن گل که مر او را بتوان خورد به خوشی
وز خوردن آن روی شود چون گل بربار
آن گل که مر او را بود اشجار ده انگشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.