سر به سر دعویست مردا مرد معنی دار کو
تیزبینی پاکدستی رهبری عمخوار کو
کرد اگر معنیست من معنی همی خواهم ز تو
گفت اگر دعویست با حق مر ترا گفتار کو
باستان دعوی نبود آخر زمان معنی نماند
ور تو گویی هست از این معنی ترا آثار کو
چون غلیواژند خلقان بر شده نزدیک چرخ
داده آوازی به یاران کی کسان دار کو
چیستی؟ مرغی ستوری آدمستی بازگو
ور به راه آدمی چون آدمت هنجار کو
ور طریقست سست داری کو تفکرها و فهم
ور به کوی مردمانی عقل عقل آوار کو
ور مجسطی‌وار عقلی دور داری از خطا
تجربتهای فنون قبهٔ زنگار کو
راه با همره روی همره نگویی تا کجاست
دین اگر بار یار داری مرد مردا یار کو
ور به شرع سیدی آگاهی از سر خدای
آب حنا بر ترید و سنگ بر رخسار کو
ور پی بوبکر خواهی رفت بعد از مصطفا
پای بر دندان مار و دست بر دینار کو
ور به کوی عمری کو داد و کو مشک و مهار
یک دراعهٔ هفده من ده سال یک دستار کو
ور در عثمان گرفتی شرم کو و حلم کو
سینهٔ روشن بدین و دیدهٔ بیدار کو
ور همی گویی که هستم چاکر شیر خدای
تن فدای تیغ و جان در خدمت دادار کو
گر تویی شبلی به یک سجده بنه ده روزه خوان
ور جنیدی شست روزه معدهٔ ناهار کو
ور همی گویی که چون بهلول من دیوانه‌ام
بر نشسته بر پلنگ و در دو دستت مار کو
اینهمه کردی که گفتم وز همه پرداختی
گاه آن آمد که گویی ای ملک دیدار کو
ای سنایی گر ترا تا روز محشر در شمار
پیش خوانده گفته را با گفته‌ها کردار کو
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به نقد و بررسی صداقت و معنا در دعوی و رفتار انسان‌ها می‌پردازد و از مردان می‌خواهد که حقیقت را درک کنند و به دنبال معانی عمیق زندگی باشند. سنایی از ویژگی‌های روحانی و علم و عقل سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که صرف ادعا کافی نیست و باید پیوندی واقعی با حقیقت و دین برقرار کرد. او به شخصیت‌های تاریخی و روحانی اشاره می‌کند و از آنها می‌خواهد که در زندگی خود به دنبال معانی اصیل و باطن باشند. در نهایت، شاعر از مخاطبانش می‌خواهد که در روز محشر به کارهای خود پاسخ دهند و با کردار خود نشان دهند که آیا ادعای آنان واقعی بوده است یا نه.
هوش مصنوعی: مردها در جست‌وجوی حقیقی هستند که معنایی دارد. در این میان، کسی باید باشد که درست و با دقت راهنمایی کند و پاکدامن باشد.
هوش مصنوعی: اگر معنای حقیقی وجود دارد، من هم آن معنای حقیقی را از تو می‌خواهم. اگر تو فقط ادعا می‌کنی که با حقیقت صحبت می‌کنی، پس چرا سخنانت به حق و حقیقت نمی‌رسد؟
هوش مصنوعی: دعوی (ادعا) باستانی وجود ندارد و در انتهای زمان، معنی‌ای باقی نخواهد ماند. اگر تو می‌گویی که این معنی هست، پس نشانه‌ها و آثار آن را کجاست؟
هوش مصنوعی: آنگاه که مردم برانگیخته می‌شوند و به دور گردونهٔ آفرینش جمع می‌شوند، چه کسی از یاران و دوستان است که صدایی از او شنیده شود؟
هوش مصنوعی: به راستی چه موجودی است؟ پرنده‌ای در آسمان که شبیه آدمی است. اگر به راه انسان بروی، باید با فضیلت‌ها و اخلاق انسانی آشنا شوی.
هوش مصنوعی: اگر در راه درست سستی و ضعف داری، باید به تفکر و درک بیشتر بپردازی؛ و اگر به جامعه‌ای می‌روی، باید با عقل و خرد خود را در بین مردم بیافرینی و هوشیار باشی.
هوش مصنوعی: اگر مانند مجسطی (نجومی‌دان بزرگ) از اشتباهات دور باشی، باید تجربه‌های خود را در علم و فنونی که از آن بهره‌مند هستی، بی‌هیچ زنگاری و کدورت، به کار ببندی.
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی در مسیر زندگی با همراه و دوست خود راه بروی، نباید بگویی مقصد دین کجاست. چون اگر یاری برای خود داری، یار راستین و ملاقات با او را باید در نظر بگیری.
هوش مصنوعی: اگر از دین و شریعت آگاهی داشته باشی و به یاد خدا به خودآرایی‌های ظاهری مثل آب حنا و زدن سنگ بر صورت توجه کنی، معلوم است که به دنبال زیبایی‌های ظاهری هستی.
هوش مصنوعی: اگر خواهان پیروی از ابوبکر هستی، باید پس از محمد (مصطفی) به جایی بروی که خطرات و دشواری‌هایی همچون پای گذاشتن بر دندان مار و یافتن دست بر دینار (پول) را تحمل کنی.
هوش مصنوعی: اگر در کوی عمر (عمر بن خطاب) به دنبال مزایای دینی و دنیوی همچون عطر و اسب بگردی، باید بدانید که یک دستار (دستار به معنی کلاهی که بر سر می‌گذارند) به وزن هفده من (واحدی از وزن در ایران باستان) را طی ده سال تمام بر سر نگذاشته‌اید.
هوش مصنوعی: اگر در سرزمین عثمان (ترکیه امروزی) شرم و حلم (خویشتنداری و سمتی نیک) را یافته‌ای، کجا است؟ سینه‌ای پاک و روشن و چشمی بیدار به این صفات کجا یافته‌ای؟
هوش مصنوعی: اگر واقعا خود را خدمتگزار و چاکر خدای بزرگ می‌دانی، پس باید ببینی که در این راه چگونه از جان و تن خود برای خدمت به او فدای می‌کنی.
هوش مصنوعی: اگر تو شبلی هستی (شبلی، بزرگ زاهد و عابدی است) و به یک سجده تمام مدت روزه‌داری را تمام می‌کنی، پس چرا به اندازه یک روز ناهار نمی‌خوری؟ و اگر تو جنید هستی (جنید، بزرگ‌ترین صوفی و عارف) و شست روزه‌ات بوده، پس در این میان ناهار و خوراک کجاست؟
هوش مصنوعی: اگر تو می‌گویی که من مانند بهلول دیوانه‌ام، پس چرا بر روی پلنگ نشسته‌ای و در دو دستت ماری نیست؟
هوش مصنوعی: با وجود تمام کارهایی که انجام دادی و از همه چیز گذشتی، حالا زمان آن رسیده که بگویی ای پادشاه، چه زمانی دیدار من خواهد بود؟
هوش مصنوعی: ای سنایی، اگر تا روز محشر در شمار شاعرانی که مورد احترامند باشی، باید اعمال خود را با سخنانت تطابق دهی.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
راه دین پیداست لیکن صادق دین‌دار کو
یک جهان معشوق بینم عاشق غمخوار کو
عالمی پر ذوالخمارست از خمار خواجگی
ای دریغا در جهان یک حیدر کرار کو
دیو مردم بین که خود را چون ملایک ساختند
[...]
افسر شاهی نخواهم خاک پای یار کو
بال گو بشکن هما، آن سایه دیوار کو
سرو را گیرم که دارد با قد او نسبتی
آن گل رخساره وآن شیوه رفتار کو
ور همان گیرم که گل بار آرد و جنبد ز باد
[...]
جسم و جان با خود نخواهم خانه خمار کو
لایق این کفر نادر در جهان زنار کو
هر زمان چون مست گردد از نسیم خمر جان
تا در خمخانه می‌تازد ولیکن بار کو
سوی بی‌گوشی سماع چنگ می‌آید ولیک
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.