شرط مردان نیست در دل عشق جانان داشتن
پس دل اندر بند وصل و بند هجران داشتن
بلکه اندر عشق جانان شرط مردان آن بود
بر در دل بودن و فرمان جانان داشتن
دُر که از بحر عطا خیزد صدف دل ساختن
تیر کز شست قضا آید هدف جان داشتن
نوک پیکانها که بر جانها رسد، بر جان خویش
نامشان پیکان سلطانی نه پیکان داشتن
از برای جاه سلطان نز پی سگبان و سگ
دل محط رحل سگبانان سلطان داشتن
عقل ناکس روی را مصحف در آب انداختن
عشق برنا پیشه را شمشیر بران داشتن
چون ز دست دوست خوردی در مذاق از جام جان
لقمه را حلوا و بلوا هر دو یکسان داشتن
چون جمال زخم چوگان دیدی اندر دست دوست
خویشتن را پای کوبان گوی میدان داشتن
وصل بتوان خواست لیک از قهر نتوان یافتن
وقت نتوان یافت لیک از لطف بتوان داشتن
بر در میدان الا الله تیغ لا اله
هر قرینی کونه زالله بهر قربان داشتن
شرط مومن چیست؟ اندر خویشتن کافر شدن
شرط کافر چیست؟ اندر کفر ایمان داشتن
هر چه دست آویز داری جز خدا آن هیچ نیست
چون عصا پنداشتن در دست ثعبان داشتن
خویشتن را چون نمک بگداخت باید تا توان
خویشتن بر خوان ربانی نمکدان داشتن
کی توان با صدهزاران پردهٔ نا بود و بود
اهرمن را قابل انوار یزدان داشتن
کی توان با همرهان خطهٔ کون و فساد
جان خود را محرم اسرار فرقان داشتن
هم به جاه آن اگر ممکن شود در راه آن
هر دو گیهان داشتن پس بر سری آن داشتن
خویشتن اول بباید شستن از گرد حدوث
آن گهٔ خود را چو قرا ز اهل قرآن داشتن
چند ازین در جستجوی و رنگ و بوی و گفتگوی
خویشتن در تنگنای نفس انسان داشتن
چون دو شب همخوابه خواهد بود با خورشید ماه
در محاق او را چه بیم از شکل نقصان داشتن
خاک و باد و آب و آتش را به ارکان بازده
چند خواهی خویشتن موقوف دوران داشتن
تا کی اندر پردهٔ غفلت ز راه رنگ و بوی
این رباط باستانی را به بستان داشتن
خوب نبود سوخته جبریل پر در عشق تو
آن گه از رضوان امید مرغ بریان داشتن
کدخدای هر دو عالم بود خواهی پس ترا
زشت باشد زیر کیوان تخت و ایوان داشتن
بگذر از نفس بهیمی تا نباید تنت را
طمع نقل و مرغ و خمر و حور و غلمان داشتن
بگذر از عقل طبیعی تا نباید جانت را
صورت تخییل هر بی‌دین به برهان داشتن
تا کی از کاهل نمازی ای حکیم زشت خوی
همچو دونان اعتقاد اهل یونان داشتن
صدق بوبکری و حذق حیدری کردن رها
پس دل اندر زمرهٔ فرعون و هامان داشتن
عقل نبود فلسفه خواندن ز بهر کاملی
عقل چه بود؟ جان نبی خواه و نبی خوان داشتن
دین و ملت نی و بر جان نقش حکت دوختن
نوح و کشتی نی و در دل عشق طوفان داشتن
فقه نبود قال و قیل از بهر کسب جاه و مال
فقه چه بود؟ عقل و جان و دین به سامان داشتن
از برای سختن دعوی و معنی روز عدل
صد زبان خاموش و گویا همچو میزان داشتن
هر کجا شیریست خود را چون شکر بگداختن
هر کجا سیریست خود را چون سپندان داشتن
از پی تهذیب جان پیوسته بر خوان بلا
چاشنی گیران جان را تیز دندان داشتن
عقل را بهر تماشا گرد سروستان غیب
همچو طاووسان روحانی خرامان داشتن
چون بپویی راه دانی چیست علم آموختن
چون بجویی علم دانی چست کیهان داشتن
دین نباشد با مراد و با هوا در ساختن
دین چه باشد؟ خویشتن در حکم یزدان داشتن
چارپایی بی‌دم عیسی مریم تاختن
چوب دستی بی‌کف موسی عمران داشتن
آفتی‌دان عشوه ده را سر شرع آموختن
فتنه‌ای دان دیو را مهر سلیمان داشتن
هر دم از روی ترقی بر کتاب عاشقی
«جددوا ایمانکم» در دیدهٔ جان داشتن
از برای پاکی دین در سرای خامشی
عقل دانا زندگانی را به زندان داشتن
عشق نبود درد را داروی صبر آمیختن
عشق چبود؟ ذوق را همدرد درمان داشتن
از برای غیرت معشوق هم در خون دل
ای دریغا های خون‌آلود پنهان داشتن
گه گهی در کوی حیرت بی‌فضولی گوش و لب
از دل سنگین جلاجل وز لب افغان داشتن
زهد چبود؟ هر چه جز حق روی ازو برتافتن
زهد نبود روی چون طاعون و قطران داشتن
فقر نبود باد را از خاک خفتان دوختن
فقر چبود؟ بود را از بود عریان داشتن
از برای زاد راه اندر چراگاه صفا
پیش جانان جان بی‌جان خوان بی‌نان داشتن
عقل و جان پستان بستانست طفل راه را
گر تو مردی تا کی از پستان و بستان داشتن
عشق دنیا کافری باشد که شرط مومنست
صحن بازی جان رندان را به زندان داشتن
چون ز شبهت خویشتن را تربیت کردی ترا
از جوارح ظلم باشد چشم احسان داشتن
چون طعامش پاک دادی پس مسلم باشدت
چون سگ اصحاب کهف او را نگهبان داشتن
تا ترا در خاکدان ناسوت باشد میزبان
کی توان لاهوت را در خانه مهمان داشتن
خویش و جان را در دو گیتی از برای خویشتن
چار میخ عقل و نفس و چار ارکان داشتن
خاکپاشان دیگرند و باد پیمایان دگر
کی توان ساسانیان را ز آل سامان داشتن
سینه نتوان خانهٔ «ام الخبائث» ساختن
چون بصر نتوان فدای ام غیلان داشتن
تا کی از نار هوا نز روی هویت چنین
خویشتن را بیهده مدهوش و حیران داشتن
زشت باشد خویشتن بستن بر آدم وانگهی
نفس آدم را غلام نفس شیطان داشتن
تا بیابی بوی یوسف بایدت یعقوب‌وار
رخت و بخت و عقل و جان در بیت احزان داشتن
قابل تکلیف شرعی تا خرد با تست از آنک
چاره نبود اسب کودن را ز پالان داشتن
کو کمال حیرتی تا مر ترا رخصت بود
صورت جان را نه کافر نه مسلمان داشتن
کو جمال طاعتی تا مر ترا فتوی دهد
از برای چشم بد خالی ز عصیان داشتن
گرچه برخوانند حاضر لیک نتوان از گزاف
برفراز خوان مگس را همچو اخوان داشتن
دوزخ آشامان بدند ایشان و اینان کاهلان
این خسان را کی توان هم سنگ ایشان داشتن
دشمن خود باش زیرا جز هوا نبود ترا
تا تو یار خویش باشی یار نتوان داشتن
تا کی اندر صدر «قال الله» یا «قال الرسول»
قبله تخییل فلان یا قیل بهمان داشتن
خوب نبود عیسی اندر خانه پس در آستین
از برای توتیا سنگ سپاهان داشتن
چون بزیر این دو گویی گوی شو چون این و آن
از پی شاهان گذار آیین چوگان داشتن
تا کی اندر کار دنیا تا کی اندر شغل دین
از حریصی خویشتن دانا و نادان داشتن
اهل دنیا اهل دین نبوند ازیرا راست نیست
هم سکندر بودن و هم آب حیوان داشتن
برکه خندد پس خضر چون با شما بیند همی
گور کن در بحر و کشتی در بیابان داشتن
چون ز راه صدق و صفوت نز من آید نز شما
صدق بوذر داشتن یا عشق سلمان داشتن
بوهریره‌وار باید باری اندر اصل و فرع
گه دل اندر دین و گه دستی در انبان داشتن
دین ز درویشان طلب زیرا که شاهان را مقیم
رسم باشد گنجها در جای ویران داشتن
از خود و از خلق نرهی تا نگردد بر تو خوش
در دبیرستان حیرت لوح نسیان داشتن
چند بر باد هوا خسبی همی عفریت‌وار
خویشتن در آب و آتش همچو دیوان داشتن
راحت از دیوان نجویی پس ز دیوان دور شو
باز هل همواره دیوان را به دیوان داشتن
کی توان از خلق متواری شدن پس در ملا
مشعله در دست و مشک اندر گریبان داشتن
شاعری بگذار و گرد شرع گرد ایرا ترا
زشت باشد بی‌محمد نظم حسان داشتن
ورت خرسندی درین منزل ولی نعمت بود
رو که چون من بی‌نیازی از فراوان داشتن
باد بیرون کن ز سر تا جمع گردی بهر آنک
خاک را جز باد نتواند پریشان داشتن
راستی اندر میان داوری شرطست از آنک
چون الف زو دور شد دستی در امکان داشتن
گر چو خورشیدی نباید تا بوی غماز خویش
توبه باید کرد ازین رخسار رخشان داشتن
بی طمع زی چون سنایی تا مسلم باشدت
خویشتن را زین گرانجانان تن آسان داشتن
باد کم کن جان خود را تا توانی همچنو
خاک پای خاکپاشان خراسان داشتن
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ ویژگی‌های واقعی عشق و ایمان است و تأکید می‌کند که مردانگی در عشق به جانان و عشق ورزی به خداوند است. شاعر به انتقاد از تظاهر به زهد و معرفت می‌پردازد و این فرض را مطرح می‌کند که عشق و دینداری حقیقی باید از خودپرتابی و فریب‌های دنیوی دور باشد. بسیاری از موقعیت‌ها و چالش‌هایی که در زندگی با آنها مواجه می‌شویم، از دوگانگی میان جسم و روح، دنیا و دین نشأت می‌گیرد. در نهایت، نویسنده بیان می‌کند که حقیقی بودن در دین و عشق، شرط رسیدن به قرب الهی و حقیقت وجود است و باید از متعلقات دنیا و نفس دوری گزید.
هوش مصنوعی: عشق به معشوق واقعی برای مردان این نیست که فقط در دل به او فکر کنند؛ بلکه دل باید در قید و بند پیوستگی و جدایی باشد.
هوش مصنوعی: در عشق محبوب واقعی، ویژگی مردانگی این است که در دل عاشق، همیشه محضر و حضور محبوب باشد و به او فرمانبرداری کند.
هوش مصنوعی: گوهر گرانبهایی که از دریا (دریای عطا) به‌دست می‌آید، همانند صدفی است که دل را شکل می‌دهد، و تیری که از دستان قضا (سرنوشت) بیرون می‌آید، همانند هدفی است که جان را نشانه می‌گیرد.
هوش مصنوعی: نوک پیکان‌هایی که به جانها آسیب می‌زنند، بر جان خودشان نامشان پیکان سلطانی است و نه صرفاً پیکان. یعنی این پیکانها نشان‌دهنده قدرت و سلطه‌گری هستند که بر روی خود افراد نیز اثر می‌گذارد.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به مقام و جاه سلطان، نباید به دور و بر سگبانان و دل‌های سست آنان نگاه کرد. بلکه باید در کنار آنها و به عنوان مشاوران و نزدیکان خاص سلطان قرار داشت.
هوش مصنوعی: عقل بی‌خبر، واقعیت‌ها را طوری جلوه می‌دهد که مانند نوشتن روی آب زود محو می‌شود، در حالی که عشق جوان، قدرت و تندی مانند شمشیر دارد و می‌تواند تاثیر عمیق و ماندگاری بر جای بگذارد.
هوش مصنوعی: وقتی از دست دوست نوشیدی، مزه آنچنان لذیذ و دلپذیر است که لقمه را هم مانند حلوا و یا بلوا (آشفتگی) خوشایند می‌کنی و برایت فرقی ندارد.
هوش مصنوعی: وقتی زیبایی صورت تو را مانند زخم چمن از ضربهٔ چوب (چوگان) در دست دوست دیدی، باید مانند کسی که در میدان مسابقه است، خود را آماده و پرشور نشان دهی.
هوش مصنوعی: می‌توان به وصال و رسیدن به معشوق امید داشت، اما از سوی قهر و دوری او نمی‌توان به این وصال دست یافت. اگرچه در زمان مناسب نمی‌توان به وصال رسید، اما با لطف و مهربانی او می‌توان از رحمت و نزدیکی بهره‌مند شد.
هوش مصنوعی: در میدان، جایی که تنها نام خدا بر زبان است، هیچ چیز جز خدا وجود ندارد و باید در این مکان، شمشیر «لا اله» به عنوان نماد انجام فداکاری‌ها و قربانی‌ها در راه حق همراه داشت.
هوش مصنوعی: مؤمن باید در درون خود باور به خدا داشته باشد و در عین حال کافر کسی است که در دل خود، ایمان داشته باشد.
هوش مصنوعی: هر چیزی که به جز خدا به آن تکیه می‌کنی، ارزش واقعی ندارد و مانند این است که عصا را در دستان یک مار تصور کنی؛ به نظر می‌رسد که وسیله‌ای مفید است، اما در واقع خطرناک است.
هوش مصنوعی: انسان باید مانند نمک درون خوراکی ذوب شود تا بتواند خود را در سفرهٔ الهی و در حضور خداوند ارج بنهد و مورد پذیرش قرار گیرد.
هوش مصنوعی: کسی نمی‌تواند در برابر صدها پرده‌ای که نماد عدم وجود و وجود هستند، اهرمن (نماد شر) را به تابش نور خداوندی شایسته سازد.
هوش مصنوعی: هیچ کس نمی‌تواند با همراهانی که در دنیا و فساد هستند، جان خود را مقبول و درخور اسرار قرآن قرار دهد.
هوش مصنوعی: اگر در مقام و مقامتی بالاتر ممکن باشد، می‌توان به‌طور همزمان در دو دنیا (دنیاهای فضا و فساد) حضور داشت و بر این وجود شریف خود، یعنی روح و حقیقت وجود، تسلط داشت.
هوش مصنوعی: انسان باید ابتدا خود را از آلودگی‌ها و گناهان پاک کند، تا بتواند مانند قرآنیان (اهل قرآن) از صفات نیک و اخلاق پسندیده برخوردار باشد.
هوش مصنوعی: چرا به دنبال رنگ و بو و گفت‌وگو هستی، در حالی که خودت را در تنگنای نفس انسانی محصور کرده‌ای؟
هوش مصنوعی: وقتی که ماه به حال محاق (نیمه‌خاموش) وارد می‌شود و دو شب در این وضعیت می‌ماند، او (ماه) از اینکه دچار نقصان و کمبود شکل شود، هیچ نگرانی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی چهار عنصر اصلی طبیعت یعنی خاک و باد و آب و آتش را به عنوان پایه‌ها و ارکان زندگی در نظر بگیری، چه نیازی به وابستگی به خودت و گذر زمان داری؟
هوش مصنوعی: تا کی می‌خواهی در پردهٔ غفلت و نادانی باقی بمانی و از زیبایی‌ها و عطر و رنگ این خانهٔ قدیمی لذت ببری؟
هوش مصنوعی: عشق تو به قدری قوی است که حتی جبریل، فرشته‌ای که در آتش عشق سوخته است، از قرار گرفتن در بهشت و لذت‌های آن ناامید است. این نشان‌دهندهٔ عمیق بودن احساسات و اشتیاقی است که در دل او نسبت به تو وجود دارد.
هوش مصنوعی: اگر کدخدای تمام عالم‌ها (خدا) هستی، پس چه زشتی دارد که زیر ستاره‌ها و بر روی تخت و در ایوان زندگی داشته باشی. این بیان به این معناست که در مقایسه با عظمت خداوند، داشتن و زندگی کردن در این دنیا چیزی ناپسند و عیب نیست.
هوش مصنوعی: از غرایز حیوانی و تمایلات نفسانی دور شو تا بدن تو به دنبال شهوات پست مانند نوشیدنی، گوشت، زنان و پسران جوان نباشد.
هوش مصنوعی: از عقل طبیعی که مربوط به احساسات و این دنیای مادی است، فراتر برو، زیرا نباید روح تو تحت تأثیر خیالات هر بی‌دینی قرار گیرد.
هوش مصنوعی: ای حکیم زشت‌خوی، تا کی می‌خواهی نمازی نمایشی و بی‌اعتقاد به حقیقت داشته باشی و به مانند افراد بی‌اعتقاد اهل یونان باقی بمانی؟
هوش مصنوعی: شخصی به نام بوبکر و علی (حیدر) به خاطر صدق و مهارت خود، نباید رها شوند و نباید در دل خود مانند فرعون و هامان (دو شخصیت منفی تاریخ) اعتقاداتی داشته باشند.
هوش مصنوعی: فلسفه خواندن و علم اندوزی برای کسانی است که عقل و درک کاملی دارند؛ اما اگر عقل وجود نداشته باشد، برای چه باید فلسفه را آموخت؟ مهم‌تر از دانش، خواهان روح نبی و پیامبر بودن است و باید ارتباطی با او برقرار کرد.
هوش مصنوعی: دین و ملت مثل نی است که بر جان آدمی حکمت و دانش را می‌دوزد. نوح و کشتی هم نماد عشق و ایمان هستند که در دل انسان طوفانی از اشتیاق و محبت ایجاد می‌کنند.
هوش مصنوعی: فقه واقعی تنها گفتمان و بحث برای به‌دست‌آوردن اعتبار و ثروت نیست. فقه یعنی نظم دادن به عقل، روح و دین فرد و برقرار کردن آنها در مسیر درست.
هوش مصنوعی: در روز عدالت و در سختی‌های دعوی، لازم است که صد زبان خاموش و در عین حال گویا باشند، مانند ترازویی که حقایق را وزن می‌کند.
هوش مصنوعی: هر جا که جانی شجاع و بااقتدار وجود دارد، باید مانند شکر نرم و ملایم باشد و هر جا که انسان مقام و آسایش ببیند، باید خود را مانند سپندان (مکمّل و تزئینی) بافکار زیبا و آموزنده نشان دهد.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به کمال روحی، باید همواره در برابر مشکلات و مصائب، مانند مهمانی که در سفرهٔ بلا نشسته، به خودمان قوت قلب بدهیم و آمادهٔ پذیرش چالش‌ها باشیم. در این راه، باید مثل دندانی تیز، آمادگی و تیزی ذهن را حفظ کنیم.
هوش مصنوعی: عقل را برای تماشای باغی که در عالم غیب است، مانند طاووس‌های روحانی که با خودبینی و وقار راه می‌روند، باید به‌کار گرفت.
هوش مصنوعی: وقتی به دنبال فهمیدن راه و دانش هستی، باید یاد بگیری که علم را بیاموزی. اما وقتی دانش را جستجو می‌کنی، باید بدان که چه خبر است و آگاهی از جهان را به دست آوردی.
هوش مصنوعی: دین حقیقی با خواسته‌ها و تمایلات نفسانی سازگار نیست. بنابراین، دین چه ارزشی دارد اگر کسی خود را مانند یزدان قاضی و داور قرار دهد و تنها به خواسته‌های خود توجه کند؟
هوش مصنوعی: چرا که بی‌دم بودن چارپایان (حیوانات) عیسی مریم (به عنوان معجزه‌گری) را دارد، و به نوعی به او شبیه می‌شود، اما چوب دستی موسی (عمران) را که معجزه‌اش را با آن انجام داد، ندارد.
هوش مصنوعی: عشوه‌ده که به معنی فریبندگی و زیبا بودن است، آفتی‌دان و کسی است که در علم و دین درس‌هایی یاد می‌دهد. او به خاطر فریبندگی‌اش، معانی شرع را به خوبی می‌آموزد و دیو به عنوان موجودی مکار، می‌تواند تحت تأثیر مهر و محبت سلیمان، پادشاه فرزانه، قرار بگیرد.
هوش مصنوعی: هر لحظه باید از نظر پیشرفت و بالندگی، به عشق و رابطه‌ای که داریم، توجه کنیم و این را در دل و جان خود حفظ کنیم که ایمان خود را تقویت کنیم.
هوش مصنوعی: برای حفظ خلوص دین باید در دنیای سکوت، عقل آگاه زندگی را در قید و بند نگه دارد.
هوش مصنوعی: عشق همانند دارویی نیست که بتواند درد را التیام بخشد، بلکه خود عشق است که احساس خوشی و شادی را نیز به همراه دارد. در واقع، عشق همدردی و همدلی است که درمان دردها را به عهده می‌گیرد.
هوش مصنوعی: برای غیرت معشوق، دل را در خون نگه داشتن و آه و ناله‌های غم‌انگیز را از دیگران مخفی کردن، افسوس که چقدر این کار سخت و دردناک است.
هوش مصنوعی: گاهی در کوی حیرت، بدون دخالت و مزاحمت، گوش و لب را خاموش نگه‌می‌دارم و در دل از درد و غم پر هستم و از لب صدایی به گوش می‌رسانم.
هوش مصنوعی: زهد چیست؟ هر چیز که جز حق باشد را رها کردن. زهد نیست که فقط مانند طاعون و قطران، از آن دوری جست.
هوش مصنوعی: فقر یعنی چه؟ اگر کسی با خاک از خواب بیدار شود و بر بستر دوخته شده باد استراحت کند، معنای فقر چنین نیست. فقر به معنای این است که از دارایی و ثروت خالی باشیم.
هوش مصنوعی: برای زنده ماندن در مسیر زندگی، باید در جایی که دلخواه و مطبوع است (چراگاه صفا) و در نزد محبوب (جانان) حتی اگر بی‌جان و بی‌نان باشیم، زندگی کنیم و از این احوال (نداری) شادمان باشیم.
هوش مصنوعی: عقل و جان مانند بچه‌ای هستند که از شیر و باغ می‌نوشند. اگر تو مرد واقعی هستی، تا کی باید به این شیر و باغ وابسته باشی و آنها را داشته باشی؟
هوش مصنوعی: عشق به دنیا مثل کفر است، در حالی که مؤمن واقعی باید در دنیای مادی خود عقیده‌ای راسخ داشته باشد و زمینه روحانی را ایجاد کند. این عشق باعث می‌شود که جان افرادی که به رندی معروفند، در قید و بند قرار گیرد.
هوش مصنوعی: زمانی که خود را از شک و تردید پاک کرده‌ای و به تربیت خود پرداخته‌ای، داشتن نگاه خیرخواهانه نسبت به دیگران، نشانه‌ای از ظلم است.
هوش مصنوعی: وقتی که غذایی پاک و گوارا به او بدهی، پس طبیعی است که برایت به مانند سگ‌های اصحاب کهف، وفادار و نگهبان خواهد بود.
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو در این دنیای مادی هستی، نمی‌توانی حقیقت‌های درونی و معنوی را در وجود خود بپذیری و نگه‌داری کنی.
هوش مصنوعی: انسان باید در دو جهان (دنیا و آخرت) خود و جانش را برای خود حفظ کند و با عقل و نفس و چهار رکن (اصول) زندگی‌اش، به استحکام آن بپردازد.
هوش مصنوعی: در این بیت، سنایی به مقایسهٔ دو گروه می‌پردازد؛ یعنی کسانی که در خاکپاشی و کارهای مادی مشغولند و کسانی که در بادپیمایی و اشتغالات روحی یا معنوی فعالیت می‌کنند. او از این دو گروه می‌پرسد که چگونه می‌توان همزمان خواسته‌های دو خاندان مهم، ساسانیان و آل سامان، را برآورده کرد، زیرا فعالیت‌های این دو گروه متفاوت و غیرقابل جمع است.
هوش مصنوعی: سینه نمی‌تواند جایگاه «ام الخبائث» (مادر بدی‌ها، اشاره به عشق یا خواهش‌های نفس) باشد، همان‌طور که نمی‌توان دیدگان را فدای «ام غیلان» (غول‌هایی که انسان‌ها را فریب می‌دهند) کرد. به بیان دیگر، نمی‌توان احساسات پاک را با امور زشت و فریبنده آغشته کرد.
هوش مصنوعی: چقدر می‌خواهی از خواسته‌های نفسانی خود دور بمانی و به بی‌هویتی و سرگشتگی خود ادامه دهی؟
هوش مصنوعی: خود را به تنهایی به بند کشیدن کار زشتی است، و سپس در عین حال، بندگی نفس آدمی و پیروی از خواسته‌های شیطانی، نشان‌دهندهٔ عدم آزادگی و استقلال است.
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانی بوی یوسف (نماد خوشبختی و زیبایی) را پیدا کنی، باید مانند یعقوب که به شدت به یاد پسرش بود، دلت را پر از اندوه کنی و تمام وجودت - شامل سرنوشت، عقل و جانت - را به یاد او مشغول کنی.
هوش مصنوعی: تو باید برای طاعت دین و انجام وظایف شرعی آماده شوی، زیرا در غیر این صورت، مانند اسبی احمق و نادان می‌مانی که هیچ راهی برای رهایی‌اش از ستم پالان ندارد.
هوش مصنوعی: کجا ویژگی شگفت‌انگیزی وجود دارد که به تو اجازه دهد صورت جان را از آن خود کنی، در حالی که نه کافر هستی و نه مسلمان؟
هوش مصنوعی: کجاست زیبایی اطاعت که برای تو حکم کند تا چشم بد از گناه خالی باشد؟
هوش مصنوعی: هرچند که مگس‌ها را بر سر سفره‌ای می‌بینند، اما نمی‌توان آنها را همتراز و هم‌سخن با انسان‌ها در نظر گرفت و به آنها مانند برادران ارزش داد.
هوش مصنوعی: دوزخیان کسانی هستند که به شهوات و خوشگذرانی مشغول‌اند، و این افراد سست‌عزم و بی‌عمل هستند. آیا ممکن است این افراد را با آنها که در جهنم هستند برابر دانست؟
هوش مصنوعی: انسان باید دشمن خودش باشد و به خواسته‌ها و هوس‌هایش توجه نکند، زیرا غیر از این، چیزی برای او باقی نمی‌ماند. تا زمانی که نتواند با خودش در صلح باشد، نمی‌تواند دوست و یاوری برای دیگران باشد.
هوش مصنوعی: زمانی که پیروی از سخن خدا و پیامبر (علیه‌السلام) را رها کرده‌ای و مشغول خیالات و نظریات بی‌اساس هستی، چه زمانی دست از این کار می‌کشی؟
هوش مصنوعی: خوب نیست که عیسی، پیامبر عظیم‌الشان، در خانه بماند و در آستین خود سنگی برای نشانه‌ای از توتیا (پدر یکی از پیامبران) داشته باشد. این عبارت نشان‌دهندهٔ ناپسند بودن پنهان‌کردن قدرت و دانش در سینه و عدم نمایش واقعیات است.
هوش مصنوعی: اگر تو (انسان) زیر این دو (دو گوی) بیفتی (زیر بار فشارها و مشکلات) همچون یک بازیکن چوگان، باید به دنبال شاهان بروی و آیین بازی را به خوبی رعایت کنی. در واقع، منظور این است که در زندگی، با چالش‌ها همچون یک بازیکن مسابقه مواجه شو و اصول بازی را دنبال کن.
هوش مصنوعی: مدت زیادی است که در کارهای دنیوی و همچنین در امور دینی مشغول هستی، اما به خاطر حریص بودن، خودت را هم عالم و هم جاهل می‌دانی.
هوش مصنوعی: اهل دنیا و اهل دین نمی‌توانند یکی باشند، زیرا نمی‌شود هم مانند سکندر (اسکندر مقدونی) قدرتمند و سلطه‌جو بود و هم در پی آب حیات (نرم‌خویی و معنویت) بود.
هوش مصنوعی: خضر، پیامبر و نگهبان آب حیات، به شما می‌خندد زیرا در ظاهر شما مانند کسی هستید که در آب بی‌کران غرق است، اما در حقیقت به کارهای بی‌فایده مشغولید، همچون کسی که گور را در دریا می‌کند و کشتی را در بیابان می‌برد.
هوش مصنوعی: هرگاه صداقت و پاکی از من به شما برسد، یا صفت صداقت بوذر، یعنی فردی راستگو و قابل اعتماد، در شما وجود داشته باشد، یا صفت عشق سلمان، یعنی محبت عمیق و ایثار را در دل داشته باشید.
هوش مصنوعی: انسان باید مانند بوهریره (یعنی مانند ابوریحان بیرونی که به علم و جستجوی حقیقت شهرت دارد) به علم و دین توجه کند و همزمان به امور دنیوی (انبان به معنی کیسه یا انبار) نیز رسیدگی کند؛ یعنی باید دلش در دین باشد و در عین حال به مادیات هم نظر داشته باشد.
هوش مصنوعی: دین را از درویشان بگیر، زیرا شاهان رسمشان این است که ثروت‌ها را در مکان‌های ویران و بی‌فایده نگه‌دارند.
هوش مصنوعی: اگر از خود و مردم دور شوی و کناره بگیری، دیگر نباید انتظار خوشی داشته باشی. در این مکان گیج‌کننده، فراموشی و نسیان ویژگی تو خواهد بود.
هوش مصنوعی: چرایی خوابیدن در باد و هوا را نمی‌دانی، در حالی که خود را مانند موجودی شیاطینی به بازی می‌گیری و همچون دیوان در آب و آتش می‌چرخانی.
هوش مصنوعی: برای اینکه از آزار دیوان و پریشان‌حالی دور شوی، باید از دیوان دوری کنی؛ زیرا دیوان همیشه به سعی و چالش درگیر هستند و تو هم اگر با آنها باشید، این مشکلات را بیشتر احساس خواهی کرد.
هوش مصنوعی: نمی‌توان از مردم دور شد و همزمان در جمع، مشعل در دست و مشک (ظرف آب) در گریبان داشت؛ این نشان‌دهنده‌ی تناقض در رفتار است.
هوش مصنوعی: شاعر، نظم و شعر را کنار بگذار و از گرد و غبار شرع و دین دور شو، زیرا داشتن اشعار زیبا بدون پیروی از پیامبر محمد زشت و ناپسند است.
هوش مصنوعی: خرسندی و خوشحالی در این خانه به دلیل نعمت‌های فراوان است؛ زیرا من بی‌نیاز و مستقل از بسیاری از چیزها هستم.
هوش مصنوعی: برای آنکه بتوانی گرد و غبار را از زمین برآوری، باید باد را از سر خود دور کنی، زیرا فقط باد است که می‌تواند خاک را به هم بزند و پراکنده کند.
هوش مصنوعی: در حقیقت، در میان داوری عدالت لازم است، زیرا وقتی که الف یعنی شخص راستگو از فرد دور شود، دیگر هیچ دستی به حقیقت و امکان‌پذیری نخواهد رسید.
هوش مصنوعی: اگر مانند خورشید قرار نیست باشی، پس باید از بوی بد غیبت و عیب‌جویی افرادی که به تو می‌پردازند، توبه کنی و خود را از داشتن چهره‌ی زیبا و دلنشین رها کنی.
هوش مصنوعی: بدون انتظار از دیگران، مانند سنایی زندگی کن تا خود را از نظر ارزش و عزت در برابر انسان‌های با ارزش، حفظ کنی و به راحتی و آسانی زندگی نکن.
هوش مصنوعی: برای حفظ جان خود، خود را humble و بی‌ادعا بگیر تا بتوانی مانند خاک پای خاکپاشان خراسان، در مسیر زندگی و ارتباط با بزرگ‌ترها و محترم‌ها باقی بمانی.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا کی از هزل و هوس دنبال شیطان داشتن
اعتقاد اهرمن در حق یزدان داشتن
در وفای فتنه گوش عافیت برپیختن
در هوای نفس چشم عقل حیران داشتن
از عمارت کردن بیهوده در کوی هوس
[...]
باد بیرون کن زسر تا جمع گردی
بهرآنک خاک را جز باد نتواند پریشان داشتن
چند در دل آتش سود ای جانان داشتن
آتش اندر سوخته تا چند پنهان داشتن
در پی چوگان و گوی آنچنان زلف وزنخ
دل چو گوی افکندن و قامت چو چوگان داشتن
ناوک مژگان گشاید بر دل و گوید منال
[...]
تا کی آخر خاطر اندر بند هجران داشتن؟
یوسف جان عزیزان را به زندان داشتن
تا کی ای نور بصر کردن نظر با دیگران
همچو چشم از مردم خود روی پنهان داشتن
چند کردن روی در مشتی پریشان همچو زلف
[...]
دین من شاها به ذات توست ایمان داشتن
وین به دوران چنین کفر است پنهان داشتن
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.