یا رب نظری کن به من و چشم پر آبم
کز بیم مکافات تو اندر تب و تابم
اما کرمت برده ز دل خوف عذابم
چندان بسر کوی خرابات خرابم
کاسوده ز اندیشه فردای حسابم
تا دام عطای تو بود بر سر راهم
گر بنده فرمانم و گر روی سیاهم
هرگز نبود جانب اعمال نگاهم
گر کار تو فضلست چه پرواز گناهم
ور شغل تو عدل است چه حال به ثوابم
چون من به بدن جامه تذویر نپوشم
آزار دلی ندهم و زهدی نفروشم
الا به ره دوستی دوست نکوشم
افسانه دوزخ همه باد است به گوشم
من ز آتش هجران تو در عین عذابم
هرچند مرا فقر به سر حد کمال است
دستم به کسی باز کی از بهر سئوالست
خاطر ز پی وصل تو سرگرم خیالست
آه سحر و اشک شبم شاهد حالست
کز یاد رخ و زلف تو در آتش و آیم
نایافتم از بیخبری راحت جان را
کندم ز بدن پیرهن شک و گمان را
انداختم از سر هوس کون و مکان را
نخجیر نمودم همه شیران جهان را
تا آهوی چشمت سگ خود کرد خطابم
پنداشتم اول که زبون کرد مرا عشق
چون یافتم از خویش برون کرد مرا عشق
تا برد مرا سلسله موی تو تابم
روزی که دلم جلوه خوبان جهان دید
ز آن جلوه عیان پرتو آن روی نهان دید
آن را که نظر در طلبش بود همان دید
گفتم که به شب چشمه خورشید توان دید
گفت ار بگشایند شبی بند نقابم
ای پیش رو مردم آزاد فروغی
بنیاد محبت ز تو آباد فروغی
جسته ز تو (صامت) ره ارشاد فروغی
از تنگی دل هر چه زدم داد فروغی
یک بار نداد آن مه بیباک جوابم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر تضمینی از غزل فروغی بسطامی است که صامت در هر بند چند مصراع از خود میسراید و بیتی از غزل فروغی را در پایان آن میآورد. گوینده نخست از ترس کیفر الهی سخن میگوید، اما امید به فضل خدا او را از اندیشهٔ حساب قیامت آسوده میکند. سپس از دوری از ریا، تحمل فقر بیآنکه دست نیاز دراز کند، سوختن در آتش هجران و دیدن پرتو جمال پنهان در زیباییهای جهان میگوید. در بند پایانی، فروغی را پیشوای آزادگان و راهنمای خود میخواند و از بیاعتنایی معشوق به فریادهایش شکایت میکند.
هوش مصنوعی: خدایا به من و چشم اشکبارم نگاهی کن، زیرا از ترس کیفر تو در اضطراب و بیقراریام.
هوش مصنوعی: اما بخشش تو ترس از عذاب را از دلم برده است. آنقدر در کوی خرابات مست و از خود بیخودم که…
هوش مصنوعی: …از نگرانی حسابرسی روز قیامت آسودهام.
هوش مصنوعی: تا وقتی دام بخشش تو بر سر راه من گسترده است، چه فرمانبردار باشم و چه گناهکار و روسیاه،
هوش مصنوعی: هرگز به کارهای خود نگاه نمیکنم. اگر کار تو فضل و بخشش است، از گناهم چه باک دارم؟
هوش مصنوعی: و اگر کار تو عدالت است، از ثواب و کار نیکم چه سودی میبرم؟ یعنی تکیهام فقط بر لطف توست، نه بر عمل خودم.
هوش مصنوعی: من لباس ریا و فریب بر تن نمیکنم، دل کسی را نمیآزارم و زهد خود را به رخ مردم نمیکشم و نمیفروشم.
هوش مصنوعی: جز در راه دوستی با دوست تلاش نمیکنم. داستان دوزخ برای من سخنی بیارزش و همچون باد است،
هوش مصنوعی: چون من از آتش جدایی تو هماکنون در عذابی واقعی گرفتارم.
هوش مصنوعی: هرچند فقر و تهیدستیام به نهایت رسیده است، هرگز دست نیاز و درخواست به سوی کسی دراز نمیکنم.
هوش مصنوعی: دلم برای رسیدن به وصال تو در خیال و آرزو غرق است و آه سحرگاه و اشک شبانهام گواه حال من است،
هوش مصنوعی: گواه اینکه از یاد چهره و زلف تو گاه در آتش سوزم و گاه در آب اشک غرقم.
هوش مصنوعی: تا از بیخبری از خود آسایش جان را یافتم، جامهٔ شک و تردید را از تن بیرون کردم.
هوش مصنوعی: آرزوی دنیا و آخرت را از سر بیرون کردم و همهٔ شیران جهان را شکار خود کردم،
هوش مصنوعی: از آن زمان که چشم آهووش تو مرا سگ خود خواند؛ یعنی بندگی تو مرا بر همه چیره کرد.
هوش مصنوعی: نخست گمان میکردم عشق مرا خوار و ناتوان کرده است، اما وقتی دقت کردم دیدم عشق مرا از خودم بیرون آورد و رها کرد،
هوش مصنوعی: تا آنجا که زنجیر موی تو تاب و توانم را برد.
هوش مصنوعی: روزی که دلم جلوهٔ زیبارویان جهان را دید، در آن جلوهٔ آشکار، پرتوی از آن چهرهٔ پنهان معشوق حقیقی را دید.
هوش مصنوعی: هرکس در جستوجوی او نگاه میکرد، همان را دید. به معشوق گفتم: آیا میتوان در شب خورشید را دید؟
هوش مصنوعی: گفت: آری، اگر شبی بند نقاب مرا بگشایند؛ یعنی چهرهٔ او خورشیدی است که شب را روشن میکند.
هوش مصنوعی: ای فروغی که پیشوای آزادگانی و بنیاد محبت به وجود تو آباد است،
هوش مصنوعی: صامت راه هدایت را از تو جسته است. ای فروغی، از دلتنگی هرچه فریاد و دادخواهی کردم،
هوش مصنوعی: آن ماهروی بیپروا حتی یک بار هم پاسخم را نداد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گر سلسله بر پا ننهد دست حجابم
بر خیزم و خود را بتو چون رشته بتابم
بیم است که مستان مزهٔ باده کنندم
زینسان که من از آتش روی تو کبابم
ترسم بغلط یار ز من دست بشوید
[...]
افزود گرانباری غفلت ز شتابم
شد آبله پای طلب پرده خوابم
آن سوخته جانم که به هر سوی دواند
مانند سگ هرزه مرس موج سرابم
خونابه اشک است مرا باده گلرنگ
[...]
گه جلوه لاهوت دهد جام شرابم
گه عشوهٔ نا سوت فریبد بسرابم
گه نقل و کباب از کف جانانه ستانم
گه فرقت جانانه کند سینه کبابم
جز محنت دوریش عقابی نشناسم
[...]
بی حوصلگیکرد درین بزم کبابم
چون اشک نگون ساغر یک جرعه شرابم
پامال هوسهای جهانم چه توانکرد
مخمل نیام اما سر هر موست به خوابم
بنیاد من آب و گل تشخیص ندارد
[...]
آمد ز درو داد به کف جام شرابم
هم آب بر آتش زد و هم آتش از آبم
از آتش سودای گلی دل زندم جوش
این است که دایم چکد از دیده گلابم
با مدعی آمد به سرم آه که دارد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.