شمارهٔ ۲ - در تنبیه و گریز به مصیبت حضرت علی اصغر
تا توانی ای دل از وضع جهان بنما کنار
کاین عجوز دهر هر دم فتنه آرد بکار
چون عروسان خویش را ر جلوه میدارد ولی
کینه جوزالی بود مکار و زشت و نابکار
تو گمان داری که این شهد است نوشی روز و شب
نی بود شهد و نه شکر بلکه باشد سم فار
تابکی جان عزیز خویش را سازی هدف
تیر مکروهات بارد از کمان روزگار
وزو شب در خوابی و از حب دنیا گشته مست
یک دمی بیدار باش و لحظه شو هوشیار
مال و اولاد و عیالت بر تو یکسر فتنهاند
رو بخوان مصداق این قول از کلام کردگار
چشم بینایی گشا و کن نظر بر حال خویش
عاقبت باشد تو را زیندار بر آندر گذار
رو به قبرستان و یک دم از سر عبرت نگر
بین چسان شاهان به زیر خاک خفته خوار و زار
تازه دامادان عروس مرگ بگرفتند تنگ
نوعروسان جای گیسو زیب گردن کرده مار
پا بر این خاکی که با عجب و تکبر مینهی
سروقدانند سمین پیکر و نسرین عذار
تا توانی با خلایق نرد نیکویی به باز
کز تو ماندر در جهان نام نکویی یادگار
خلق فرموده تو را خلاق بر وجه حسن
باش نیکو خلق و نیکو خصلت و نیکوشعار
ای برادر جز رضای حق مکن کاردگر
زانکه کاری جز رضای حق تو را ناید بکار
من که کاری جز رضای حق نکردم تاکنون
هستم از سوء عمل در پیش یزدان شرمسار
میزنم دست توسل بر ولای آن شهی
کاو بدادی جان و سر را در رضای کردگار
سبط دوم حجت سوم شه دنیا و دین
خامس آل عبا و عرش حق را گوشوار
مظهر یکتا و صاحبمنصب ثارالهی
دین حق آئین احمد از وجودش پایدار
از کدامین ماتمش گویم که در تاب آورد
چون زبان گوید ز سوزش بر جگر افتد شرار
یاد آمد آن زمان کان کودک ششماهه را
نزد او بردند با تاب قلب فکار
گفتنش ای شاه این طفل رضیع مستمند
رفته است از تشنگی او را ز دل صبر و قرار
نی بود شیر و نه آبی تا که تسکینش دهیم
از عطش صبر و قرار از جان او کرده فرار
دیده شاه تشنه لب کانطفل میپیچید به هم
از دو مژگان اشک ریزد همچو در شاهوار
برگرفت آن غنچه پرمژده را با صد فغان
زیب آغوشش نمود و کرد رود در کارزار
گفت ای بیرحم مردم آخر از بهر خدا
رحم بنمائید بر ما بیکسان در این دیار
از من مظلوم اگر جرم و گناهی دیدهاید
پس چه تقصیری بود بر این صغیر شیر خوار
قطره آبی دهید این کودک ششماه را
کز عطش از زندگی بگذشته کار او از کار
یک گروه این اصغر است و رحم بر جانش کنید
بر شما این حجت کبری بود روزِ شمار
یا دهیم جرعه آبی که تسکینش دهم
یا کسی او را برد بنشاندش از دل شرار
ناگهان تیر سه شعبه حرمله از دست داد
گفت سیر آبش نمایم من ز تیر آب دار
پرزنان تیر آمد و بر حنجر اصغر نشست
کرد روز زندگانی پیش چشمش شام تار
سر بسو ببرید آن حلقوم و بگذشت و نشست
تا بپر بر بازوی شاهنشه بیخیل و یار
از حدیث لحمک لحمی» اگر داری خبر
رفت و بگرفت از جفا بر قلب پیغمبر قرار
شد ز تاب تیر جای گریه آن طفل صغیر
در تبسم بر سر دوش پدر با اضطرار
از الم بگشود چشمان و بهم بنهاد و خفت
کرد دارالملک باقی راز فانی اختیار
ریخت (حاجب) از غم فرزند شاه تشنه لب
اشک خونین از دو چشمان همچو ابر نوبهار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر با پند و هشدار آغاز میشود: دنیا پیرزنی فریبکار است، مال و فرزند آزمایشاند و گورستان جای عبرت از مرگ شاهان و جوانان است، پس باید نیکی کرد و تنها خشنودی خدا را خواست. شاعر سپس از شرمساری خود به دامان امام حسین پناه میبرد و به روایت شهادت علی اصغر گریز میزند: امام کودک تشنهٔ ششماهه را به میدان میبرد و برایش آب میخواهد، اما حرمله با تیر سهشعبه گلوی او را میدرد. شعر با لبخند کودک بر دوش پدر و مرگ او و گریهٔ خونین حاجب پایان مییابد.
هوش مصنوعی: ای دل، تا میتوانی از کار و بار دنیا کناره بگیر، زیرا این پیرزن روزگار هر لحظه فتنه و آشوبی به پا میکند.
هوش مصنوعی: دنیا مانند عروسان خود را آراسته جلوه میدهد، اما در حقیقت پیرزنی کینهجو، حیلهگر، زشت و تبهکار است.
هوش مصنوعی: تو گمان میکنی آنچه شب و روز از دنیا مینوشی عسل است، اما نه عسل است و نه شکر، بلکه زهر کشنده است.
هوش مصنوعی: تا کی جان عزیزت را نشانهٔ تیر میکنی؟ از کمان روزگار پیوسته تیر رنج و ناخوشی میبارد.
هوش مصنوعی: شب و روز در خواب غفلتی و از دلبستگی به دنیا مست شدهای؛ لحظهای بیدار و هشیار شو.
هوش مصنوعی: مال و فرزندان و خانوادهات همه مایهٔ آزمایش و فتنه برای تواند؛ گواه این سخن را در قرآن بخوان.
هوش مصنوعی: چشم بصیرت را باز کن و به حال خود بنگر؛ سرانجام باید از این سرای دنیا به سرای آخرت بروی.
هوش مصنوعی: به گورستان برو و لحظهای با دیدهٔ عبرت نگاه کن که چگونه پادشاهان خوار و زار زیر خاک خفتهاند.
هوش مصنوعی: دامادهای جوان به جای عروس، مرگ را در آغوش گرفتهاند و عروسان تازه به جای گیسو، مار بر گردن دارند.
هوش مصنوعی: این خاکی که با خودپسندی و تکبر بر آن پا میگذاری، پیکر خوشقامتان سیمتن و گلرخسار است.
هوش مصنوعی: تا میتوانی با مردم نیکی کن تا از تو نام نیکی در جهان به یادگار بماند.
هوش مصنوعی: آفریدگار تو را به صورتی نیکو آفریده است؛ پس خوشخوی و نیکخصلت و نیکرفتار باش.
هوش مصنوعی: ای برادر، جز کاری که خشنودی خدا در آن است انجام مده، زیرا جز آن هیچ کاری به کارت نمیآید.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید من که تاکنون کاری برای خشنودی خدا نکردهام، از کردار بدم نزد خدا شرمسارم.
هوش مصنوعی: از این رو به دوستی آن شاهی پناه میبرم که جان و سر خود را در راه خشنودی خدا داد.
هوش مصنوعی: او نوهٔ دوم پیامبر و امام سوم و پادشاه دنیا و دین، پنجمین تن از آل عبا و زینت عرش خداست؛ یعنی امام حسین.
هوش مصنوعی: او جلوهٔ خدای یکتا و دارای مقام «ثارالله» است و دین حق و آیین پیامبر به وجود او پایدار مانده است.
هوش مصنوعی: از کدام یک از مصیبتهایش بگویم که بتوان تاب آورد؟ تا زبان از سوز آن سخن میگوید، آتش بر جگر میافتد.
هوش مصنوعی: به یادم آمد آن هنگام که کودک ششماهه را با دلی زخمی و بیتاب نزد امام بردند.
هوش مصنوعی: به او گفتند: ای شاه، این کودک شیرخوار بیچاره از تشنگی صبر و آرام از دلش رفته است.
هوش مصنوعی: نه شیری هست و نه آبی که آرامش کنیم؛ از تشنگی، صبر و قرار از جانش گریخته است.
هوش مصنوعی: شاه تشنهلب دید که آن کودک از تشنگی به خود میپیچد و از چشمانش اشکی مانند مروارید شاهوار ریخت.
هوش مصنوعی: آن غنچهٔ نوشکفته را با ناله و فغان برداشت، در آغوش گرفت و رو به میدان جنگ نهاد.
هوش مصنوعی: امام گفت: ای مردم بیرحم، آخر برای خدا بر ما بیکسان در این سرزمین رحم کنید.
هوش مصنوعی: اگر از من ستمدیده جرم و گناهی دیدهاید، این کودک شیرخوار چه تقصیری دارد؟
هوش مصنوعی: قطرهای آب به این کودک ششماهه بدهید که از تشنگی کارش از دست رفته و نزدیک به مرگ است.
هوش مصنوعی: ای مردم، این اصغر است، بر جانش رحم کنید؛ وگرنه این، حجتی بزرگ بر ضد شما در روز قیامت خواهد بود.
هوش مصنوعی: یا جرعهای آب به من بدهید تا آرامش کنم، یا کسی او را ببرد و آتش دلش را فرو نشاند.
هوش مصنوعی: ناگهان حرمله تیر سهشعبه را رها کرد و با طعنه گفت: من او را با تیر آبدار سیراب میکنم.
هوش مصنوعی: تیر پران آمد و بر گلوی علی اصغر نشست و روز زندگی او را پیش چشمش شب تاریک کرد.
هوش مصنوعی: تیر آن گلو را سراسر برید و گذشت و تا پرهایش در بازوی شاه بیسپاه و بییار فرو نشست.
هوش مصنوعی: اگر از حدیث «گوشت تو گوشت من است» آگاه باشی، میدانی که آن تیر از روی ستم در حقیقت بر دل پیامبر نشست.
هوش مصنوعی: آن کودک خردسال از درد تیر به جای گریه، با بیتابی بر دوش پدر لبخند زد.
هوش مصنوعی: از درد چشمانش را گشود و دوباره بست و به خواب مرگ رفت و سرای جاوید را بر دنیای فانی برگزید.
هوش مصنوعی: حاجب از اندوه فرزند شاه تشنهلب، مانند ابر بهاری از دو چشم اشک خونین ریخت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نافه دارد زیر اندر گشاده بی شمار
لاله دارد زیر نافه در شکسته صد هزار
خانمان از رنگ و بوی او همیشه چون بهشت
روزگار از تار و پود او شکفته چون بهار
چشم زی رویش نگه کرد اندرو لاله شکفت
[...]
هر سپاهی را که چون محمود باشد شهریار
یمن باشد بر یمین ویسر باشد بریسار
تیغشان باشد چو آتش روز و شب بد خواه سوز
اسبشان باشد چوکشتی سال و مه دریا گذار
از عجایب خیمه شان با شد چو دریا وقت موج
[...]
ای خداوندان مال العتبار الاعتبار
ای خداوندان قال الاعتذار الاعتذار
پیش ازاین کاین جان عذرآورفروماند ز نطق
پیش از آن کین چشم عبرت بین فرو ماند زکار
توبه پیش آرید و نادم از گُنه کاری خویش
[...]
بار دیگر بر ستاک گلبن بی برگ و بار
افسر زرین بر آرد ابر مروارید بار
گاه مینا زینت آرد زو نگار بوستان
گاه مرجان زیور آرد زو عروس مرغزار
غنچه سازد باغ را پر گلبن از مینا و زر
[...]
ابر آذاری برآمد از کران کوهسار
باد فروردین بجنبید از میان مرغزار
این یکی گل برد سوی کوهسار از مرغزار
وان گلاب آورد سوی مرغزار از کوهسار
خاک پنداری به ماه و مشتری آبستنست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.