کامم ز جهان گوهر نایاب برآمد
نانم ز صدف خشکتر از آب برآمد
بر کشتی صد پاره ی من بس که دلش سوخت
چون ابر سیه، دود ز گرداب برآمد
از میکده بگذر که به گرداب خم می
هرکس که فرو رفت ز محراب برآمد
از بس که مرا رشک به بی تابی او بود
کام دلم از کشتن سیماب برآمد!
چون دود که خیزد از سر شمع، شبم را
این تیرگی از گوهر شب تاب برآمد
در شعله خرامان رود آن گونه که گویی
پروانه به سیر شب مهتاب برآمد
موقوف صفیری ست سلیم آگهی ما
از ناله ی بلبل دلم از خواب برآمد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با تصویرهای پیچیدهٔ سبک هندی از ناکامی و تنگدستی شاعر آغاز میشود و کشتی پارهپاره و شب تیرهٔ او را نشان میدهد. در ادامه مستیِ میکده را راهی به محراب میشمارد و سوختن پروانه را چون گردشی در مهتاب وصف میکند. در پایان، سلیم بیداری دل را نتیجهٔ یک بانگ، یعنی نالهٔ بلبل، میداند.
هوش مصنوعی: آرزویم از جهان مانند گوهری کمیاب به دست آمد، یعنی با رنج و دشواری. نانم چنان خشک بود که گویی از دل صدف بیرون آمده و از آب هم خشکتر بیرون آمده است؛ روزیام اندک و بیطراوت بود.
هوش مصنوعی: گرداب آنقدر بر کشتی پارهپارهٔ من دل سوزاند که از دلِ سوختهاش دودی مانند ابر سیاه برخاست. شاعر با این اغراق بیچارگی خود را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: از کنار میکده بیپروا مگذر، زیرا هر کس در گرداب خم شراب فرو رفت، از محراب سر برآورد. یعنی مستی و بیخودی عاشقانه به عبادت و حقیقت راه میبرد.
هوش مصنوعی: چون به بیقراری و بیتابی سیماب رشک میبردم، آرزوی دلم با کشتن سیماب برآورده شد. در اصطلاح کیمیاگران «کشتن سیماب» یعنی از جنبش انداختن و ثابت کردن آن است.
هوش مصنوعی: همانطور که دود از سر شمع برمیخیزد، تاریکی شب من نیز از گوهر شبچراغ برخاسته است. یعنی سیهروزیام از همان چیزی است که باید روشنیبخش باشد.
هوش مصنوعی: پروانه چنان آسوده و خرامان در شعله میرود که گویی به گردش در شب مهتابی آمده است؛ عاشق سوختن را مانند تفرج میپندارد.
هوش مصنوعی: ای سلیم، بیدار شدن ما به یک بانگ بسته است. دل من با نالهٔ بلبل از خواب غفلت بیدار شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نتوان به تلاش از غم اسباب برآمد
گوهر چه نفس سوخت که از آب برآمد
غافل نتوان بود به خمخانهٔ توفیق
ز آن جوش که دردی ز می ناب برآمد
خواه انجمنآرا شد و خواه آینه پرداخت
[...]
اشکم چو ز مهر جهان تاب آمد
آه از جگرم چون گل مهتاب برآمد
دل محو تجلی شده از جوش سرشکم
این شیشه محیط گهر از آب برآمد
ماندم به چمن شب شد و مهتاب برآمد
سیمای شب آغشته به سیماب برآمد
آویخت چراغ فلک از طارم نیلی
قندیل مه آویزه محراب برآمد
دریای فلک دیدم و بس گوهر انجم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.