خراب لعل لبت کی شراب میگیرد
که چشم را نمک او چو خواب میگیرد
خروش سیل سرشک مرا علاجی نیست
ز سنگ سرمه کی آواز آب میگیرد؟
صبا چو وصف می و میفروش با گل کرد
به خنده گفت که آیا کتاب میگیرد؟
چو گل ز پرورشم باغبان زیان نکند
که آب میدهد، از من گلاب میگیرد
سلیم آنکه چو موسی به حرف گستاخ است
ز کوه مطلب خود را جواب میگیرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از مستی عاشق به لب یار آغاز میشود؛ مستیای که او را از شراب بینیاز میکند. سپس از اشکی میگوید که سرمه هم خروشش را خاموش نمیکند. در ادامه با مضمونآفرینیهای سبک هندی، گل را میبیند که میخواهد کتابِ گلبرگهایش را گروِ شراب کند، و خود را گلی میداند که در برابر آب، گلاب پس میدهد. در پایان، شاعر گستاخیِ خود در طلب را به درخواست موسی در کوه طور مانند میکند که پاسخش ناکامی بود.
هوش مصنوعی: کسی که مست و خرابِ لب سرخ تو شده، دیگر سراغ شراب نمیرود؛ زیرا نمکِ آن لب، یعنی ملاحت و شیرینیاش، مانند خواب بر چشم او چیره میشود و بیخودش میکند.
هوش مصنوعی: خروشِ سیلِ اشک من درمانی ندارد. سرمه را مایهٔ گرفتن و خاموش کردن صدا میدانستند، اما سنگ سرمه چگونه میتواند صدای آب را خاموش کند؟ یعنی سرمه کشیدن بر چشم نیز جلوی خروش اشکم را نمیگیرد.
هوش مصنوعی: وقتی باد صبا برای گل از شراب و میفروش سخن گفت، گل با خنده پرسید: آیا میفروش کتاب را در گروِ شراب میپذیرد؟ گل گلبرگهای چون اوراق کتابِ خود را آمادهٔ گرو گذاشتن برای شراب میبیند.
هوش مصنوعی: باغبان از پروردن من، مانند پروردن گل، زیانی نمیبیند؛ زیرا به من آب میدهد و از من گلاب میگیرد. یعنی هر رنجی که برایم بکشند، بهتر و گرانبهاتر از آن را بازمیگردانم.
هوش مصنوعی: سلیم که مانند موسی در خواهش و سخن گفتن گستاخ است، پاسخ خواستهٔ خود را از کوه میگیرد؛ اشاره به موسی است که در کوه طور تقاضای دیدار کرد و جواب ردّ شنید. گستاخیِ خواهش، پاسخی جز نومیدی ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بتم چو ساغر یاقوت ناب میگیرد
گل از حرارت می در گلاب میگیرد
از آن نفس که بدیدم به خواب چشم خوشت
گمان مبر که مرا بیتو خواب میگیرد
مگر ز روی تو یک ذره میشود پیدا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.