آتش گل را اگر باشد شراری، خال اوست
گر چراغ آیینه ای دارد، گل تمثال اوست
سرو را این جلوه و سامان رعنایی کجاست
طوق قمری کی به حسن نغمه چون خلخال اوست
بستر راحت مرا پهلوست در راه طلب
مرغ را چون خواب آید، بالش پر، بال اوست
نیست پاکان را بجز در کار دنیا اعتبار
خلق را تعظیم مصحف از برای فال اوست
عاجزیم، اما نه چندان کز کسی عاجز شویم
هر که از ما می تواند صرفه بردن، مال اوست
کشتی ما شد بیابان مرگ همچون گردباد
موج این دریا همان از کینه در دنبال اوست
چون توانم دیگری دیدن طلبکارش سلیم؟
رشک دارم من به چشم خود که در دنبال اوست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با وصف زیبایی معشوق آغاز میشود: خالِ او شرارهٔ آتشِ گل است و خرامش و آوای خلخالش از سرو و قمری برتر است. سپس شاعر به حال خود میپردازد: بیبستری در راه طلب، مناعت در عین ناتوانی، و آزارِ بیپایانِ روزگار. در میانه طعنهای به مردم میزند که پاکان و حتی قرآن را تنها برای سود دنیایی ارج مینهند. در پایان غیرتِ عاشقانه را به اوج میرساند و میگوید حتی بر چشمِ خود که معشوق را مینگرد رشک میبرد.
هوش مصنوعی: اگر آتشِ سرخیِ گل شرارهای داشته باشد، آن شراره خالِ چهرهٔ معشوق است. و اگر چراغ آینهای داشته باشد، گل تصویرِ اوست که در آن نقش بسته؛ یعنی گل و چراغ همه بازتابی از زیبایی معشوقاند.
هوش مصنوعی: سرو هرگز چنین جلوه و آراستگیِ خرامان و دلربایی ندارد. طوقِ گردن قمری که بر سرو میخواند، کجا در خوشآهنگی به پای خلخالِ معشوق میرسد که با هر قدمش صدا میدهد.
هوش مصنوعی: در راه جستوجوی معشوق، بستر آسایش من پهلوی خودم است و جز آن بستری ندارم. همانگونه که پرنده هرگاه خوابش بگیرد، سر بر بال خود مینهد و بال، بالش پَرِ اوست.
هوش مصنوعی: مردم پاکان را فقط برای کار دنیایشان ارج مینهند، نه برای پاکیشان. چنانکه احترام مردم به قرآن هم بیشتر برای فال گرفتن از آن است؛ این طعنهای به دنیاپرستیِ مردم است.
هوش مصنوعی: ما ناتوان و فروتنیم، اما نه آنقدر که در برابر کسی درمانده و خوار شویم. هر کس بتواند از ما سودی ببرد، آن سود حلالش باد؛ ما خود دریغ نمیکنیم.
هوش مصنوعی: کشتیِ ما مانند گردباد سرگردان شد و در بیابان از میان رفت. با این همه، موجِ این دریا هنوز از سر کینه دنبالش میکند؛ یعنی روزگار حتی پس از نابودیِ ما هم دست از آزار برنمیدارد.
هوش مصنوعی: سلیم، چگونه میتوانم ببینم کس دیگری خواهانِ معشوق باشد؟ من حتی به چشمِ خودم رشک میبرم که به دنبالِ او میرود و او را مینگرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دلبری دارم که دل در بند زلف و خال اوست
عاشقانش را شراب از جام مالامال اوست
فتنه آن چشم فتانم که از هر گوشه ای
فتنه ای پر شیوه از دنباله دنبال اوست
حال وصف حسن او بالاترست از ممکنات
[...]
دیده هر کس که حیران است در دنبال اوست
هر که از خود می دود بیرون به استقبال اوست
سرو سیمینی کز او مجنون بیابانی شده است
حلقه چشم غزالان حلقه خلخال اوست
از کمند عشق برق و باد نتوانست جست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.