شمارهٔ ۸ - در تهنیت عید مولود مولی الکونین ابیالحسنین علی علیهالسلام
ساقی کنون که میکده را گشت فتح باب
بنمای پرسبوی وجود من از شراب
زان باده در ایاغ کن ای مه که قطرهها
کز آن فروچکد همه ماه است و آفتاب
تا چند کرد بایدم از مفتی احتراز
تا چند داشت بایدم از زاهد اجتناب
برخیز و پایکوب و قدح بخش و بوسهده
با بانک چنگ و تار و نی و بربط و رباب
از پیچ و تاب دهر بکن فارغم ز می
ای همچو من همیشه دوزلفت بپیچ و تاب
بخت منست و فتنه که تا آیدم بیاد
بیدار بوده این یک و بوده است آن بخواب
تنها وفا و مهر نه در گلر خان کم است
کاندر تمام خلق جهانست دیر یاب
تنها همین نه جور و جفا نیکوان کنند
کز نیک و بد بجور و جفا میرود صواب
جز آستان پیر مغان هرچه بنگرم
بینم جهان و خلق جهان را در انقلاب
تا کی غم زمانه توان خورد میبده
تا خویش چون زمانه نمایم ز میخراب
بی میدمی مرا نبود تر دماغ جان
آری درخت خشک شود چون نخورد آب
بنگر چگونه عمر بتعجیل میرود
ساقی ز جای خیز و توهم کن بمی شتاب
امروز در شماره هر روز نیست هان
ده جام بیشمار و بده بوسه بیحساب
امروز روز و جد و نشاط است و خرمی
مر خلق را ز عالی و دانی ز شیخ و شاب
امروز از تولد شاهی برآمده
کام چهار مادر و امید هفت باب
امروز تا جهان رهد از ظلمت مجاز
بنمود آفتاب حقیقت رخ از سحاب
امروز گشت در افق مکه آشکار
از برج کعبه روی چو خورشید بوتراب
وین آبرو تراب چو از بوتراب یافت
صدبار عرش گفت که یالیتنی تراب
گیرم نقاب از رخ مطلب ز رخ گرفت
امروز شاهد ازلی در حرم نقاب
بیپرده گویمت ز پسپرده شد عیان
آن کنز مخفیئی که نهان بود در حجاب
شاهی قدم بملک جهان زد که بیگزاف
از بحر لطف اوست جهان خود یکی حباب
گردید نوح در همه آفاق و عاقبت
از بهر خویش خاک درش کرد انتخاب
دانی بهشت را ز چه آدم ز دست داد
میخواست خویش را برساند بدانجناب
صندوق مهر او دل پرنور هر نبی
وصف جلال او خط مسطور هر کتاب
با حب او نوشته نگردد ز کس گناه
با بغض او قبول نگردد ز کس ثواب
بالله ز مهر اوست رود هرکه در جنان
بالله ز قهر اوست رسد هرکه را عقاب
از بیم و اضطراب محب وی ایمن است
روزی که خلق را همه بیم است و اضطراب
جز قرب او مجوی که این است خود نعیم
از بعد او بترس که این است خود عذاب
گر نیست اسم اعظم حق نامش از چهرو
دل را ز غم رهاند و جان را ز التهاب
شاها تویی که در تو فنا میشوند و بس
آنانکه جای گرددشان ایزدی قباب
میکال و جبرئیل به وقت سواریت
این یک عنانگرفتی و آن دیگری رکاب
در روز رزم نعرهات از پردلان همی
غارت نمود صبر و تحمل توان و تاب
چون رو به ار گریخت عدو از تو این رواست
با شیر حق شوند چسان روبرو کلاب
سنی اگر ز فضل تو از من کند سئوال
گویم بجای من ز نصیری شنو جواب
شاها منم صغیر که عمریست کردهام
مهر تو کسب و شادم از اینگونه اکتساب
چشمم بود بلطف تو ای شاه و خواهشم
اینست ای دعا بجناب تو مستجاب
کز غیر خود رهانی و جز آستان خویش
چشم امید من نگشائی به هیچ باب
از گلستان و بحر همی خلق را بدهر
آید بدست تا گل خوشبو در خوشاب
گلزار آرزوی محبت شکفته باد
بحر امید منکر فضلت شود سراب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در تهنیت روز ولادت امام علی (ع) است و با خطاب به ساقی و درخواست باده و گلایه از زاهد و مفتی و بیوفایی روزگار آغاز میشود. سپس شاعر اعلام میکند که امروز روزی ویژه است، زیرا خورشید حقیقت در کعبه زاده شده، و به ستایش علی میپردازد: نسبت او با پیامبران، نقش مهرش در بهشت و دوزخ، دلاوریاش در جنگ و خدمت فرشتگان به او. در پایان صغیر از امام میخواهد او را از نیاز به دیگران رها کند و برای دوستدارانش کامیابی و برای منکرانش ناکامی آرزو میکند.
هوش مصنوعی: ای ساقی، اکنون که در میخانه گشوده شده است، سبوی وجود مرا از شراب پر کن.
هوش مصنوعی: ای ماهروی، از آن باده در جام بریز که هر قطرهای که از آن میچکد، ماه و خورشید است؛ یعنی بادهای سراسر نور و روشنی.
هوش مصنوعی: تا کی باید از مفتی پرهیز کنم و از زاهد دوری بجویم؟
هوش مصنوعی: برخیز و پایکوبی کن، جام بده و بوسه ببخش، همراه با آواز چنگ و تار و نی و بربط و رباب.
هوش مصنوعی: ای کسی که دو زلفت همیشه مانند من در پیچ و تاب است، با می مرا از پیچ و تاب و گرفتاریهای روزگار آسوده کن.
هوش مصنوعی: بخت من و فتنه چنان بودهاند که تا به یاد دارم، فتنه همیشه بیدار بوده و بخت من در خواب.
هوش مصنوعی: وفا و مهربانی تنها در زیبارویان کم نیست؛ در همهٔ مردم جهان بهسختی یافت میشود.
هوش مصنوعی: تنها زیبارویان نیستند که ستم و جفا میکنند؛ نیک و بد همه ستم و جفا را کاری درست میشمارند.
هوش مصنوعی: جز آستانهٔ پیر مغان، به هر جا بنگرم، جهان و مردمش را در آشوب و دگرگونی میبینم.
هوش مصنوعی: تا کی میتوان غم روزگار را خورد؟ می بده تا خودم را مانند روزگار از می خراب و مست کنم.
هوش مصنوعی: بی می، دمی جان من سرزنده و شاداب نیست؛ همانگونه که درخت بی آب خشک میشود.
هوش مصنوعی: ببین عمر چه شتابان میگذرد؛ ای ساقی، برخیز و تو نیز در دادن می شتاب کن.
هوش مصنوعی: امروز مانند روزهای دیگر نیست؛ پس جامهای بیشمار بده و بوسهٔ بیحساب ببخش.
هوش مصنوعی: امروز روز شور و شادی و خرمی برای همهٔ مردم است، از بزرگ و کوچک و پیر و جوان.
هوش مصنوعی: امروز با زاده شدن شاهی، آرزوی چهار مادر (چهار عنصر) و امید هفت پدر (هفت سیاره) برآورده شده است.
هوش مصنوعی: امروز خورشید حقیقت از پشت ابر چهره نمود تا جهان از تاریکی مجاز رها شود.
هوش مصنوعی: امروز چهرهٔ خورشیدگون ابوتراب (علی) از برج کعبه در افق مکه آشکار شد؛ اشاره به ولادت او در کعبه.
هوش مصنوعی: چون خاک از ابوتراب چنین آبرویی یافت، عرش صدبار گفت: ای کاش من خاک بودم.
هوش مصنوعی: بگذار پرده از روی مطلب بردارم: امروز آن محبوب ازلی در حرم کعبه نقاب از چهره برگرفت.
هوش مصنوعی: بیپرده میگویم: آن گنج پنهانی که در پرده نهان بود، از پس پرده آشکار شد؛ اشاره به حدیث «گنج پنهان».
هوش مصنوعی: شاهی به جهان پا گذاشت که بیگزافه، جهان در برابر دریای لطف او تنها حبابی است.
هوش مصنوعی: نوح در همهٔ جهان گردید و سرانجام خاک درگاه او را برای خود برگزید.
هوش مصنوعی: میدانی آدم چرا بهشت را از دست داد؟ میخواست خود را به درگاه او برساند.
هوش مصنوعی: دل نورانی هر پیامبری صندوق مهر اوست و وصف شکوه او در سطرهای هر کتاب آسمانی نوشته شده است.
هوش مصنوعی: با دوستی او گناه کسی نوشته نمیشود و با دشمنی او ثواب هیچکس پذیرفته نمیشود.
هوش مصنوعی: به خدا سوگند هرکه به بهشت میرود از مهر اوست و هرکه به عذاب میرسد از خشم اوست.
هوش مصنوعی: در روزی که همهٔ مردم در ترس و نگرانیاند (قیامت)، دوستدار او از ترس و نگرانی در امان است.
هوش مصنوعی: جز نزدیکی به او چیزی مخواه که نعمت حقیقی همین است، و از دوری از او بترس که عذاب حقیقی همان است.
هوش مصنوعی: اگر نام او اسم اعظم خدا نیست، چرا دل را از غم و جان را از سوز و بیقراری رها میکند؟
هوش مصنوعی: ای شاه، تنها تو هستی که آنان که جایگاهشان در گنبدهای الهی است، در تو فانی میشوند.
هوش مصنوعی: هنگام سواری تو، میکائیل عنان اسبت را میگرفت و جبرئیل رکابت را.
هوش مصنوعی: در روز جنگ، فریاد تو صبر و تحمل و توان دلیران را به غارت میبرد.
هوش مصنوعی: اگر دشمن چون روباه از تو گریخت، رواست؛ سگان چگونه میتوانند با شیر خدا روبهرو شوند؟
هوش مصنوعی: اگر سنی از من دربارهٔ فضیلت تو بپرسد، میگویم پاسخ را به جای من از نصیری بشنو؛ یعنی فضل تو چنان است که گروهی تو را خدا پنداشتند.
هوش مصنوعی: ای شاه، من صغیرم که عمری مهر تو را به دست آوردهام و از این بهدستآوردن شادمانم.
هوش مصنوعی: ای شاه، چشم امیدم به لطف توست، و ای کسی که دعا در درگاهت پذیرفته است، خواهش من این است:
هوش مصنوعی: که مرا از نیاز به جز خودت رها کنی و چشم امیدم را جز به آستان خودت به هیچ دری نگشایی.
هوش مصنوعی: همانگونه که مردم در جهان از گلستان گل خوشبو و از دریا مروارید درخشان به دست میآورند،
هوش مصنوعی: گلزار آرزوی دوستدارانت شکفته باد و دریای امید منکر فضیلت تو به سراب بدل شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تا کی کنی عذاب و کنی ریش را خضاب؟
تا کی فضول گویی و آری حدیث غاب؟
جانی است تیغ شاه، که دید این همه شگفت؟
جانی کزو بود تن و جان همه خراب
لرزان بهجای گوهر در جرم او پدید
جانهای دشمنانش چو ذره در آفتاب
گفتم متاب زلف و مرا ای پسر متاب
گفتا که بهر تاب تو دارم چنین بتاب
گفتم نهی برین دلم آن تابدار زلف
گفتا که مشک ناب ندارد قرار و تاب
گفتم که تاب دارد بس با رخ تو زلف
[...]
ای باز کرده چشم و دل خفته را ز خواب،
بشنو سؤال خوب و جوابی بده صواب:
بنگر به چشم دل که دو چشم سرت هگرز
دیدهاست چشمهای که درو نیست هیچ آب
چشمهست و آب نیست، پس این چشمه چون بُوَد؟
[...]
چون از فراق دوست خبر دادم آن غراب
رنگ غراب داشت زمانه سیاه ناب
چونانکه از نشیمن بر بانگ تیر و زه
بجهد غراب ناگه جستم ز جای خواب
از گریه چون غرابم آواز در گلو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.