شمارهٔ ۷ - در منقبت امامالمتقین حضرت امیرالمؤمنین علی علیهالسلام
اختران را گرچه یک اندر شمار است آفتاب
لیک در آن جمع فرد از اقتدار است آفتاب
گردد او گرد خود و انجم بگردش لاجرم
در میان اختران دائر مدار است آفتاب
این که میبینی قراری نیست در سیارگان
بیقرارند اینهمه چون بیقراراست آفتاب
الحق از این بیقراری وینهمه سرگشتگی
میتوان گفتن چون من عاشق بیار است آفتاب
آری آری عاشق یار است ور نه از چه رو
چون رخ من دائما زرد و نزار است آفتاب
گرچه هریک ز اختران را وصفها باشد ولی
صاحب اوصاف بیرون از شمار است آفتاب
نی همین جنس بشر را فیض بخشد کز وجود
فیض بخش وحش و طیر و مور و مار است آفتاب
دائماً از قرب و بعد خویش نسبت با زمین
کار پرداز زمستان و بهار است آفتاب
از نهان گشتن بمغرب و ز عیان گشتن ز شرق
خود پدید آرنده لیل و نهار است آفتاب
خلق عالم گر همی فیض از معادن میبرند
بر معادن فیض بخش و فیض بار است آفتاب
عابد الشمسش همی خواند خدای خویشتن
گرچه زین نسبت بغایت شرمسار است آفتاب
چون همه اشیاء عالم راست از وی پرورش
فرقهٔی گویند خود پروردگار است آفتاب
عالمی را میکند یکدم مسخر گوئیا
برق تیغ حیدر دلدل سوار است آفتاب
پادشاه ملک امکان آنکه او را بندهوار
روز و شب فرمانبر و خدمتگذار است آفتاب
رجعت از دادش ز مغرب نیعجب کانشاه را
همچو گوئی پیش پای اختیار است آفتاب
آسمانستش یکی نیلی حصار اطراف کاخ
دیده بانی فوق آن نیلی حصار است آفتاب
تا کند کسب ضیاء هر صبح بر خاک درش
بوسه زن از روی عجز و انکسار است آفتاب
گرد شمع عالم افروز وجود آنجناب
تا قیامت دور زن پروانهوار است آفتاب
زیر بار عشق او زین گرم سیری در مثل
اشتر بگسسته از مستی مهار است آفتاب
نازم آن قسام رزق عالمی را کز شرف
مطبخ جود ورا جزئی شرار است آفتاب
تا ببوسد خاک پای دوستانش یک بیک
در تفحص گرد هر شهر و دیار است آفتاب
از جمال زاده او هست گوئی منفعل
زین سبب گاهی نهان گه آشکار است آفتاب
حضرت صابر علی شه آفتاب برج دین
آنکه پیش رأی او بیاعتبار است آفتاب
پیش چشم اهل بینش با وجود طلعتش
ذرهآسا بیشکوه و بیوقار است آفتاب
سایهاش را تا بسر دارد صغیر اندر بها
پیش نظمش همچو زر کمعیار است آفتاب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر نخست خورشید را با ویژگیهایش وصف میکند: محور گردش ستارگان، بیقرار چون عاشق، پدیدآورندهٔ شب و روز و فصلها و فیضبخش همهٔ آفریدگان. سپس با تشبیه خورشید به برق شمشیر حیدر به ستایش امام علی میپردازد و خورشید را بنده و خدمتگزار او میشمارد و به ماجرای بازگرداندن خورشید اشاره میکند. در پایان از فرزند و نوادهٔ او، صابرعلیشاه، ستایش میکند و میگوید در سایهٔ او شعرش از خورشید گرانبهاتر است.
هوش مصنوعی: خورشید هرچند در شمار ستارگان یکی از آنهاست، اما از نظر قدرت و توانایی در میان آنها یگانه و بیهمتاست.
هوش مصنوعی: خورشید به دور خود میچرخد و ستارگان ناگزیر به گرد او میگردند؛ پس خورشید در میان ستارگان محور و مرکز گردش است.
هوش مصنوعی: اینکه میبینی سیارگان آرام و قرار ندارند، از آن روست که خود خورشید بیقرار است و آنها از او پیروی میکنند.
هوش مصنوعی: به راستی از این بیقراری و سرگردانی میتوان گفت که خورشید نیز مانند من عاشق یار است.
هوش مصنوعی: آری، خورشید عاشق یار است؛ وگرنه چرا مانند چهرهٔ من همیشه زرد و لاغر و نزار است؟
هوش مصنوعی: هرچند هر یک از ستارگان ویژگیهایی دارند، خورشید دارای صفات و ویژگیهایی بیشمار است.
هوش مصنوعی: خورشید تنها به آدمیان بهره و فیض نمیرساند، بلکه با وجود خود به جانوران وحشی و پرندگان و مور و مار نیز فیض میبخشد.
هوش مصنوعی: خورشید با نزدیک و دور شدنش نسبت به زمین، همواره پدیدآورنده و گردانندهٔ زمستان و بهار است.
هوش مصنوعی: خورشید با پنهان شدن در مغرب و آشکار شدن از مشرق، خود پدیدآورندهٔ شب و روز است.
هوش مصنوعی: اگر مردم جهان از معدنها بهره میبرند، خود خورشید است که به معدنها فیض و بهره میبخشد.
هوش مصنوعی: خورشیدپرست خورشید را خدای خود میخواند، هرچند خورشید از چنین نسبتی سخت شرمسار است.
هوش مصنوعی: چون همهٔ چیزهای جهان از خورشید پرورش مییابند، گروهی میگویند که خورشید خود پروردگار است.
هوش مصنوعی: خورشید در یک لحظه جهانی را تسخیر میکند؛ گویی برق شمشیر حیدر، سوار بر دلدل، است. (اینجا شاعر از وصف خورشید به ستایش امام علی گریز میزند.)
هوش مصنوعی: علی پادشاه جهان آفرینش است که خورشید شب و روز چون بندهای فرمانبر و خدمتگزار اوست.
هوش مصنوعی: اینکه او خورشید را از مغرب بازگرداند (اشاره به ماجرای ردّ الشمس) شگفت نیست، زیرا خورشید برای آن شاه مانند گویی پیش پای اختیار اوست.
هوش مصنوعی: آسمان برای کاخ او حصاری نیلگون در پیرامون است و خورشید دیدهبانی بر فراز آن حصار نیلی است.
هوش مصنوعی: خورشید هر بامداد برای کسب روشنایی، با فروتنی و شکستگی بر خاک درگاه او بوسه میزند.
هوش مصنوعی: خورشید تا روز قیامت مانند پروانه به گرد شمع جهانافروز وجود آن حضرت میچرخد.
هوش مصنوعی: خورشید زیر بار عشق او با این گرمپویی و تندروی، به شتری مست میماند که مهار خود را گسسته است.
هوش مصنوعی: به آن تقسیمکنندهٔ روزی جهانیان مینازم که خورشید با همهٔ شرفش تنها جرقهای از آشپزخانهٔ بخشش اوست.
هوش مصنوعی: خورشید برای آنکه خاک پای دوستداران او را یکایک ببوسد، در هر شهر و دیاری به جستوجو میگردد.
هوش مصنوعی: گویی خورشید از زیبایی فرزند و نوادهٔ او شرمنده است و به همین سبب گاهی پنهان و گاهی آشکار میشود.
هوش مصنوعی: آن فرزند، حضرت صابرعلیشاه است که خورشید برج دین است و در برابر رأی و اندیشهٔ او خورشید ارزش و اعتباری ندارد.
هوش مصنوعی: در چشم اهل بصیرت، با وجود چهرهٔ تابناک او، خورشید مانند ذرهای بیشکوه و بیوقار است.
هوش مصنوعی: تا صغیر (شاعر) سایهٔ حمایت او را بر سر دارد، خورشید در ارزش در برابر شعرش مانند زر کمعیار است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.