طلوع شمس ندیدی ز نجم اگر محسوس
ببین ز نجمه بعالم طلوع شمس شموس
نمود انفس و آفاق را قرین سرور
شهی که نفس نفیسش بود انیس نفوس
تبارک الله از این روز اسعد میمون
که هست مولد شاه حجاز خسروطوس
خدیو خطه طوس آنکه عارفان ندهند
گدائی در او را بحشمت کاوس
امام جن و بشر کش بر آستانه قدس
ملایکند دما دم بذکر یا قدوس
مه سپهر ولایت شهی که در هر صبح
زند بخاک درش آفتاب گردون بوس
زرشگ خادم کویش رواست خازن خلد
همی گزد لب و برهم زند کف افسوس
عجب نباشد اگر فایق آمد از هر باب
گه مباحثه با عالم یهود و مجوس
چه جلوه ذره کند درمقابل خورشید
چه صرفه قطره برد در کنار اقیانوس
چه شد دنائت مأمون و کینهتوزی او
کجاست آن همه تزویر و حیله و سالوس
بگو بیا و ببین حشمت خدائی وی
که آن بدیده خلق خدا بود محسوس
همیشه بر سر بام جهان بکوری خصم
بنام نامی آنشه فلک نوازد کوس
درون جسم گدازد دل حسودانش
چنانکه شمع گدازد میانهٔ فانوس
شهی که وحش بیابان از او گرفته مراد
صغیر کی شود از لطف و رحمتش مأیوس



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در تبریک میلاد امام رضا سروده شده و تولد او از نجمه را به طلوع خورشید از ستاره تشبیه میکند. شاعر جایگاه امام را در برابر فرشتگان و خورشید و نگهبان بهشت بزرگ میشمارد و پیروزی او در مناظره با دانشمندان ادیان دیگر را یادآوری میکند. سپس به مأمون و نیرنگهایش طعنه میزند که نابود شد، اما شکوه امام پایدار ماند. در پایان با اشاره به حاجت گرفتن آهو از امام، صغیر امید خود را به لطف او بیان میکند.
هوش مصنوعی: اگر تاکنون ندیدهای که خورشید از ستارهای طلوع کند، اکنون ببین که از «نجمه» (مادر امام رضا) خورشیدِ خورشیدها به جهان طلوع کرده است.
هوش مصنوعی: شاهی که جان گرانبهایش همدم جانهاست، درون و بیرون جهان را غرق شادی کرد.
هوش مصنوعی: آفرین بر این روز فرخنده و مبارک که روز تولد شاه حجاز و پادشاه طوس است.
هوش مصنوعی: فرمانروای سرزمین طوس کسی است که عارفان گدایی درگاهش را با شکوه و جاه کیکاووس عوض نمیکنند.
هوش مصنوعی: او امام جن و انسان است که فرشتگان پیوسته بر آستان مقدسش به ذکر «یا قدوس» مشغولاند.
هوش مصنوعی: او ماه آسمان ولایت است؛ شاهی که خورشید فلک هر بامداد خاک درگاهش را میبوسد.
هوش مصنوعی: سزاوار است که نگهبان بهشت از رشک به خدمتگزار کوی او لب بگزد و از حسرت دست بر دست بزند.
هوش مصنوعی: شگفت نیست که او در مناظره با دانشمندان یهودی و زرتشتی از هر جهت پیروز شد.
هوش مصنوعی: ذره در برابر خورشید چه جلوهای دارد و قطره در کنار اقیانوس چه بهرهای میبرد؛ یعنی مخالفان در برابر دانش او ناچیز بودند.
هوش مصنوعی: پستی و کینهتوزی مأمون چه شد؟ آن همه نیرنگ و فریب و ریاکاری او کجا رفت؟ یعنی همه نابود شد.
هوش مصنوعی: به او (مأمون) بگو بیاید و شکوه خدادادی امام را ببیند که برای مردم آشکار و دیدنی است.
هوش مصنوعی: فلک همیشه بر بام جهان، به رغم دشمن، به نام بلندآوازهٔ آن شاه طبل پیروزی و شهرت مینوازد.
هوش مصنوعی: دل حسودانش در درون تنشان میسوزد و آب میشود، همانگونه که شمع درون فانوس آب میشود.
هوش مصنوعی: شاهی که حتی جانوران بیابان (اشاره به داستان ضامن آهو) از او حاجت گرفتهاند؛ پس صغیر چگونه از لطف و رحمت او ناامید شود؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زده به بزم تو رامشگران به دولت تو
گهی چکاوک و گه راهوی و گهی قالوس
بزرگوار جهان ، شمس دین ، بزرگ کریم
تویی ، که هست به تو بیضهٔ هدی محروس
رفیع قدر ترا آفتاب برده سبق
عریض جاه تو بر روزگار کرده فسوس
به یک نظر تو ببینی هزار علم دقیق
[...]
تو را خرامش کبک است و کشی طاووس
مثل زنند ز حسنت همی به روم و به روس
همای فاخته مهری، تذرو طوطی لفظ
گرفته دوری سیمرغ و زینت طاووس
ز چهره تو فزون گشته باغ را دیدار
[...]
نماز شام که بر وفق رأی بطلمیوس
برفت خور به زمین همچو گنج دقیانوس
طلوع کرد نجوم از مطالع اقبال
به جستجوی مه عید عالمی جاسوس
نمود ماهچه از سطح لاجوردی چرخ
[...]
بیا به میکده بفروش خرقهٔ ناموس
ریا و شمعه رها کن به زاهد سالوس
حریف مصطبه و ساغرم به بانگ بلند
به زیر پرده از این پس دگر نگویم کوس
فلک به دست ستم بین که زیر پای بکوفت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.