مرا از عشق داغی بر دل افگار بایستی
چراغی بر سر بالین این بیمار بایستی
نمی شد فرصت خاریدن سر باددستان را
به مقدار خرابی گر مرا معمار بایستی
غلط کردم نیفتادم به فکر ظاهرآرایی
به جای عقل در سر طره دستار بایستی
نباشد تکیه گاهی غنچه را بهتر ز شاخ گل
سر منصور را بالین ز چوب دار بایستی
جنون را می نماید چون فلاخن سنگ دست افشان
دل دیوانه ما بر سر بازار بایستی
به آبم راند غفلت، ورنه این عمر گرامی را
که در گفتار کردم صرف، در کردار بایستی
دهان مور را پر خاک دارد بی زبانی ها
مرا تیغ زبان چون مار بی زنهار بایستی
نشد از چشم شوخ او نگاهی قسمتم هرگز
مرا هم بهره ای زین دولت بیدار بایستی
یکی صد شد ز تسبیح ریایی عقده کارم
مرا از خط ساغر بر کمر زنار بایستی
به تار اشک صائب می کشیدم ریگ هامون را
به قدر جرم اگر تسبیح استغفار بایستی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل سراسر حسرت و آرزوست و ردیف «بایستی» آن را ساخته است. شاعر از ناکامیهای خود میگوید: داغ عشق، نگاه یار و بهرهای از جنون عاشقانه را آرزو میکند. همچنین از عمری که در گفتار تباه شد و از زهد ریایی که کارش را دشوارتر کرد پشیمان است. در پایان گناهان خود را چندان میداند که برای استغفار از آنها باید ریگهای بیابان را دانهٔ تسبیح کرد.
هوش مصنوعی: کاش عشق داغی بر دل زخمی من میگذاشت؛ این بیمار به چراغی بر بالین خود نیاز داشت و داغ عشق همان چراغ بالین است.
هوش مصنوعی: اگر به اندازهٔ ویرانیام معماری برای آبادکردنم لازم بود، معماران و بنّایان و بخشندگان چنان گرفتار میشدند که فرصت سر خاراندن نمییافتند. یعنی ویرانی من بیاندازه است.
هوش مصنوعی: اشتباه کردم که به فکر آراستن ظاهر نیفتادم؛ به جای عقل باید طرهٔ دستار بر سر میداشتم. این سخن طعنهآمیز است: در این روزگار ظاهرسازی بیش از خرد ارج دارد.
هوش مصنوعی: برای غنچه تکیهگاهی بهتر از شاخهٔ گل نیست؛ سر منصور حلاج هم باید بر چوبهٔ دار بالین میگرفت. دار برای عاشق حق جایگاهی شایسته و آرامشبخش است.
هوش مصنوعی: همانطور که فلاخن سنگ را با گشادگی دست پرتاب میکند و جنون را آشکار میسازد، دل دیوانهٔ ما هم باید در میان بازار میبود تا شور جنونش آشکار شود و سنگباران گردد.
هوش مصنوعی: غفلت مرا بر باد داد و تباه کرد؛ وگرنه این عمر گرانبها را که در گفتار صرف کردم، باید در کردار و عمل صرف میکردم.
هوش مصنوعی: بیزبانی و خاموشی سبب شده که دهان مورچه پر از خاک شود و پایمال گردد؛ من باید زبانی تیز و بیامان مانند مار میداشتم تا خوار نشوم.
هوش مصنوعی: هرگز از چشم شوخ و دلربای معشوق نگاهی نصیبم نشد؛ کاش من هم از این دولت بیدار، یعنی چشم بیدار و پرلطف او، بهرهای داشتم.
هوش مصنوعی: با تسبیح ریایی گره کارم صد برابر شد؛ کاش به جای آن، خط ساغر را مانند زنار بر کمر میبستم. یعنی بادهنوشی بیریا از زهد ریایی بهتر است.
هوش مصنوعی: صائب، اگر به اندازهٔ گناهانم تسبیح استغفار لازم بود، باید همهٔ ریگهای بیابان را به رشتهٔ اشک میکشیدم و دانهٔ تسبیح میکردم. گناهانم بیشمار است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
صبا آمد، ولی بویی ازان گلزار بایستی
چه سود از بوی گل ما را، نسیم یار بایستی
رخش در جلوه نازست و من از گریه نابینا
دریغا، دیده های بخت من بیدار بایستی
شبانگاهم که چون بی رحمتان می کشت هجرانش
[...]
مرا در درد بی باری دریغا بار بایستی
هزاران غم کزو دارم یکی غمخوار بایستی
نمودی چهره مقصودی ز رخسار و خط خوبان
ولی آئینه ما آی پی زنگار بایستی
چه سود ار همدمم شد خضر سوی چشمه حیوان
[...]
مرا در دیده جان آن پری رخسار بایستی
خرام او دمی در چشم من صد بار بایستی
خلد بی روی او از هر گلی در دیده ام خاری
اگر خاریست باری زان گل رخسار بایستی
بسرو و سوسن خود باغبان بسیار می نازد
[...]
ز من بیگانه شد، بیگاه با اغیار بایستی
چرا با دیگران یارست؟ با من یار بایستی
در آن کو رفتم و از دیدنش محروم برگشتم
بهشتی آن چنان را دولت دیدار بایستی
چه نازست این؟ که هرگز در نیاز ما نمی بینی
[...]
دریغا در چنین فصلی حریفم یار بایستی
میان بلبلانم جای در گلزار بایستی
نشد ز ایوان و قصر افراختن جمعیتم حاصل
ره آمد شد غم سوی من دیوار بایستی
به سعی دیده شبزندهدارم کار نگشاید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.