نباشد دولت بیدار را چون انقلاب از پی؟
که دارد شبنم این باغ چشم آفتاب از پی
لب سیراب ایمن از گزند چشم چون باشد؟
که از تبخال دارد تشنگی چشم پر آب از پی
میاور بر زبان حرفی که نتوانی شنید آن را
که در کهسار باشد هر سوئالی را جواب از پی
حدیث راست در یک دم کند آفاق را روشن
که می دارد لوای صبح صادق آفتاب از پی
ز چشم زخم، غواص گهر سالم کجا ماند؟
که آب تلخ دریا را بود چشم حباب از پی
مشو زنهار ایمن از خمار باده عشرت
که دارد خنده گل گریه تلخ گلاب از پی
ز خط گفتم شود کم خواب ناز او، ندانستم
که دارد بوی ریحان لشکر سنگین خواب از پی
عجب دارم ز خواب مرگ گردد گرم مژگانش
هر آن آتش که دارد اشک جانسوز کباب از پی
نفس نشمرده کردم صرف در کار سخن صائب
ندانستم که این عقد گهر دارد حساب از پی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل بر این اندیشه بنا شده که هر چیزی پیامد و دنبالهای دارد: دولتِ بیدار را زوال، خندهٔ گل را گریهٔ گلاب، سخن را پژواک و سخنِ راست را روشنی دنبال میکند. شاعر با تصویرهایی چون شبنم و خورشید، حباب و غواص و تبخال و لبِ سیراب، از چشمزخم و ناپایداری خوشی سخن میگوید و در بیتهای عاشقانه نشان میدهد که خطِ عذار نازِ معشوق را بیشتر کرده است. در پایان، صائب به خود بازمیگردد و میگوید عمری را که بیحساب صرفِ شعر کرده، روزی باید حسابش را پس بدهد.
هوش مصنوعی: چگونه ممکن است بخت و دولتِ بیدار، دگرگونی و زوالی به دنبال نداشته باشد؟ حتی شبنمِ این باغ را هم چشمِ خورشید دنبال میکند تا آن را بخشکاند و از میان ببرد.
هوش مصنوعی: لبِ سیراب و تر چگونه از گزندِ چشمزخم در امان بماند؟ تشنگی در پیِ آن است و تبخالهایی که مانند چشمهای پرآب بر لب مینشینند، همان چشمزخماند.
هوش مصنوعی: سخنی بر زبان نیاور که تاب شنیدنش را نداری؛ چنانکه در کوهستان هر پرسشی پژواک و پاسخی همانند خود به دنبال دارد، هر سخنی هم به گوینده بازمیگردد.
هوش مصنوعی: سخنِ راست در یک لحظه همهٔ جهان را روشن میکند؛ همانگونه که پرچمِ صبحِ صادق، خورشید را در پی خود دارد.
هوش مصنوعی: غواصی که گوهر به دست میآورد چگونه از چشمزخم سالم بماند؟ آبِ تلخِ دریا پر از حبابهایی است که مانند چشمهای حسود در پی او هستند.
هوش مصنوعی: هرگز از خمارِ بادهٔ خوشی و عیش ایمن مباش؛ زیرا خندهٔ شکفتنِ گل، گریهٔ تلخِ گلابگیری را در پی دارد.
هوش مصنوعی: گمان کردم با رستنِ خطِ عذار، خوابِ ناز و بیاعتناییِ معشوق کم میشود؛ نمیدانستم که بوی ریحان (یعنی همان خط) لشکری از خوابِ سنگین با خود میآورد و ناز او بیشتر میشود.
هوش مصنوعی: در شگفتم اگر مژگانِ او حتی در خوابِ مرگ آرام گیرد و به خواب رود؛ زیرا هر آتشی که عاشقان را کباب کند، اشکِ جانسوزِ آن کبابها را در پی خود دارد و از آن رها نمیشود.
هوش مصنوعی: صائب، نفسهایم را بیحساب در کارِ شعر و سخن خرج کردم و نمیدانستم که این رشتهٔ گوهر (عمر و سخن) سرانجام حسابوکتابی در پی دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.