عشق اختیار دل را از دست ما گرفته
طوفان عنان کشتی از ناخدا گرفته
روشنگر نگاه است رخسار مه جبینان
باغ و بهار بوسه است دست حنا گرفته
هر چند در خرابات یکتاست جام خورشید
هر ذره از فروغش جامی جدا گرفته
ملک شهان مغرور شرکت نمی پذیرد
هر شیوه ای ز حسنش ملکی جدا گرفته
تمثال شاخ چشمان یک جا نگیرد آرام
چون نقش حسن شیرین در سنگ جا گرفته؟
رنگ از جهان بیرنگ نتوان به رنگ و بو یافت
منزل به خواب بیند پای حناگرفته
سیلاب ریشه ما نتواند از زمین کند
خار علایق از بس دامان ما گرفته
برهان بی بصیرت باطل شود به حرفی
از دست کور بسیار طفلی عصا گرفته
از زیر تیغ بیرون آورده ام سری مفت
تا سایه از سر من بال هما گرفته
از دور، می مجو بیش در انجمن که بسیار
آب زیاد گردش از آسیا گرفته
نشو و نما توقع از بخت خفته دارم
تا سیر هند کرده است پای حناگرفته
جان هواپرستان در فکر عاقبت نیست
بیم خطا ندارد تیر هواگرفته
سرو از دعای قمری پیوسته پای برجاست
هرگز ز پا نیفتد دست دعا گرفته
از زیر چرخ هر کس دل را درست برده است
نشکسته دانه خود از آسیا گرفته
فرموده از رعونت کار قلم به انگشت
هر کس به وقت پیری ترک عصا گرفته
خواهد شدن ز حیرت چون نقش پا زمین گیر
هر رهروی که پیشی بر رهنما گرفته
زافتادگی به مقصد آسان توان رسیدن
تا سرزده است خورشید شبنم هوا گرفته
ما از سخن گرفتیم صائب حیات جاوید
گر خضر از سیاهی آب بقا گرفته



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل با تصویر عشقی آغاز میشود که مانند طوفان، اختیار دل را از عاشق گرفته است. سپس صائب در بیتهایی مستقل، با مثلهای تصویری از زندگی روزمره، از بیهودگی آرایش و هوس، زیان زیادهروی، سودِ دعا و فروتنی و خطرِ پیشی گرفتن از راهنما سخن میگوید. در پایان، شاعر سخن و شعر را مایهٔ عمر جاوید خود میداند و آن را با آب حیات خضر میسنجد.
هوش مصنوعی: عشق اختیار دل را از ما گرفته است، همانگونه که طوفان مهار کشتی را از دست ناخدا میگیرد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبارویان ماهپیشانی چشم را روشن میکند. دستِ حنابسته چون باغ و بهاری است که بوسه میطلبد.
هوش مصنوعی: هرچند جام خورشید در میکدهٔ جهان یکی بیش نیست، هر ذره از نور آن جامی جداگانه گرفته است. یعنی سرچشمه یکی است و هر موجودی بهرهٔ خود را از آن دارد.
هوش مصنوعی: پادشاهان مغرور شریک را در ملک خود نمیپذیرند، اما هر کرشمه از زیبایی معشوق برای خود سرزمینی جدا گشوده است. معشوق با همهٔ یگانگی، در هر دلی ملکی دارد.
هوش مصنوعی: نقشِ زیبارویان شوخچشم در یک جا آرام نمیگیرد؛ پس چگونه ممکن است مانند نقش شیرین در سنگ جای گیرد؟
هوش مصنوعی: نشانی از جهانِ بیرنگ را با رنگ و بو نمیتوان یافت. پای حنابسته که نمیتواند راه برود، منزل را تنها در خواب میبیند؛ دلبستهٔ آرایش هم به مقصد نمیرسد.
هوش مصنوعی: سیلاب نمیتواند ریشهٔ ما را از زمین بکند، زیرا خار دلبستگیها سخت دامن ما را گرفته است.
هوش مصنوعی: دلیل آدمِ بیبصیرت با یک سخن باطل میشود؛ بسا کودکی که عصا را از دست کور گرفته است.
هوش مصنوعی: از وقتی که بال هما سایهاش را از سر من برداشته، سرم را رایگان از زیر شمشیر به در بردهام. یعنی بیبهرگی از بخت و جاه مرا از خطر رهانده است.
هوش مصنوعی: در مجلس بیش از سهم خود از دورِ باده شراب مخواه، زیرا آبِ بسیار، گردش آسیا را بسیار وقتها بازداشته است. زیادهروی کار را از رونق میاندازد.
هوش مصنوعی: امید رشد و گشایش از بخت خفته داشتن، همانقدر بیهوده است که پای حنابسته به سیر هندوستان رفته باشد.
هوش مصنوعی: هوسپرستان به پایان کار نمیاندیشند؛ مانند تیری که به هوا رها شده و هدفی ندارد تا از خطا رفتن بترسد.
هوش مصنوعی: سرو به برکت دعای قمری همیشه استوار ایستاده است؛ کسی که دست به دعا برداشته هرگز از پا نمیافتد.
هوش مصنوعی: هر کس دلش را از زیر چرخ گردون سالم به در برده، گویی دانهٔ خود را نشکسته از آسیا بیرون آورده است؛ کاری بس نادر.
هوش مصنوعی: هر کس در پیری عصا را کنار بگذارد، از روی خودنمایی کار قلم را به انگشت سپرده است؛ کاری نابجا و بیحاصل.
هوش مصنوعی: هر رهرو که از راهنما پیشی بگیرد، از سرگردانی مانند نقش پا بر زمین میماند.
هوش مصنوعی: با فروتنی و افتادگی آسان میتوان به مقصد رسید؛ چنانکه شبنمِ افتاده بر خاک، تا خورشید برآمد به آسمان بالا رفت.
هوش مصنوعی: صائب میگوید اگر خضر آب حیات را از دل تاریکی یافت، ما زندگی جاوید را از سخن یافتیم؛ با اشاره به سیاهیِ مرکب که شعر با آن نوشته میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دوران ز عاریتها دندان ز ما گرفته
نوبت رسد بنانم چون آسیا گرفته
داریم در فراقت اشک بهانه جوئی
بدخوی تر ز طفل از شیر وا گرفته
صد برق ناامیدی کرده کمین ز هر سو
[...]
گر غمزه اش به یغما، دل را ز ما گرفته
پیکان او به از دل، در سینه جا گرفته
در مکتب محبت، روشن سواد حسنم
تا از غبار خطش، چشمم جلا گرفته
نتوان به سر رسانید بی عشق زندگی را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.