نفس ظلمانی نمی دارد محابا از گناه
نیست پروا طفل زنگی را ز پستان سیاه
از هوا گیرند بی مغزان حدیث پوچ را
کهربا را می پرد چشم از برای برگ کاه
می کند دل را سیه نور چراغ عاریت
نیست ممکن شستن داغ کلف از روی ماه
زینهار از کنج عزلت پای خود بیرون منه
کز بها افتاد یوسف تا برون آمد ز چاه
نیست در پایان عمر از رعشه پیران را گزیر
بر فروغ خویش می لرزد چراغ صبحگاه
سجده شکرش به دامان قیامت می کشد
هر که را صائب شود آن طاق ابرو قبله گاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از مضمونهای اخلاقی و تمثیلی به شیوهٔ سبک هندی است: بیپروایی نفس آلوده در گناه، شیفتگی کمخردان به سخن پوچ، زیان روشنی عاریتی، ارزش عزلت با تمثیل یوسف و چاه، و لرزش ناگزیر پیری با تمثیل چراغ سحر. در بیت پایانی شاعر از اخلاق به عشق میگراید و ابروی معشوق را قبلهای میداند که سجدهٔ شکر در برابرش تا قیامت ادامه دارد.
هوش مصنوعی: نفس تاریک و آلوده از گناه پروایی ندارد، همانگونه که کودک زنگی از پستان سیاه مادر نمیترسد و پرهیز نمیکند؛ سیاهی برای او آشنا و عادی است.
هوش مصنوعی: آدمهای بیمغز سخن پوچ و بیپایه را بیدرنگ و در هوا میقاپند، همانطور که کهربا برای ربودن برگ کاهِ سبک و بیارزش بیتاب است.
هوش مصنوعی: روشنیای که از دیگری به عاریت گرفته شود دل را سیاه میکند؛ چنانکه ماه که نورش از خورشید است، لکهٔ تیرگی روی چهرهاش هرگز پاک نمیشود.
هوش مصنوعی: زنهار که از گوشهٔ عزلت و خلوت بیرون نروی؛ یوسف همین که از چاه بیرون آمد، ارزان شد و به بهای اندک فروخته شد.
هوش مصنوعی: پیران در پایان عمر ناگزیر دچار لرزه میشوند، همانگونه که چراغِ سحرگاه که نزدیک خاموشی است، شعلهاش میلرزد.
هوش مصنوعی: صائب، هر کس که ابروی کمانی معشوق قبلهگاهش شود، سجدهٔ شکرش را تا روز قیامت طول میدهد و از آن سر برنمیدارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ماه تیرست ای نموده تیره از روی تو ماه
می درین مه لعل روشن گردد ای مه می بخواه
وقت نعمتهاست لیکن نعمتی چون می مدان
جان بدین گفته که من گفتم گواه آید گواه
دل به می تازه ست تازه جان همی شادست شاد
[...]
صدهزاران سال میمون باد جشن مهرماه
بر شهنشاهی که دارد صدهزاران مهر وماه
بندگانش مهر و ماه اند وز فرخ طلعتش
روز ایشان هست فرختر ز جشن مهر ماه
یک تن است او از عدد وز نصرت و تایید هست
[...]
در سعادت همچنین آسوده بادی سال و ماه
از بزرگان و ز بزرگی مر ترا اقبال و جاه
هست دولت را اساس و هست ملت را پناه
حضرت خوارزمشاه و خدمت خوارزمشاه
خسرو عادل ، علاء دولت ، آن کز عدل اوست
هم خلایق را امان و هم شرایع را پناه
مسند خوارزمشاهی تا مسلم شود بدو
[...]
آنکه روی چرخ را زینت بانجم داد و ماه
داد ملک شرق را زینت بخیل شاه و شاه
شهریار شیردل خوارزمشاه آتسز که هست
در سر شمشیر او پیروزی دین الله
دولتی شاهی که بی کوشش سپهر از بهر او
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.