با کمند زلف تسخیر دل افگار کن
این کهن اوراق را شیرازه از زنار کن
نیست جرمی در جهان بالاتر از هستی تو
تا نفس در سینه داری صرف استغفار کن
بر لب بام آ، به زردی چون نهد رو آفتاب
وقت رفتن شربتی در کار این بیمار کن
در خرابآباد عالم آشنارویی نماند
روی چون آیینه خورشید در دیوار کن
دزد آتشدست غفلت در کمین فرصت است
شمع بالین خود از چشم و دل بیدار کن
هیچکس را نیست در روی زمین درد سخن
نامه خود را به کار رخنه دیوار کن
نیستی صائب حریف منت ابر بهار
کشت خود را سبز از مژگان گوهربار کن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل صائب از درخواست عاشقانه از معشوق برای اسیر کردن دل خسته آغاز میشود و به اندرزهای حکیمانه و عارفانه میرسد. شاعر هستی و خودبینی را بزرگترین گناه میشمارد، به بیداری در برابر غفلت فرا میخواند و از نبودن آشنا و قدرشناس سخن در جهان گله میکند. در پایان به خود سفارش میکند که منت دیگران را نکشد و با اشک خود کشت خویش را سبز کند.
هوش مصنوعی: ای معشوق، با کمند زلفت دل زخمی و خستهٔ مرا اسیر کن؛ این دل که مانند اوراق کهنه و پراکنده است را با زنار زلفت شیرازهبندی کن و به هم بدوز. زلف به زنار تشبیه شده و دل به کتابی کهنه و ازهمگسیخته.
هوش مصنوعی: در جهان گناهی بزرگتر از هستی و خودبینی تو نیست؛ پس تا وقتی نفس در سینه داری، آن را صرف توبه و آمرزشخواهی کن. این اشاره به تعلیم عارفانه است که وجود سالک خود بزرگترین گناه است.
هوش مصنوعی: ای معشوق، هنگامی که آفتاب رو به زردی و غروب میگذارد، بر لب بام بیا و در لحظهٔ رفتن من (یا رفتن آفتاب) شربت دیداری به این عاشق بیمار بده. آفتاب زردرو هم یادآور عاشق رنجور در واپسین دم است.
هوش مصنوعی: در این جهان ویران، هیچ چهرهٔ آشنا و یار موافقی باقی نمانده است؛ پس مانند آیینهٔ خورشید که رو به دیوار میتابد، روی خود را به دیوار کن و از مردم کناره بگیر.
هوش مصنوعی: غفلت مانند دزدی چابک و آتشبهدست در کمین فرصت است تا سرمایهٔ عمرت را برباید؛ پس با چشم بیدار و دل هشیار برای خود شمع بالین بساز و نگهبان خود باش.
هوش مصنوعی: در روی زمین هیچکس قدر سخن را نمیداند و دغدغهٔ آن را ندارد؛ پس نوشتهها و دفتر شعرت را برای پر کردن شکاف دیوار به کار ببر، چون خواننده و قدرشناسی ندارد.
هوش مصنوعی: ای صائب، تو تاب کشیدن منت ابر بهار را نداری؛ پس کشتزار خود را با مژگان اشکبار و گوهرریزت سیراب و سبز کن. یعنی بینیازی از دیگران را با اشک و رنج خود به دست آور.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ساقیا! مستان خوابآلوده را بیدار کن
از فروغ باده، رنگِ رویشان گلنار کن
لاابالی پیشهگیر و عاشقی بر طاق نِه
عشق را در کار گیر و عقل را بیکار کن
گر ز چرخ چنبری از غم همی خواهی نجات
[...]
باغ و بستان از در دیدار شد دیدار کن
کار عشرت ساز و کار دیگر اندر کار کن
لهو و شادی و نشاط و خرمی بسیار کن
با بتان و گلرخان آهنگ زی گلزار کن
عیش را تدبیر ساز و لهو را هنجار کن
[...]
نیم مستان ترا سرگشته چون پرگار کن
آخر ای جان و جهان، جامی دگر در کار کن
فتنه در خواب قیامت خفته است، ای جان، دگر
زلف مشکین برفشان و فتنه را بیدار کن
هوشیاران را ز جام شوق خود سرمست ساز
[...]
یا رب از خواب گران غفلتم بیدار کن
با هوای کوی خود زین مستیم هشیار کن
دور کن نیش هوسهای جهان را از دلم
غنچه ام را در هوای خود گل بی خار کن
تا ز خون فاسد اندیشه ها گردم سبک
[...]
خویش را رسوای شهر و کوچه و بازار کن
همچو من با سادهرویان عشق ورز و کار کن
سادهرویان را اگر کمتر به بازار آورند
نوخطان را بین و سرحین جوهردار کن
خیز خود در هر چه بینی با خلافش خو مگیر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.