از بصیرت نیست دنبال تمنا تاختن
همچو طفلان هر طرف بهر تماشا تاختن
تا چو سوزن رشته پیوند مریم نگسلی
از زمین بر آسمان نتوان چو عیسی تاختن
چون توانی همعنان شد با سبکروحان، که تو
مانده کردی مرکب تن را ز بی جا تاختن
دارد آتش زیر پای خویشتن موج سراب
از سبک مغزی بود دنبال دنیا تاختن
گوی سبقت هر که از میدان برد مردست مرد
سهل باشد در بیابان اسب تنها تاختن
بر سبک مغزی غبار انفعال افزودن است
اسب چوبین با براق عرش پیما ساختن
داغ دارد جرأت پروانه صائب شیر را
از که می آید به آتش بی محابا تاختن؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دویدن بیحاصل به دنبال آرزوها و دنیا را کار کودکان و سبکمغزان میداند و دنیا را به سرابی ناپایدار مانند میکند. شاعر میگوید عروج روحانی بدون بریدن تعلقات ممکن نیست و هنر واقعی پیروزی در میدان رقابت است، نه تاختن در بیابان خالی یا همچشمی ناتوان با توانا. در پایان، دلیری پروانه را که بیپروا به آتش میزند برتر از شجاعت شیر میشمارد.
هوش مصنوعی: دویدن به دنبال آرزوها از روی بینش و خرد نیست؛ این کار مانند کودکان است که برای تماشا به هر سو میدوند.
هوش مصنوعی: تا رشتهٔ وابستگی به خویشان و تعلقات را، مانند سوزنی که رشتهاش بریده شود، نبُری، نمیتوانی مانند عیسی از زمین به آسمان بروی. اشاره به داستان سوزنی است که با عیسی بود و او را از عروج کامل بازداشت.
هوش مصنوعی: چگونه میتوانی با سبکروحانِ وارسته همراه و همگام شوی، در حالی که مرکب تنت را با دویدنهای بیهوده و بیجا خسته و درمانده کردهای؟
هوش مصنوعی: موج سراب گویی زیر پایش آتش است و دائم بیقرار است؛ دنیا نیز مانند سراب است و دویدن به دنبال آن از سبکمغزی و نادانی است.
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که در میدان رقابت گوی پیشی را برباید؛ تاختن اسب به تنهایی در بیابانی که رقیبی نیست کار آسانی است.
هوش مصنوعی: به مسابقه گذاشتن اسب چوبی با براقِ عرشپیما جز افزودن گرد شرمساری بر سبکمغزی نیست؛ یعنی رقابت ناتوان با توانای آسمانی مایهٔ رسوایی است.
هوش مصنوعی: صائب، دلیری پروانه شیر را هم داغدار و شرمنده کرده است؛ چه کسی جز پروانه میتواند بیپروا خود را به آتش بزند؟ یعنی دلیری حقیقی جانبازی عاشقانه است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کی تواند هرکس از خود عاشقی بر ساختن
لافِ مُشتاقی زدن معشوق را نشناختن
شرطِ شوقِ دوستانِ بیغرض دانی که چیست
نام و ننگ و مال و ملک و جسم و جان درباختن
بیخبر تا کی زهستی لاف دینداری زدن
[...]
گر شود بر خاک کویت فرصت سر باختن
خویش را خواهد سرشک اوّل به پیش انداختن
گفته ای چو نی ز غم کو هر شبی مهمان تست
می خورم غم تا دمی با او توان پرداختن
در طریق شب نشینان عاشقی دانی که چیست
[...]
ای نگاهت آهوان را گرم بازی ساختن
کمترین بازی سوار از پشت زین انداختن
غمزهات شغل آن قدر دارد که در صید افکنی
میتواند کم به بسمل ساختن پرداختن
هرکه را زخمی زدی سر در قفای او منه
[...]
عاشق صادق نیندیشد ز آتش تاختن
زر خالص را محابا نیست از بگداختن
روزگاری را که کردم صرف تسخیر بتان
می توانستم دو عالم را مسخر ساختن
آبرویی را که کردم صرف این بی حاصلان
[...]
آن کمان ابرو کند چون میل تیر انداختن
ناوک او را نشان میباید از جان ساختن
سروران چون گو به پای توسنش بازند سر
چون کند آن شهسوار آهنگ چوگان باختن
داد مظلومان بده تا چند ای بیدادگر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.