جلوه های مختلف دارد شراب لاله رنگ
آب، جوهر می شود درتیغ و در آیینه زنگ
خشم دل را غوطه درزنگ قساوت می دهد
برنمی خیزد سیاهی از سر داغ پلنگ
راست ناید صحبت پیرو جوان بایکدگر
پربرون آرد درآغوش کمان تیر خدنگ
اندکی دارد خبر از حال دل دربند زلف
هر مسلمانی که افتاده است در قید فرنگ
داغ می رویاند از دل خالهای عنبرین
میکشد درخون نگه را چهره های لاله رنگ
یک سر مو در اطاعت گرچه کوتاهی نکرد
با دل من زلف او دارد همان صد حلقه جنگ
این هما از بیضه فولاد می آید برون
دامن دولت به آسانی نمی آید به چنگ
نیست حرف سخت برخاطر گران آن را که زد
شیشه ناموس را بر سنگ صائب بی درنگ



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از مضمونهای مستقل به شیوهٔ سبک هندی است که هر بیت حکمتی را با تمثیلی محسوس نشان میدهد: اثر یکسان شراب در ظرفهای گوناگون، ناسازگاری پیر و جوان مانند کمان و تیر، و دستنیافتنی بودن دولت بیرنج. در میان، از گرفتاری دل در زلف و خال معشوق و ستیز بیسبب زلف با دل فرمانبردار سخن میرود. پایان غزل آن است که هر که آبرو و نام را رها کرده باشد، از سخن سخت مردم نمیرنجد.
هوش مصنوعی: شراب سرخرنگ مانند لاله در هر کس اثری دیگر دارد؛ همانگونه که آب در تیغ مایهٔ جوهر و درخشش آن میشود و در آینه زنگار پدید میآورد. یعنی یک چیز بسته به ظرفِ پذیرنده، نیک یا بد اثر میکند.
هوش مصنوعی: خشم، دل را در زنگار سنگدلی فرو میبرد و سیاهی آن از میان نمیرود؛ چنانکه سیاهی از روی لکههای پوست پلنگ (که نشان خشم و درندگی اوست) برطرف نمیشود.
هوش مصنوعی: همنشینی پیر و جوان با هم سازگار نمیشود؛ تیر خدنگ (جوان و راست) در آغوش کمان (خمیده و پیر) آرام نمیگیرد و پر درمیآورد و میپرد و از آن جدا میشود.
هوش مصنوعی: تنها مسلمانی که اسیر فرنگیان شده باشد، اندکی از حال دلی که در بند زلف (کافرکیش) معشوق گرفتار است خبر دارد.
هوش مصنوعی: خالهای خوشبوی سیاهرنگ خوبرویان، داغ عشق را در دل میرویانند و چهرههای سرخ چون لاله، نگاه عاشق را به خون میکشند.
هوش مصنوعی: اگرچه دل من به اندازهٔ سر مویی در فرمانبرداری از زلف او کوتاهی نکرد، باز زلف او با دلم همچنان با صد حلقه و پیچ سر جنگ دارد.
هوش مصنوعی: این همای سعادت از تخمی فولادین بیرون میآید؛ یعنی دولت و اقبال به آسانی به دست نمیآید و رنج و سختی بسیار میخواهد.
هوش مصنوعی: صائب، کسی که بیدرنگ شیشهٔ نام و آبرو را بر سنگ زده و از ننگ و نام گذشته است، سخن درشت و سرزنش دیگران بر دلش گران نمیآید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از دل و پشت مبارز می بر آید صد تراک
کز زه عالی کمان خسرو آید یک ترنگ
یاسمن آمد بمجلس، با بنفشه دست سود
حمله کردند و شکسته شد، سپاه با درنگ
با سماع چنگ باش، از چاشتگه تا آن زمان
کز فلک پروین برآید همچو سیمین شفترنگ
از دل و پشت مبارز، می برآید صد تراک
[...]
بینی آن ترکی که او چون برزند بر چنگ، چنگ
از دل ابدال بگریزد به صد فرسنگ، سنگ
بگسلد بر اسب عشق عاشقان بر تنگ صبر
چون کشد بر اسب خویش از موی اسب او تنگ تنگ
چنگ او در چنگ او همچون خمیده عاشقی
[...]
ای رخ رخشانت چون آئینه نادیده زنگ
زنگ بزدا از دل عاشق ببکمازی چو زنگ
آنکه رومی آرزو کرده عطایش چون عرب
آنکه ترکی آرزو کرده بساطش همچو زنگ
مادرش بوده است همچون زنگی زنگارگون
[...]
آمد آن ماه دو هفته با قبای هفت رنگ
زلف پربند و شکنج و چشم پرنیرنگ و رنگ
لؤلؤ اندر لاله پنهان داشت چون رویم بدید
چنگ را بر لاله زد لؤلؤ و برهم سود چنگ
گفت مهر از من گسستی با تو جای جنگ هست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.