هر رهروی که شوق تو سازد روانه اش
ازموج خود چوآب بود تازیانه اش
مرغی است روح، قطره می آب و دانه اش
دل توسنی است ناله نی تازیانه اش
هر دم هزار بوسه طلب رابه گفتگو
وامی کند ز سرلب شیرین بهانه اش
در قلزمی که موجه من سیر می کند
خارو خسی است هردو جهان برکرانه اش
مرغی که در بهار چکد خونش ازفغان
در فصل برگریز چه باشد ترانه اش
در وقت خویش هرکه دهن باز می کند
از گوهرست همچو صدف آب ودانه اش
امید هیچ کس به قیامت نمانده است
ازبس که روز می گذراند بهانه اش
نرمی ز حد مبر که چو دندان مار ریخت
هر طفل نی سوار کند تازیانه اش
هرکس کند زپایه خود بیشتر بنا
فال نزول می زند از بهر خانه اش
از حسن اتفاق مگربرهدف خورد
تیر هوائیی که نباشد نشانه اش
کو روی سخت، تا چوکمان افکند به دور
چون تیر هرکه سر زده آید به خانه اش
افسانه ای است عمر که مرگ است خواب او
زنهار گوش هوش منه برفسانه اش
بیچاره رهروی که دل از دست داده است
سرگشته ناوکی که نباشد نشانه اش
ما را زبان شکوه برآتش نشانده است
آسوده آتشی که نباشد زبانه اش
از قرب حسن اگر نه دماغش مشوش است
چون حرف می زند به سر زلف، شانه اش
صائب اگر به یار سخن فهم می رسید
می شد جهان پر از غزل عاشقانه اش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با بیتهای مستقل، مضمونهایی گوناگون را در کنار هم میآورد: شوق عاشق که خودش محرک اوست، بیارزشی دو جهان در برابر دریای عشق، و بهانهجویی معشوق در وعده دادن. در کنار اینها پندهایی هم هست: زیادهروی نکردن در نرمی، بلندتر از توان خود نساختن، بهموقع سخن گفتن و دل نبستن به افسانهٔ عمر. در پایان، صائب از نبودن یاری سخنفهم گله میکند و میگوید اگر چنین یاری داشت، جهان را از غزل عاشقانه پر میکرد.
هوش مصنوعی: هر رهروی که اشتیاق تو او را به راه بیندازد، مانند آب که موج خودش او را پیش میراند، از درون خودش تازیانه و محرکی دارد و نیازی به رانندهای بیرونی ندارد.
روح یک پرنده است که قطرهای از مِی، آب و دانهی اوست؛ دل یک اسب سرکش است که نوای نِی برای او مانند تازیانه است
هر لحظه هزاران طالب بوسه را با گفتگو و آوردن بهانه از سر خود وا میکند.
آن دریایی که من در آن سفر میکنم، هر دو جهان به اندازه خار و خاشاکی در ساحل آن است.
پرندهای که در بهار آواز میخواند، و از غم و اندوه اشک میریزد، در فصل خزان چه نغمهای خواهد داشت؟
هر کسی که در زمان مناسب صحبت کند، مانند صدفی است که گوهر و مروارید در خود دارد، یعنی سخنانش ارزشمند و پرمحتواست.
هوش مصنوعی: معشوق آنقدر روزها را با بهانه سپری میکند و وعده را به تأخیر میاندازد که دیگر هیچکس حتی به وعدهٔ قیامت هم امیدی ندارد.
بیش از اندازه نرمش نداشته باش و سخت گیری را فراموش نکن، زیرا ماری که دندانش ریخته باشد (دندان نداشته باشد)، بازیچهی دست هر کودک نو پا خواهد شد.
هوش مصنوعی: هر کس بنایی بلندتر از پایه و توان خود بسازد، برای خانهاش فال فروریختن زده است.
تیری که بدون هدف مشخص به هوا پرتاب شود، فقط بر اساس شانس ممکن است به هدف اصابت کند.
ارادهی محکمی کجاست تا هر کس که سرزده به خانهاش آید را از خود طرد کند؛ مانند کمان که تیری را که ناخواسته به سراغش میآید را به نقطهای دور پرتاب میکند
هوش مصنوعی: عمر افسانهای است که پایانش خواب مرگ است؛ مبادا گوش هوش خود را به این افسانه بسپاری و فریفتهاش شوی.
مسکین کسی که در مسیر زندگی دلش را گم کرده است، مانند تیری که بدون نشانه گیری پرتاب شود
ما به خاطر زبان شکوه گر خود در رنج و عذاب هستیم؛ آتشی که شعلهاش زبانه نمیکشد، آسوده است
اگر از شدت زیبایی، مدهوش نیست، چرا شانهاش با گیسوانش صحبت میکند؟
هوش مصنوعی: صائب اگر به یاری سخنفهم میرسید، جهان از غزلهای عاشقانهاش پر میشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کو مطربی که مست شوم از ترانه اش
دامن کشم ز صحبت عقل و بهانه اش
امشب حکیم مجلس ما شرح باده گفت
چندانکه چشم عقل غنود از فسانه اش
خاک در سرای مغانم که تا ابد
[...]
ای دل هوای نفس کند خانهات خراب
ای خانومانخراب حذر از افسانهاش
با آنکه پاک چشم بد و پاک زو حباب
آخر هوا به آب رسانید خانهاش
شمشاد چیست تا کند آن زلف شانه اش؟!
آیینه کیست؟ تا تو نهی پا به خانه اش
آن رنگ دلفروز که من دیده ام ز تو
هرکس تو را برد، فتد آتش بخانه اش
گر بگذری ز کشت، بآن خال عنبرین
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.