تامنزل من بادیه بیخبری بود
هر موج سرابم به نظر بال پری بود
چون سرو درین باغ ز آزادگی خویش
باری که به دل بودمرابی ثمری بود
افسوس که چون ناوک بازیچه اطفال
بال وپر من وقف پریشان سفری بود
زان روز که شد دیده من باز چو نرگس
اوراق دلم خرج پریشان نظری بود
بود از دم شمشیر دم صبح نشاطم
تا جوشن داودی من بیخبری بود
رسوایی شمع است ز پیراهن فانوس
در پرده سخن گفتن من پرده دری بود
این اشک جگر سوز که شمع از مژه افشاند
در دامن فانوس گل تاجوری بود
یاری که غبار از دل غم دیده مابرد
بی منت وبی مزد نسیم سحری بود
چون پرتو خورشید که در آینه افتد
از عمر همین بهره من جلوه گری بود
از عجز چو شبنم نفتادیم درین باغ
افتادگی ما گل روشن گهری بود
صائب چه توان کرد به تکلیف عزیزان
ورنه طرف خواجه شدن بی بصری بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر بر روزگاری که در بیخبری میگذشت و فریبهای جهان را زیبا میدید، و بر عمری که در پراکندگی و نگاههای هرزه گذشت، افسوس میخورد. او بهرهٔ خود از عمر را جلوهای گذرا میداند و تنها یار بیمنت را نسیم سحر میشمارد. با این حال افتادگی خود را نشانهٔ گوهر روشن میداند و در پایان میگوید که نزدیکی به بزرگان را تنها به خواهش عزیزان پذیرفته است.
هوش مصنوعی: تا وقتی که جایگاه من بیابان بیخبری و غفلت بود، هر موج سراب در چشمم مانند بال پری، زیبا و فریبنده جلوه میکرد. یعنی در غفلت، فریبها را حقیقت میپنداشتم.
هوش مصنوعی: مانند سرو که در باغ از آزادگیاش میوه نمیدهد، تنها باری که بر دل من بود همین بیثمری بود. آزادگی مرا از بار تعلق سبک کرده بود و تنها «باری» که داشتم بیباری بود.
هوش مصنوعی: دریغ که بال و پر من مانند تیر بازیچهٔ کودکان، صرف پروازهای بیهدف و پراکنده شد. عمر و توانم را در سفرهای بیحاصل هدر دادم.
هوش مصنوعی: از روزی که چشمم مانند نرگس باز شد، برگهای دلم صرف نگاههای پراکنده و هرزهگرد شد. با بینا شدن، دل را در تماشای این و آن پریشان کردم.
هوش مصنوعی: تا وقتی بیخبری مانند زره داوودی از من محافظت میکرد، شادیام همچون دم صبح از تیزی دم شمشیر برمیآمد؛ یعنی حتی خطر و سختی هم برایم مایهٔ نشاط بود. بیخبری مرا از رنجها ایمن میداشت.
هوش مصنوعی: همانطور که پیراهن فانوس به جای پنهان کردن شمع، آن را آشکارتر و رسوا میکند، سخن گفتن پوشیده و با کنایهٔ من نیز در حقیقت پردهدری و افشای راز بود.
هوش مصنوعی: این اشک جگرسوزی که شمع از مژه میریزد، در دامن فانوس مانند گل تاجوری درخشان و زیبا جلوه میکرد. سوز و گریه در پرده، به زیبایی بدل میشود.
هوش مصنوعی: تنها یاری که غبار غم را از دل اندوهگین ما زدود، نسیم سحرگاهی بود که بیمنت و بیمزد این کار را کرد. از مردمان یاری بیچشمداشت ندیدیم.
هوش مصنوعی: مانند پرتو خورشید که در آینه میافتد و تنها لحظهای میدرخشد، بهرهٔ من از عمر نیز فقط جلوهای گذرا بود.
هوش مصنوعی: ما مانند شبنم از ناتوانی در این باغ نیفتادیم؛ افتادگی و فروتنی ما گوهری روشن و ارزشمند بود. خاکساری ما از سر بزرگی بود نه ضعف.
هوش مصنوعی: صائب خطاب به خود میگوید: در برابر اصرار و تکلیف عزیزان چه میشد کرد؟ وگرنه همسخن و طرف شدن با خواجه و بزرگان، کاری از سر نابینایی و بیبصیرتی بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
یا رب شب دوشین چه مبارک سحری بود
کاو را به سر کشته هجران گذری بود
آن دوست که ما را به ارادت نظری هست
با او مگر او را به عنایت نظری بود
من بعد حکایت نکنم تلخی هجران
[...]
آن یار کز او خانهٔ ما جایِ پَری بود
سر تا قدمش چون پَری از عیب بَری بود
دل گفت فروکش کنم این شهر به بویش
بیچاره ندانست که یارش سفری بود
تنها نه ز رازِ دلِ من پرده برافتاد
[...]
چون حسن دلاویز تو در جلوه گری بود
کار دل بیچاره من پرده دری بود
در دور رخت یک دل هشیار ندیدیم
این شیوه ز خاصیت دور قمری بود
ای جان جهان، نسبت یاد تو بجانم
[...]
تا بود سراسیمه دلم در به دری بود
اندیشهٔ دل جامگی و دل سفری بود
هرگاه که اندیشه عنان در کف من داشت
کارم همه در کاسهٔ صاحب نظری بود
با آن که نمی داد امان سیلی فقرم
[...]
آنروز که پیدایی ما را اثری بود
در آینهٔ ذره غبار نظری بود
نقشی ندمیدیم به صد رنگ تامل
نقاش هوس خامهٔ موی کمری بود
گرعافیتی هست ازین بحر برون است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.