غافلی کز دل نفس بییاد یزدان میکشد
دلوی خود خالی برون از چاه کنعان میکشد
در بیابانی که ما سرگشتگان افتادهایم
پای حیرت گردباد آنجا به دامان میکشد
گر به ظاهر زاهد از دنیا کند پهلو تهی
از فریب او مشو غافل که میدان میکشد
از تزلزل قدر آسایش شود ظاهر که خاک
توتیا گردد به چشم هرکه طوفان میکشد
دیده مغرور ما مشکلپسند افتاده است
ورنه مجنون ناز لیلی از غزالان میکشد
آتش یاقوت را دست تظلم کوته است
از چه قاتل دامن از خاک شهیدان میکشد؟
تا نگردد غافل از حال گرفتاران خویش
عشق چندی ماه کنعان را به زندان میکشد
رو نمیگرداند از چین جبین نفس خسیس
این گدای خیره چوب از دست دربان میکشد
نخل بارآور ز زیر بار میآید برون
جذبه دیوانه سنگ از دست طفلان میکشد
میرسد آزار بدگوهر به روشنگوهران
پنجهٔ خونین به روی بحر مرجان میکشد
تا صف مژگان آهو چشم ما را دیده است
خط ز مژگان بر زمین خورشید تابان میکشد
ناتوانان بر زبردستان عالم غالبند
آب خود از زهره شیر این نیستان میکشد
هرکه صائب همچو مجنون ذوق رسوایی چشید
منت رطل گران از سنگ طفلان میکشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از مضمونهای جداگانه دربارهٔ غفلت، فریب زاهد، رنج عاشقان و چیرگی ناتوانان است. شاعر نفس کشیدن بییاد خدا را به دلو خالی از چاه یوسف تشبیه میکند و کنارهگیری ظاهری زاهد را خیز برداشتن برای تاختن به سوی دنیا میداند. در بیتهای دیگر آزار دیدن صاحبان کمال، سود رنج برای شناختن قدر آسودگی و لذت رسوایی عاشقانه را با تصویرهایی چون نخل پربار، مرجان و سنگ کودکان بر مجنون نشان میدهد.
هوش مصنوعی: آدم غافلی که بییاد خدا از دل نفس برمیآورد، مانند کسی است که دلوش را خالی از چاه کنعان بیرون میکشد؛ یعنی از چاهی که یوسف در آن بود دست خالی برمیگردد و فرصتی گرانبها را از دست میدهد.
هوش مصنوعی: در بیابانی که ما سرگشتگان در آن افتادهایم، حتی گردباد که همیشه در حرکت است، از حیرت از رفتن بازمیماند و پا به دامن میکشد.
هوش مصنوعی: اگر زاهد در ظاهر از دنیا کناره میگیرد، فریبش را نخور؛ او مانند سوار عقب میرود تا با شتاب بیشتری به میدان بتازد و دنیا را به دست آورد.
هوش مصنوعی: قدر آسودگی در هنگام ناآرامی و آشوب آشکار میشود؛ کسی که طوفان دریا را دیده، خاک ساحل برای چشمش مانند سرمه عزیز است.
هوش مصنوعی: چشم مغرور ما سختپسند است و به کمتر از اصل راضی نمیشود؛ وگرنه مجنون ناز لیلی را از آهوان هم میپذیرد و به شباهت چشمشان دل خوش میکند.
هوش مصنوعی: خون شهیدان مانند آتش یاقوت است که دستش برای دادخواهی کوتاه است و نمیسوزاند؛ پس چرا قاتل دامن خود را از خاک شهیدان کنار میکشد و از آن میترسد؟
هوش مصنوعی: عشق یوسف، ماه کنعان، را مدتی به زندان میبرد تا او خودش اسیری را بچشد و از حال گرفتاران عشقش غافل نشود.
هوش مصنوعی: نفس پست از اخم و ترشرویی دیگران رو برنمیگرداند؛ این گدای بیشرم چوب دربان را هم تحمل میکند و از در دور نمیشود.
هوش مصنوعی: نخل پربار زیر بار میوه سربلند بیرون میآید و سنگ میخورد؛ دیوانه هم با کشش خود سنگ را از دست کودکان به سوی خود میکشد؛ یعنی صاحبان کمال آزار را به خود جذب میکنند.
هوش مصنوعی: آزار بدذاتان به پاکگوهران میرسد؛ چنانکه مرجان مانند پنجهای خونین بر روی دریای گوهرخیز چنگ میکشد.
هوش مصنوعی: از وقتی خورشید درخشان صف مژگان یار آهوچشم ما را دیده، از شرمندگی و حیرت با پرتوهای خود چون مژگان بر زمین خط میکشد و به شکست خود اقرار میکند.
هوش مصنوعی: ناتوانان بر زورمندان جهان چیرهاند؛ نیستانِ ضعیف آب و نیروی خود را از زهره و جرأت شیرانی که در آن جای دارند میگیرد.
هوش مصنوعی: صائب، هرکس مانند مجنون لذت رسوایی را چشیده باشد، سنگ کودکان را مانند جام سنگین شراب میداند و از آن منتپذیر است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
باز دست عشق عقلم را گریبان میکشد
باز جان سوی حریم عز سلطان میکشد
باز در خم خانه وحدت ز جام معرفت
روح پاکم جرعه ها چون بحر عمان میکشد
باز جوهرهای عرفان راز گنج «کنت کنز»
[...]
بر زمین از ناز زلف او چو دامان میکشد
بوی پیراهن سر خود در گریبان میکشد
طره شمشاد را در خاک و خون خواهم کشید
شانه پردستی در آن زلف پریشان میکشد
گر خزان بر چهره رنگی دارد از گلزار عشق
[...]
چون مصور صورت آن جان جانان میکشد
دست از صورت نگاری میکشد جان میکشد
قید تن جان مجرد بهر جانان میکشد
یوسف ما را محبت سوی زندان میکشد
این قدر دانسته چشم التفات از ما مپوش
[...]
بار ما عمریست دوش چشم حیران میکشد
محملاجزای ما چون شمع مژگان میکشد
ناتوانان مغتنم دارید وضع عاجزی
کزغرورطاقت آسودن به جولان میکشد
ما ضعیفان آنقدرها زحمت یاران نهایم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.