گنجور

 
صائب

ای بوالفضول شکوه ز جور زمانه چیست؟

ای اسب خام، سرکشی از تازیانه چیست؟

چون هر چه می رسد به تو از کرده های توست

جرم فلک کدام و گناه زمانه چیست؟

در گلشنی که خرمن گل می رود به باد

دلبستگی به خار و خس آشیانه چیست؟

ای خضر، غیر داغ عزیزان و دوستان

حاصل ترا ز زندگی جاودانه چیست؟

خاک مراد نیست به جز آستان عشق

رفتن به طوف کعبه ازین آستانه چیست؟

چون در میان کنار گرفتن میسرست

از حسرت کنار، غم بیکرانه چیست؟

بس نیست رطل خواب گران، مستی ترا؟

دیگر می صبوح و شراب شبانه چیست؟

دام است ریشه دانه این پر فریب را

از خرمن سپهر تمنای دانه چیست؟

پهلو به خاک تیره نهادی و از غرور

نشناختی چو تیر هوایی نشانه چیست

چشم تو فارغ است ز عرض نیاز ما

در خواب ناز رفته چه داند فسانه چیست؟

صائب مجو کدورت خاطر ز عارفان

غیر از صفای وقت در آیینه خانه چیست؟

 
 
بیت‌یاب
جامی

ساقی شراب لعل بگردان بهانه چیست

تا گویمت که حاصل این کارخانه چیست

مرغان آشیان خرابات عشق را

مرغوب تر ز باده و نقل آب و دانه چیست

گر پنبه برکشی چو صراحی ز گوش هوش

[...]

محتشم کاشانی

ای در درون جان ز دل من کرانه چیست؟

جائی چنین که راست؟ درون آ! بهانه چیست؟

در هر زمان زمانه به شغلی قیام داشت

جز عشق در زمان تو، شغل زمانه چیست؟

گر خون‌گرفته‌ای نگرفته عنان تو

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از محتشم کاشانی
شیخ بهایی

بلبل اگر نه مست گل است این ترانه چیست؟

گر نیست عشق زمزمه ی عاشقانه چیست؟

عرفی

ای پندگو دلم مخراش این فسانه چیست

مردم ز غیرت، این سخن مجرمانه چیست

نازم به توسن ستم او که هیچ گاه

آگه نشد که چاشنی تازیانه چیست

گر غمزه ات مراد اسیران نمی دهد

[...]

واقف لاهوری

چون پیر گشته‌ام غزل عاشقانه چیست

آتش فرونشست دگر این زبانه چیست

عمریست ما ز نالهٔ خود ذوق می‌کنیم

نشناختیم چنگ کدام و چغانه چیست

در رفتن است ابلق عمر سبک عنان

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه