مانع مستی غفلت دل هشیار من است
پادشاه شب من دیده بیدار من است
می سپارند به هم دست به دست اطفالم
شور مجنون خجل از گرمی بازار من است
هر که افتاده ز خود پیش ز وحشت زدگان
در بیابان طلب قافله سالار من است
خصم را می کنم از راه تنزل مغلوب
سیل خونین جگر از پستی دیوار من است
لب خمیازه من باز ز گفتار شود
مهر خاموشی من ساغر سرشار من است
چون فلاخن ز گرانی است مرا دور نشاط
هر که باری ننهد بر دل من بار من است!
خطر از لغزش پا نیست مرا در مستی
طارم تاک به صد دست نگهدار من است
کمر خدمت بت بسته ام از رشته جان
صد گره در دل تسبیح ز زنار من است
می کند دامن صحرای قیامت تنگی
به سرشکی که گره در دل افگار من است
جوی خون می کند از ناخن الماس روان
گرهی چند که از زلف تو در کار من است
قفل، مفتاح در بسته نگردد هرگز
لب خاموش تو مهر لب اظهار من است
گرچه آزار به موری نپسندم صائب
هر که را می نگرم در پی آزار من است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر از حالِ عاشقِ شوریده و فروتن سخن میگوید. بیداری دل، دیوانگیای برتر از مجنون، پیروی از رهروانِ از خود رسته و غلبه بر دشمن با فروتنی از مضمونهای آن است. در ادامه از مستی و پناه بردن به تاک، بستگی به معشوق و گرههای زلف او و خاموشی ناگزیر در برابر لبِ خاموشِ یار میگوید. غزل با گلایهای پایان مییابد: او که حتی موری را نمیآزارد، از همه آزار میبیند.
هوش مصنوعی: دل بیدار و هشیار من نمیگذارد که به مستیِ غفلت گرفتار شوم. چشم بیدار من در شب، مانند پادشاهی بر شبهای من فرمان میراند و شبزندهداری نشانهٔ عزت من است.
هوش مصنوعی: کودکان مرا دستبهدست به یکدیگر میسپارند و آزار میدهند، چنانکه با دیوانگان میکنند. شور و شیدایی مجنون در برابر رونق دیوانگی من شرمنده است.
هوش مصنوعی: در بیابان طلب، هر کس که از خود رها شده و از دیگر رمیدگان و شوریدگان جلوتر افتاده باشد، پیشوا و قافلهسالار من است.
هوش مصنوعی: من دشمن را با فروتنی و پایین آمدن از مرتبهٔ خود شکست میدهم. سیل، چون دیوار مرا کوتاه و پست میبیند، از آن میگذرد و آسیبی نمیرساند و خودش ناکام و خونینجگر میماند.
هوش مصنوعی: لب من وقتی خمیازهٔ خمار میکشد به سخن گشوده میشود. اما جام پر از شراب مُهر خاموشی من است و چون سیراب شوم، لب از گفتن فرو میبندم.
هوش مصنوعی: شادی و گردش من مانند فلاخن از سنگینیِ بار است؛ فلاخن هرچه سنگ سنگینتری داشته باشد، بهتر میچرخد. پس کسی که باری بر دل من نگذارد، خودش برای من بار است.
هوش مصنوعی: در مستی از لغزیدن پا هراسی ندارم، چون داربست تاک با صد دست مرا نگه میدارد. یعنی خود شراب و تاک پشتیبان مستِ خویش است.
هوش مصنوعی: کمر خدمت معشوق را با رشتهٔ جانم بستهام. زنار من چنان استوار است که تسبیحِ زاهدان از رشک آن صد گره در دل دارد.
هوش مصنوعی: اشکی که در دل زخمخوردهٔ من گره شده و فرو خوردهام چنان فراوان است که اگر جاری شود، پهنهٔ صحرای قیامت هم برایش تنگ خواهد بود.
هوش مصنوعی: گرههایی که زلف تو در کار من انداخته چنان سخت است که ناخن الماسی هم در گشودن آن خون میشود و جوی خون روان میکند.
هوش مصنوعی: قفل هرگز کلید درِ بسته نمیشود. خاموشی لب تو بر لب من مهر زده است و تا تو سخن نگویی، من هم نمیتوانم راز دل را آشکار کنم.
هوش مصنوعی: صائب، با اینکه من آزار رساندن حتی به موری را روا نمیدانم، هر کس را که میبینم در پی آزار من است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
لعلِ سیرابِ بهخونتشنه، لب یار من است
وز پی دیدنِ او دادنِ جان کار من است
شرم از آن چشمِ سیه بادش و مژگان دراز
هر که دل بردنِ او دید و در انکارِ من است
ساروان رَخت به دروازه مَبَر، کان سرِ کو
[...]
در سراپردهٔ جان خانهٔ دلدار من است
گوشهٔ دیدهٔ من خلوت آن یار من است
تا که از نور جمالش نظرم روشن شد
هر کرا هست نظر عاشق دیدار من است
هر کجا ناله ای از غیب به گوش تو رسد
[...]
محتسب بر حذر از مستی سرشار من است
سنگ بگریزد از آن شیشه که در بار من است
آسمان مشتری جنس هنرها گردید
که دکان سوختنم گرمی بازار من است
از دهن غنچه صفت دست اگر بردارم
[...]
سیل درماندهٔ کوتاهی دیوار من است
بی سرانجامی من خانه نگهدار من است
غیر، بیهوده، پی یار وفادار من است
نشود یار کسی اگر یار من است
شب به گوشت چو رسد نالهٔ مرغان اسیر
نالهٔ بیاثر از مرغ گرفتار من است
از غمش مردم و، گر شکوه کنم شرمم باد؛
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.