تَرزبانی معدنِ زَنگار میسازد مرا
خامشی آیینهٔ اسرار میسازد مرا
آفتابِ غیب، فرشِ خانهٔ بیروزن است
چشم بستن مطلعِ انوار میسازد مرا
در میانِ مستی و هشیاریِ من پردهای است
نعرهٔ مستانهای هشیار میسازد مرا
سایهٔ سروی که من در پای او آسودهام
از شِکَرخوابِ عدم بیدار میسازد مرا
میتواند چشمِ بیماری مسیحِ من شدن
فتنهٔ خوابیدهای بیدار میسازد مرا
کف چه حد دارد نقابِ شورش دریا شود؟
مستی سرشار، بیدستار میسازد مرا
آفتابِ گرمرویی دشمنِ جانِ من است
نخلِ مومم، سردیِ بازار میسازد مرا
تنگ میسازد بیابان را به رهرو کفشِ تنگ
تنگدستی از جهان بیزار میسازد مرا
عِزّ آزادی به ذِلّ بندگی نتوان فروخت
بُخلِ بیش از جود، منّتدار میسازد مرا
هیچ سوهان راهرو را چون رهِ باریک نیست
فکرِ آن موی میان هموار میسازد مرا
گرچه چون سیل از غبارِ ره گران گردیدهام
جذبهٔ دریا سبکرفتار میسازد مرا
این جوابِ آن غزل صائب، که میگوید اسیر
خواب چون گردد گران، بیدار میسازد مرا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ تضادهایی است که ظاهرشان یک چیز و اثرشان چیز دیگر است: خاموشی دل را روشن میکند، چشم بستن از دنیا نور میآورد، و نعرهٔ مستانه هشیار میسازد. شاعر سپس از اثر معشوق و کشش دریا سخن میگوید، از آسیب گرمی مردم و منت بخشش آنان شکایت میکند و آزادگی را میستاید. بیت پایانی نشان میدهد که صائب این غزل را در جواب غزلی از اسیر سروده است.
هوش مصنوعی: پرگویی و زبانآوری دلم را مانند معدن زنگار تیره و زنگزده میکند، اما خاموشی مرا آینهای میسازد که رازها در آن نمایان میشود.
هوش مصنوعی: خورشید عالم غیب در خانهای که روزن ندارد فرش میشود؛ یعنی نور غیبی به دلِ بسته از جهان بیرون میتابد. پس بستن چشم از دنیا مرا جای برآمدن انوار میکند.
هوش مصنوعی: میان مستی و هشیاری من فاصلهای جز پردهای نازک نیست؛ یک نعرهٔ مستانه آن پرده را میدرد و مرا به هشیاری حقیقی میرساند.
هوش مصنوعی: سایهٔ آن سرو، یعنی معشوق بلندقامت، که در پای او آرام گرفتهام، مرا از خواب شیرین نیستی بیدار میکند و زندگی میبخشد.
هوش مصنوعی: چشم بیمارگونه و خمار معشوق میتواند برای من مانند مسیح زندهکننده باشد، زیرا آن چشم که فتنهای خفته است، مرا بیدار و زنده میکند.
هوش مصنوعی: کف چه توانی دارد که روی موج و شورش دریا را بپوشاند؟ مستی لبریز من نیز مرا بیدستار میکند؛ یعنی شور درونی پوشش ظاهر و آداب را کنار میزند.
هوش مصنوعی: گرمی و روی خوش نشان دادن مردم دشمن جان من است، چون مانند نخل مومیام که در گرما آب میشود. سردی بازار و بیتوجهی مردم برای من سازگارتر است.
هوش مصنوعی: همانگونه که کفش تنگ بیابان پهناور را بر رهرو تنگ میکند، تنگدستی نیز مرا از همهٔ جهان بیزار میسازد.
هوش مصنوعی: عزت آزادگی را نباید به خواری بندگی فروخت. بخشش بیاندازه مرا زیر بار منت میبرد، پس بخل و نبخشیدن دیگران برایم بهتر از جود آنان است.
هوش مصنوعی: هیچ سوهانی رهرو را مانند راه باریک صاف و هموار نمیکند؛ اندیشیدن به کمر باریک چون موی معشوق نیز مرا نرم و فروتن و آراسته میکند.
هوش مصنوعی: هرچند مانند سیل از گرد و خاک راه سنگین شدهام، کشش دریا یعنی کشش حق یا معشوق مرا سبک و شتابان پیش میبرد.
هوش مصنوعی: صائب این غزل را در جواب غزل اسیر گفته است که در آن میگوید: خواب وقتی سنگین شود، خود مرا بیدار میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
باده چون زور آورد هشیار میسازد مرا
خواب چون گردد گران بیدار میسازد مرا
همین شعر » بیت ۱۲
این جوابِ آن غزل صائب، که میگوید اسیر
خواب چون گردد گران، بیدار میسازد مرا
باده چون زور آورد هشیار میسازد مرا
خواب چون گردد گران بیدار میسازد مرا
صبح را گلگونه میبخشد کف خاکسترم
سوختن رنگین تر از گلزار میسازد مرا
دارد اکسیر حواس جمع دل چون شد خراب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.