دلم را دیده عاشق کرد عاشق
که دل را عشق لایق بود لایق
مراد از دیده معشوق است معشوق
دلم پیوسته عاشق باد عاشق
بدان دلبر سپردم دل که دارد
جمالش جمله حسن خلایق
تو گویی دیده را دیدار خوبی
به روی او حوالت کرد خالق
بدو دادند گویی حسن عذرا
به من دادند گویی عشق وامق
دلم را چشم مخمورش بدزدید
شنیدی نرگس مخمور سارق
ندیدم تا بدیدم چهره او
گل و نسرین شکفته بر شقایق
ببین رخسار و زلفش تا ببینی
موافق گشته مومن با منافق
زبس خون ریختن فاسق شد آن چشم
به جان بر وی نشاید بود واثق
فغان از وی فغان از وی که در عشق
مرا چون خویشتن کرده ست فاسق
اگر مدح شهاب الدین نباشد
نتابد بر شب من صبح صادق
ابوبکر بن مجدالدین که دینش
پناه اهل دین است از عوایق
سخن را کلک او جفت مساعد
سخا را دست او یار موافق
زکلک او مخالف را مخاوف
ز جود او موافق را مرافق
به کلک او نگه کن تا ببینی
بصیر اکمه و خاموش ناطق
بخواند چون قدر تقدیر فردا
نگردد جز قضا با علم سابق
زهی در علم همچون علم کامل
زهی در عقل همچون عقل حاذق
مقامت قبله اصحاب حاجات
کلامت قدوه اهل حقایق
در الفاظت معانی را فواید
در اخلاقت معالی را دقایق
معطر کرده ذکر خاندانت
زمین را از مغارب تا مشارق
همه با مکرمت داری تعلق
همه با محمدت سازی علایق
ز وصفت عاجز است این نظم معجز
به مدحت لایق است این لفظ رایق
وکیل رزقی از ایزد که ارزاق
به جود تو حوالت کرد رازق
ز رزق تنگ عیش تنگ دارم
مرا مگذار در چندین مضایق
همی تا نور مه بیش از کواکب
همی تا قدر شه بیش از بیادق
مبادت وقت نهمت هیچ مانع
مبادت روز عشرت هیچ عایق



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با تغزلی دربارهٔ عشق آغاز میشود: چشم دل شاعر را عاشق کرده و معشوقی با زیبایی عذرا و چشم خمارِ دلربا و خونریز او را گرفتار ساخته است. سپس شاعر به ستایش شهابالدین ابوبکر پسر مجدالدین میپردازد و دینداری، قلم توانا، دانش، خرد، بخشش و نام نیک خاندانش را میستاید. در پایان از تنگی روزی و سختی زندگیاش میگوید، از ممدوح یاری میخواهد و برای کامیابی و شادی همیشگی او دعا میکند.
هوش مصنوعی: چشمم دلم را عاشق کرد، زیرا دل شایستهٔ عشق بود. تکرار «عاشق» و «لایق» برای تأکید است.
هوش مصنوعی: آنچه چشم میخواهد دیدن معشوق است؛ آرزو دارم دلم همیشه عاشق بماند.
هوش مصنوعی: دلم را به دلبری سپردم که زیباییاش همهٔ زیبایی مردمان را در خود دارد.
هوش مصنوعی: گویی آفریدگار، دیدن هر زیبایی را برای چشم به دیدن روی او واگذار کرده است؛ یعنی هر زیبایی در چهرهٔ او دیده میشود.
هوش مصنوعی: گویی زیبایی عذرا را به او و عشق وامق را به من دادهاند؛ او مانند عذرا زیباست و من مانند وامق عاشق.
هوش مصنوعی: چشم خمار او دلم را دزدید؛ آیا شنیدهای که نرگسِ خمار دزد باشد؟ چشم معشوق به نرگس مانند شده است.
هوش مصنوعی: تا چهرهٔ او را ندیده بودم، هرگز ندیده بودم که گل و نسرین بر شقایق بشکفد؛ یعنی سپیدی و سرخی را با هم در رخسارش دیدم.
هوش مصنوعی: به رخسار روشن و زلف سیاهش نگاه کن تا ببینی مؤمن و منافق، یعنی روشنی و تیرگی، با هم سازگار شدهاند.
هوش مصنوعی: آن چشم از بس خون عاشقان را ریخته گناهکار و بدکار شده است و نمیتوان جان را به آن سپرد و به آن اعتماد کرد.
هوش مصنوعی: فریاد از دست او که در عشق، مرا هم مانند خودش بدکار و رسوا کرده است.
هوش مصنوعی: اگر ستایش شهابالدین نبود، بامداد راستین بر شب تاریک من نمیتابید؛ ستایش ممدوح مایهٔ روشنی روزگار شاعر است.
هوش مصنوعی: ممدوح ابوبکر پسر مجدالدین است که دینداریاش پناهگاه اهل دین از گرفتاریها و موانع است.
هوش مصنوعی: قلم او همراه و یاور سخن است و دست او یار سازگار بخشش.
هوش مصنوعی: قلم او دشمنان را به ترس میاندازد و بخشش او برای دوستان آسایش و سود فراهم میکند.
هوش مصنوعی: به قلم او بنگر تا چیزی ببینی که کور مادرزاد است و میبیند، خاموش است و سخن میگوید؛ قلم چشم و زبان ندارد ولی میبیند و سخن میگوید.
هوش مصنوعی: او مانند تقدیر الهی، سرنوشت فردا را از پیش میخواند و آنچه پیش میآید جز مطابق دانش پیشین او نیست؛ یعنی پیشبینیاش با قضا یکی است.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو که در دانش مانند خودِ دانش کاملی و در خرد مانند خودِ خرد ماهری.
هوش مصنوعی: جایگاه تو قبله و مقصد نیازمندان است و سخنت سرمشق اهل حقیقت.
هوش مصنوعی: در سخنان تو معانی سودمند نهفته است و در خوی تو نکتههای باریک بزرگواری.
هوش مصنوعی: یاد و نام خاندان تو زمین را از مغرب تا مشرق خوشبو کرده است؛ یعنی آوازهٔ نیک آنها همهجا رسیده است.
هوش مصنوعی: همهٔ دلبستگی تو به بزرگواری و بخشش است و همهٔ پیوندهایت با کارهای ستوده.
هوش مصنوعی: این شعر معجزهآسا از وصف تو ناتوان است، ولی این سخن روشن و پاکیزه سزاوار ستایش توست.
هوش مصنوعی: تو از سوی خداوند کارگزار روزی هستی، زیرا روزیدهنده روزی مردم را به بخشش تو واگذار کرده است.
هوش مصنوعی: از کمی روزی زندگیام سخت و تنگ شده است؛ مرا در این همه تنگنا رها مکن.
هوش مصنوعی: تا زمانی که نور ماه از ستارگان بیشتر است و ارزش شاه در شطرنج از پیادهها بیشتر است؛
هوش مصنوعی: در هنگام همت و خواستهٔ تو هیچ مانعی نباشد و در روز شادیات هیچ بازدارندهای پیش نیاید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شقیق النفس هات علی الشقائق
شرابی کان بدین وقت است لایق
گل اندر باغ می خندد چو معشوق
و قدیبکی السحاب بلحن عاشق
ادر بنت الکروم علی کرام
[...]
بمعجز کرد ماه آسمان شق
نمود از ذاتِ بیچون سرّ مطلق
صراحی می زند بانگ اناالحق
بیا ساقی بده جام مروق
من از حلق صراحی می ننوشم
به وقت صبح تسبیح مصدّق
ببین بر چهره ی خوبان که از می
[...]
کدامین نقطه را نطق است «اناالحقّ»
چه گویی هرزهای بود آن مُزَبّق؟
غریب و خسته و تنها و عاشق
بلا همراه و دولت نا موافق
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.