یکی خرده بر شاه غزنین گرفت
که حسنی ندارد ایاز ای شگفت
گلی را که نه رنگ باشد نه بوی
غریب است سودای بلبل بر اوی!
به محمود گفت این حکایت کسی
بپیچید از اندیشه بر خود بسی
که عشق من ای خواجه بر خوی اوست
نه بر قد و بالای نیکوی اوست
شنیدم که در تنگنایی شتر
بیفتاد و بشکست صندوق در
به یغما ملک آستین برفشاند
وز آنجا به تعجیل مرکب براند
سواران پی در و مرجان شدند
ز سلطان به یغما پریشان شدند
نماند از وشاقان گردن فراز
کسی در قفای ملک جز ایاز
نگه کرد کای دلبر پیچ پیچ
ز یغما چه آوردهای؟ گفت هیچ
من اندر قفای تو میتاختم
ز خدمت به نعمت نپرداختم
گرت قربتی هست در بارگاه
به خلعت مشو غافل از پادشاه
خلاف طریقت بود کاولیا
تمنا کنند از خدا جز خدا
گر از دوست چشمت بر احسان اوست
تو در بند خویشی نه در بند دوست
تو را تا دهن باشد از حرص باز
نیاید به گوش دل از غیب راز
حقیقت سرایی است آراسته
هوی و هوس گرد برخاسته
نبینی که جایی که برخاست گرد
نبیند نظر گرچه بیناست مرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: کسی بر سلطان محمود خرده میگیرد که ایاز زیبایی ندارد و محمود پاسخ میدهد که عشقش به خوی ایاز است نه به ظاهرش. سپس حکایتی گواه میآورد: صندوق مرواریدی میشکند و همهٔ همراهان به غارت میروند، اما ایاز تنها پشت سر شاه میماند و میگوید از خدمت به نعمت نپرداختم. سعدی از این ماجرا نتیجه میگیرد که عاشق راستین و ولیّ خدا جز خود دوست چیزی نمیخواهد و آز و هوس چون گردی است که چشم را از دیدن حقیقت باز میدارد.
هوش مصنوعی: کسی بر سلطان محمود غزنوی عیب گرفت و با شگفتی گفت که ایاز هیچ زیبایی ندارد.
هوش مصنوعی: عجیب است که بلبل شیفتهٔ گلی شود که نه رنگ دارد و نه بو؛ یعنی دلباختگی محمود به ایازِ بیجمال شگفت است.
هوش مصنوعی: کسی این سخن را برای محمود بازگفت و محمود از شنیدنش بسیار در اندیشه فرو رفت و آزرده شد.
هوش مصنوعی: محمود گفت: ای آقا، عشق من به خلق و خوی و منش اوست، نه به قد و قامت زیبایش.
هوش مصنوعی: شنیدهام که در گذرگاهی تنگ شتری زمین خورد و صندوقی پر از مروارید شکست.
هوش مصنوعی: پادشاه با تکان دادن آستین اشاره کرد که آن را به غارت ببرند و خود شتابان از آنجا اسب راند.
هوش مصنوعی: سواران به دنبال مروارید و مرجان رفتند و برای غارت از کنار سلطان پراکنده شدند.
هوش مصنوعی: از غلامان سرفراز کسی جز ایاز پشت سر پادشاه نماند.
هوش مصنوعی: سلطان به او نگاه کرد و گفت: ای محبوب پیچیدهموی، از آن غنیمت چه آوردهای؟ ایاز گفت: هیچ.
هوش مصنوعی: ایاز گفت: من پشت سر تو میتاختم و خدمت تو را رها نکردم تا به مال و نعمت بپردازم.
هوش مصنوعی: اگر در درگاه پادشاه مقام نزدیکی داری، به خاطر جامه و انعام از خود پادشاه غافل مشو.
هوش مصنوعی: خلاف راه سلوک است که اولیای خدا از خدا چیزی جز خود او بخواهند.
هوش مصنوعی: اگر از دوست چشم به بخشش او داری، گرفتار خودخواهی خویشی نه دلبستهٔ دوست.
هوش مصنوعی: تا زمانی که دهانت از آز باز است، راز عالم غیب به گوش دلت نمیرسد.
هوش مصنوعی: حقیقت مانند سرایی آراسته است، اما هوا و هوس چون گردی است که برخاسته و آن را پوشانده است.
هوش مصنوعی: نمیبینی که هرجا گرد برخیزد، چشم هرچند بینا باشد چیزی نمیبیند؟ هوس نیز دیدهٔ دل را از دیدن حقیقت باز میدارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.