صبحدم، تازه گلی خودبین گفت
کاز چه خاک سیهم در پهلوست
خاک خندید که منظوری هست
خیره با هم ننشستیم، ای دوست
مقصد این ره ناپیدا را
ز کسی پرس که پیدایش ازوست
همه از دولت خاک سیه است
که چمن خرم و گلشن خوشبوست
همه طفلان دبستان منند
هر گل و سبزه که اندر لب جوست
پوستین بودمت ایام شتا
چو شدی مغز، رها کردی پوست
جز تواضع نبود رسم و رهم
گرچه گلزار ز من چون مینوست
نکنم پیروی عجب و هوی
زانکه افتادگیم خصلت و خوست
تو، بدلجوئی خود مغروری
نشنیدی که فلک، عربدهجوست
من اگر تیره و گر ناچیزم
هر چه را خواجه پسندد، نیکوست
گل بی خاک نخواهد روئید
خاک، هر سوی بُوَد، گل زانسوست
خِلقت از بهر تنی تنها نیست
چشم گر چشم شد، اَبرو اَبروست
همگی خاک شویم آخرِ کار
همچو آن خاک که در برزن و کوست
برگِ گل یا بَرِ گلرخساری است
خاک و خِشتی که بِه بُرج و باروست
تکیه بر دوستی دهر، مکن
که گهی دوست، دگَر گاه عدوست
مشو ایمن که گل صد برگم
که تو صد برگی و گیتی صد روست
گرچه گرد است بدیدن گردو
نه هر آن گرد که دیدی، گردوست
گوی چوگان فلک شد سرِ ما
زانکه چوگان فلک، اینش گوست
همه، ناگاه گلوگیر شوند
همه را، لقمهٔ گیتی به گلوست
کشتی بحر قضا، تسلیم است
اندرین بحر، نه کشتی، نه کروست
کوش تا جامهٔ فرصت ندری
درزی دهر، نه آگه ز رفوست
تا تو آبی به تکلف بخوری
نه سبوئی و نه آبی به سبوست
غافل از خویش مشو، یک سر موی
عمر، آویخته از یک سر موست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، گل و خاک با همدیگر گفتگو میکنند. گل خود را برتر از خاک میداند و از موقعیت خویش میبالد، در حالی که خاک به او یادآوری میکند که همه زیباییها و جلوههای طبیعت نتیجه وجود اوست. خاک به گل میگوید که تو بدون من نمیتوانی وجود داشته باشی و هر دو به یکدیگر وابستهاند. همچنین، مضمون شعر بر ناپایداری دنیا و ارزش دوستی تأکید دارد و خاطرنشان میکند که همه انسانها سرانجام به خاک بازمیگردند و نباید به خودبینی و ستایش از مقام خود مغرور شوند. در نهایت، بیان میشود که زندگی و زمان بر سرنوشت همه تأثیر میگذارد و باید از فرصتها بهرهبرد.
هوش مصنوعی: گل مغرور و خودپسند صبح زود از خاکی که در کنار اوست میپرسد که چرا رنگ و حالش تیره و سیاه است.
هوش مصنوعی: خاک با خنده گفت که هدف و مقصودی وجود دارد، اما ما با هم نگفتوگویی نمیکنیم و بیتوجه هستیم، ای دوست.
هوش مصنوعی: برای شناخت مقصد این راه پنهان، از کسی بپرس که منبع پیدایش آن مقصد است.
هوش مصنوعی: تمام زیباییهای چمن و گلها ناشی از نعمت و برکت همان خاک تیره است.
هوش مصنوعی: همهٔ گلها و سبزهها همانند دانشآموزان دبستان هستند، چرا که در کنار جوی، رشد کرده و زندگی میکنند.
هوش مصنوعی: در ایام سرما مانند یک پوستین (یعنی گرما بخش و محافظ) بودی، اما وقتی به پختگی و کمال رسیدی، پوست خود را رها کردی و به خود واقعیات تبدیل شدی.
هوش مصنوعی: تنها چیزی که در زندگی باید مورد توجه قرار گیرد، تواضع است، حتی اگر زندگی من مانند گلزار زیبا به نظر بیاید.
هوش مصنوعی: من از غرور و هوس پیروی نمیکنم، زیرا این رفتار و ویژگی، نشانهٔ ضعف و سقوط من است.
هوش مصنوعی: تو به خودت مغروری و فکر میکنی که برتر هستی، اما نشنیدهای که آسمان (فلک) همواره در حال اعتراض و شورش است.
هوش مصنوعی: هرچند من ممکن است کمارزش و سیاهچشم باشم، اما هر چیزی که خواجه (شخص با ارزش یا بزرگ) بپسندد، خوب و زیباست.
هوش مصنوعی: گل بدون خاک نمیتواند رشد کند، لذا اگر چه خاک ممکن است در هر جا باشد، اما گل همیشه از یکسو میآید و به آن وابسته است.
هوش مصنوعی: آفرینش انسان فقط برای وجود یک جسم نیست. اگر چشم وجود داشته باشد، باید ابرو هم در کنار آن باشد؛ یعنی هر جزئی از بدن در ارتباط با جزئی دیگر به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: در نهایت همه ما مانند خاک میشویم، مانند خاکی که در خیابانها و کوچهها وجود دارد.
هوش مصنوعی: برگ گل یا چهره زیبا و گلرخ، در نهایت به خاک و آجر تبدیل میشود که از آن دژ و قلعهها ساخته میشود.
هوش مصنوعی: بر دوست بودن زمانه، تکیه نکن، زیرا گاهی دوست میشود و گاهی دشمن.
هوش مصنوعی: به خودت مطمئن نباش که من مانند گل سرخ هستم، چرا که تو هم زیبایی دیگری داری و دنیا پر از تنوع و پیچیدگی است.
هوش مصنوعی: اگرچه ظاهر گرد است و شبیه گردو به نظر میرسد، اما هر چیزی که گرد باشد، گردو نیست و تفاوتهایی دارد.
هوش مصنوعی: سر ما مانند گوی چوگان است که به دست فلک (سرنوشت یا آسمان) میچرخد و به دلیل چرخشها و تغییرات آن، ما هم تحت تأثیر قرار میگیریم. در واقع، تحولات زندگی و حوادثی که بر ما میگذرد مانند بازی چوگان هستند که فلک آن را هدایت میکند.
هوش مصنوعی: همه افراد ناگهان در موقعیتی دشوار قرار میگیرند و همه به نوعی گرفتار سختیهای زندگی هستند، بهطوری که تمامی آنها در برابر مشکلات دنیا احساس خفگی میکنند.
هوش مصنوعی: در دریای سرنوشت، کشتیای وجود ندارد که بتواند در برابر وقایع و اتفاقات تسلیم نشود؛ نه کشتی و نه ملوانی توان مقاومت در این شرایط را دارند.
هوش مصنوعی: سعی کن زمانی را که دراختیار داری، تلف نکن و آن را به درستی استفاده کن، زیرا زمان گذرایش تمامنشدنی نیست و هیچکس از دوختن زخمهای ناشی از استفاده ناخوب از آن خبر ندارد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو بخواهی با زحمت و تظاهر آب بنوشی، نه ظرفی برای آن وجود دارد و نه آبی در ظرف است.
هوش مصنوعی: از خود غافل نشو، زیرا زندگیات به منزلهٔ یک تار موی ظریف است که تنها به یک سر مو آویخته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
مدحتم را خط صِلَت دادی
تا نمودی که خط من نیکوست
بنده هم نیز بندهوار زدم
کوس مدح تو پیش دشمن و دوست
از تقاضای آرزو فرسود
[...]
هست نیک و بد عالم همه پوست
آنچه مغز است در او نام نکوست
بگمانش که بود هدیه دوست
ارمغانی است که شایسته اوست
هرکه را روی خوش و خوی نکوست
مرده و زنده من عاشق اوست
تو چه دانی که چها در دل اوست
او ترا تا به کجا دارد دوست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.