بچشم عجب، سوی کاه کرد کوه نگاه
بخنده گفت، که کار تو شد ز جهل، تباه
ز هر نسیم بلرزی، ز هر نفس بپری
همیشه، روی تو زرد است و روزگار، سیاه
مرا بچرخ برافراشت بردباری، سر
تو گه باوج سمائی و گاه در بن چاه
کسی بزرگ نگردد مگر ز کار بزرگ
گر از تو کار نیاید، زمانه را چه گناه
مرا نبرد ز جا هیچ دست زور، ولیک
ترا نه جای نشستن بود، نه ز خفتنگاه
مرا ز رسم و ره نیک خویش، قدر فزود
نه ای تو بیخبر، از هیچ رسم و راه آگاه
گهر ز کان دل من، برند گوهریان
پلنگ و شیر، بسوی من آورند پناه
نه باک سلسله دارم، نه بیم آفت سیل
نه سیر مهر زبونم کند، نه گردش ماه
بنزد اهل خرد، سستی و سبکساریست
در اوفتادن بیجا و جستن بیگاه
بگفت، رهزن گیتی ره تو هم بزند
مخند خیره، بافتادگان هر سر راه
مشو ز دولت ناپایدار خویش ایمن
سوی تو نیز کشد شبرو سپهر، سپاه
قویتری ز تو، روزی ز پا در افکندت
بیک دقیقه، ز من هیچتر شوی ناگاه
چه حاصل از هنر و فضل مردم خودبین
خوشم که هیچم و همچون تو نیستم خودخواه
گر از نسیم بترسم بخویش، ننگی نیست
شنیدهای که بلرزد به پیش باد، گیاه
تو، جاه خویش فزون کن باستواری و صبر
مرا که جز پر کاهی نیم، چه رتبت و جاه
خوش آن کسی که چو من، سر ز پا نمیداند
خوش آن تنی که نبردست ، بار کفش و کلاه
چه شاهباز توانا، چه ماکیان ضعیف
شوند جمله سرانجام، صید این روباه
بنای محکمهٔ روزگار، بر ستم است
قضا چو حکم نویسند، چه داوری، چه گواه
چه فرق، گر تو گرانسنگ و ما سبکساریم
چو تندباد حوادث وزد، چه کوه و چه کاه
کسی ز روی حقیقت بلند شد، پروین
که دست دیو هوی شد ز دامنش کوتاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، کوه و کاه به عنوان نمادهایی از قدرت و ضعف به تصویر کشیده میشوند. کوه، به کاه سرزنش میکند که از جهل تباه شده و همواره در ترس و نگرانیاست. او بر این باور است که بزرگی انسان به کارهای بزرگ بستگی دارد و بیعملی هیچ گناهی به زمانه نخواهد داشت. شاعر به سادگی خود میبالد و بر این نکته تأکید میکند که نباید از حوادث ترسید، چون حقیقت و ثبات در برابر آنها میماند. در پایان، شاعر اعلام میکند که کسی که از هوی و رذالت دور بماند، در نهایت به حقیقت و استقامت خواهد رسید.
هوش مصنوعی: کوه با تعجب به کاه نگریسته و میگوید که کار تو از نادانی به نابودی و ویرانی انجامیده است.
هوش مصنوعی: از هر نسیم و وزش بادی میلرزی و از هر نفس و تنفس میپرسی. همیشه چهرهات رنگی زرد دارد و وضعیتت در زندگی تیره و gloomy است.
هوش مصنوعی: من در زندگیام به شدت در حال تلاش و کوشش هستم، و تو هم در جایگاهی هستی که گاهی اوج و گاهی سقوط را تجربه میکنی.
هوش مصنوعی: هیچ کس به مقام و شخصیت بزرگ نمیرسد مگر با انجام کارهای بزرگ. اگر تو از عهدهٔ کارهای بزرگ برنمیآیی، زمانه و دنیا چه گناهی دارند؟
هوش مصنوعی: هیچ نیرویی مرا از جایم محو نمیکند، اما برای تو نه جایگاه نشستن هست و نه مکانی برای استراحت.
هوش مصنوعی: من از راه و رفتار نیک خود، سود و بهرهای نداشتم، اما تو از هیچ رسم و طریقهای بیخبر هستی و از آنها آگاهی نداری.
هوش مصنوعی: سنگهای قیمتی و گرانبها که از دل من به دست میآید، همچون پلنگ و شیر، نزد گوهریان (سنگهای قیمتی فروش) میروند تا به من پناه آورند.
هوش مصنوعی: نه نگران زنجیرهای دیگی هستم که مرا محدود کند، نه از آسیبهای سیل میترسم، نه تغییر و تاثیر نور خورشید بر من بیارزش است و نه حرکات ماه بر احوال من اثر میگذارد.
هوش مصنوعی: سقوط ناگهانی و بیدلیل و تلاش برای رسیدن به مقاصد بدون فکر، نشانهی ناپختگی و نداشتن درک صحیح است و فقط نزد افراد عاقل چنین رفتاری بیارزش و آسیبزننده محسوب میشود.
هوش مصنوعی: رهزن زندگی به تو هم حمله میکند، پس مسخره نکن خیره را؛ آنهایی که در زندگی به دام افتادهاند همواره در راه تو هستند.
هوش مصنوعی: بهخاطر ناپایداری و عدم ثبات موفقیتها و داراییهای خود، غافل و مطمئن نباش؛ زیرا سرنوشت و روزگار، همچنان که شبگردان (مانند شبروها) به شما نزدیک میشوند، ممکن است به ناگاه شما را تحت فشار قرار دهند.
هوش مصنوعی: قویتر از تو، روزی تو را به زمین میزند و در یک لحظه، تو از من بیچیزتر میشوی.
هوش مصنوعی: چه فایدهای دارد هنر و دانش افرادی که خود را برتر از دیگران میدانند، خوشحالم که من نیز مانند تو خودخواه نیستم و چیزی نیستم.
هوش مصنوعی: اگر از نسیم بترسم و از آن فرار کنم، ننگی ندارد، زیرا تو آگاهی که وقتی باد میوزد، گیاه نیز میلرزد و این طبیعی است.
هوش مصنوعی: تو با استقامت و صبر خود، مقام و منزلتت را بالا ببر؛ زیرا من، که به جز ذرهای کاه چیزی نیستم، چه مقام و منزلتی میتوانم داشته باشم.
هوش مصنوعی: خوش به حال کسانی که مانند من نمیدانند سرشان کجاست و پا کجاست، و خوش به حال کسی که بار سنگینی از کفش و کلاه را بر دوش نمیکشد.
هوش مصنوعی: هر کسی، چه قدرتمند و با شکوه باشد (مانند شاهباز)، و چه ضعیف و ناتوان (مانند ماکیان)، در نهایت قربانی مکر و حیله این روباه (نماد فریب و زمان) خواهند شد.
هوش مصنوعی: سرنوشت و قضا و قدر در زندگی بر اساس ستم و ناپسندی بنا شده است، به گونهای که وقتی حکم صادر میشود، دیگر اهمیتی ندارد که چه کسی داور و چه کسی گواه است.
هوش مصنوعی: فارغ از اینکه تو انسان باارزش و سنگینوزنی هستی و ما افراد پایینرتبه و سبکبار، در برابر تندباد حوادث زندگی، فرقی وجود ندارد و هر دو به یک اندازه آسیبپذیر هستیم.
هوش مصنوعی: کسی که از روی حقیقت و واقعیت به سمت کمال و برتری میرود، به مانند پروین (پروین اعتصامی) از دست شیطان و وسواسهای نفس رهایی مییابد و کنترل آن را از دست میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
سماع و بادهٔ گلگون و لعبتان چو ماه
اگر فرشته ببیند دراوفتد در چاه
نظر چگونه بدوزم که بهر دیدن دوست
ز خاک من همه نرگس دمد به جای گیاه
کسی که آگهی از ذوق عشق جانان یافت
[...]
به فرخی و به شادی و شاهی ایران شاه
به مهرگانی بنشست بامداد پگاه
برآن که چون بکند مهرگان به فرخ روز
به جنگ دشمن واژون کشد به سغد سپاه
به مهر ماه ز بهر نشستن و خوردن
[...]
مگر که زهره و ما هست نعت آن دلخواه
که با سعادت زهره است و باطراوت ماه
سعادتی که همه در روان گشاید طبع
طراوتی که همه بر خرد ببندد راه
اگر چه در نسب آدم آفتاب نبود
[...]
ایا بهار من و عید نیکوان سپاه
چو ماه ز ابر همی تابی از قبای سیاه
بصید رفتی و پدرام بازگشتی شام
برنگ و بوی رخ و زلف خویشتن می خواه
میئی که وقت سحر زو نسیم گیرد گل
[...]
تو زاهدی و دو زلف تو آفتاب پرست
به سجده اید شما هر دو درگه و بیگاه
چرا دو چشم تو دیبای لعل پوشیدست
اگر نپوشند ای دوست زاهدان دیباه
ز راه گمشده را زاهدان به راه آرند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.