ویحک! ای قبهٔ زمرد رنگ
که ز جانم همی زدایی زنگ
کارگاه تر از کونی تو
کس نداند که: از چو لونی تو؟
بودنیها ز تست و آیینها
به تو گویی حوالتست این ها
بادهای گر نخوردهای ز کجاست؟
که چو فرزین همی روی چپ و راست
در تو این گردش چنین دایم
هم ز شوقیست، تا شدی قایم
مینماید که نطق و جانت هست
روشی داری و روانت هست
گر چه دانا به عمر پیرت گفت
رو، که از صد گلت یکی نشکفت
در چه کاری که خود درنگت نیست؟
یا چه چیزی که هیچ رنگت نیست؟
دیده آب معلقت خواند
وهم دریای زیبقت خواند
هم به دشت تو گاو در غله
هم به کوه تو گرگ در گله
فارغ از فقر و احتشامی تو
دور از انبوه و ازدحامی تو
تو و آن اختران چون ژاله
باغ پر میوه، دشت پر لاله
جوهرت را عرض زمین و زمان
روشت را غرض همین و همان
چار عنصر ز گردشت زاده
تیره و روشن و نر و ماده
تنت از خرق و التیام بری
نفست از شهوت خصام عری
گشته مبنی دوام انجم تو
اعتدال مزاج پنجم تو
رخ در آسودگی نداری هیچ
خبر از آسودگی نداری هیچ
میکنی در جهان اثر بیخواست
خواهش خود به کس نگویی راست
کسی از سر دورت آگه نیست
هیچ دانا ز غورت آگه نیست
در نداری، که آیمت بر بام
سر نداری، که آیی اندر دام
چیستند این بتان رنگارنگ؟
که در آغوششان کشیدی تنگ
رخشان دلپذیر و جان افروز
گوهر تاجشان جهان افروز
فرقشان را برسم بختاقی
افسر و تاج خالد و باقی
دایم این شمعها فروزنده
بنکاهند هیچ و سوزنده
سبزهٔ این چمن دروده نشد
وز بهارش گلی ربوده نشد
نو عروسان کهنه کاشانه
خوش خرامنده خانه در خانه
در سر هر کرشمهشان کاری
هر نگه کردنی و بازاری
اندرین خیمه کار سازانند
چست و چابک خیال بازانند
همه کم گوی و پر نیوشیده
مهره پیدا و حقه پوشیده
در شبستان چرخ دولابی
چشمشان گشته مست بیخوابی
همه چشم چراغ این دیرند
راهب آسا همیشه در سیرند
متنفر ز نقشهای ردی
متوجه به حضرت احدی
دیده اندر پس کریوهٔ غیب
رب خود را به دیدهٔ «لا ریب»
سر بسر جان و تن به تن خردند
همه جویندهٔ اله خودند
گر چه از داد و ده جدا باشند
مدد سایهٔ خدا باشند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف جهان و زیباییهای آن میپردازد و از قبهای زمردین سخن میگوید که در این فضای معنوی و فلسفی، جایگاهی خاص دارد. شاعر اشاره میکند که همه موجودات و تغییرات دنیا از جوهری واحد به وجود آمده و همه چیز در گردش و تحول است. وی به تعادل و آفرینش عناصر اشاره میکند و اشاره میکند که هر موجودی در جستجوی اله و حقیقت خود است، حتی اگر از هم جدا باشند. در نهایت، شاعر از زیبایی و زینت موجودات و آغوش آنها سخن میگوید و بر جستوجوی خداوند تأکید میکند.
هوش مصنوعی: ای افسوس! ای گنبد سبز رنگ که از جانم زنگار و آلودگیها را پاک میکنی.
هوش مصنوعی: کنار تو هیچ کس نمیداند که در کارگاه وجود، رنگ و جنس تو از چه چیزی است؛ یعنی هیچ کس نمیتواند به درستی وصف و شناختی از هویت واقعی تو داشته باشد.
هوش مصنوعی: همهٔ هستیها و ویژگیها از تو سرچشمه میگیرند و به تو نسبت داده میشوند.
هوش مصنوعی: اگر بادهای نخوردهای، از کجا مینوشی که مانند فرزین، هم به چپ و هم به راست مینگری؟ فرزین، یکی از شخصیتهای اسطورهای است که در افسانهها روایت میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به این موضوع اشاره دارد که این دایره و گردش (اشاره به حرکت جهان یا فلک) به خاطر شوق و عشق در درون توست، تا تو همیشه ثابت و پایدار بمانی.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که سخن و روح تو راه و شیوهای دارند و جانت در این جریان روان و آزاد است.
هوش مصنوعی: اگر چه دانا به پیر شدن عمر تو رو گفته است که از میان صد گل، فقط یکی به شکفتن نمیرسد، از این رو باید به یاد داشته باشی که زندگی محدود است و فرصتها کم.
هوش مصنوعی: در چه کاری که خودت تأملی نداری؟ یا چه چیزی هست که هیچ تأثیری بر تو ندارد؟
هوش مصنوعی: دیدهام، زیبایی تو را مانند آبِ روان و دریا میبیند و همیشه به آن توجه دارد.
هوش مصنوعی: در دشت تو (محل زندگی یا زیبایی) گاو در حال چرای غله است و در کوه تو (جایی که شاید برای حفاظت از دامهاست) گرگ در نزدیکی گله دیده میشود. این بیان نشاندهندهی آرامش و امنیت در طبیعت زیبای تو است.
هوش مصنوعی: تو از فقر و ثروت بینیازی و از شلوغی و ازدحام دوری.
هوش مصنوعی: تو و آن ستارهها مانند قطرات باران بر درختان پر میوه و دشت پر از لاله هستید.
هوش مصنوعی: جواهر تو، همانند زمین و زمان، نمایانگر اصل و ماهیت وجود توست و غرض از این وجود همانا همین حقیقت و واقعیت است.
هوش مصنوعی: چهار عنصر (آب، باد، آتش، خاک) از چرخش و گردش (فلک یا طبیعت) به وجود آمدهاند که بر اساس دو ویژگی تیره و روشن و نیز نر و ماده تقسیمبندی میشوند.
هوش مصنوعی: تن تو از پارهپاره شدن و درمان یافتن آزاد است، ولی جانت از شهوت و خصومت عریان و بیپناه است.
هوش مصنوعی: بزرگترین و پایدارترین آسمانها، به خاطر اعتدال و توازن مزاج پنجم تو (که احتمالا به روح یا وجودی برتر اشاره دارد) به ثبات و پایداری دست یافتهاند.
هوش مصنوعی: تو در حالتی از آسایش و آرامش نیستی، بنابراین هیچگونه خبری از حالت آسایش و آرامش نداری.
هوش مصنوعی: تو در دنیا تأثیر میگذاری بدون اینکه خواستهای داشته باشی، و هیچکس را از این تأثیر خود آگاه نخواهی کرد.
هوش مصنوعی: هیچکسی از دور و بر تو خبر ندارد و در واقع، هیچ دانشمندی از پریشانی و سختی تو باخبر نیست.
هوش مصنوعی: تو در بیپولی هستی، آنقدر که نمیتوانی بر بام (موفقیت یا جایگاه بالای اجتماعی) بروی؛ همچنین آنقدر بیخبر و ناتوان هستی که نمیتوانی به دام (مسیری در زندگی یا عشق) بیایی.
هوش مصنوعی: این بتی که در شعر به آن اشاره شده، به معشوقانی با زیباییهای خاص و متنوع اشاره دارد که در دل و جان آدمی اثر میگذارند و آنها را به شدت جذب میکنند. شاعر از زیباییهای مختلف معشوقان میگوید و به نزدیک شدن به آنها اشاره دارد.
هوش مصنوعی: زیبایی و درخشندگی دلانگیز و زندگیبخش گوهر تاج این بتان، باعث روشنایی و تابش جهان است.
هوش مصنوعی: برتری و تمایز آنها را بر اساس میلهٔ بالای سر، یعنی افسر و تاج، به عنوان نمادهای پادشاهی و بزرگی میسنجند.
هوش مصنوعی: این شمعها همیشه روشن و درخشان هستند، اما در خود هیچ فایدهای ندارند و فقط سوز و گرما به همراه دارند.
هوش مصنوعی: سبزههای این چمن هنوز شکفته نشدهاند و از بهار، گلی به دست نیامده است.
هوش مصنوعی: عروسان نو، که همان دختران جوان هستند، با ناز و زیبایی خاصی در خانهها حرکت میکنند و به شکل زیبا و دلنشینی در فضا میگردند.
هوش مصنوعی: هر بار که آنها به یکدیگر بچرخند و با ناز و ادا نگاه کنند، اتفاقی رخ میدهد و حالتی به وجود میآید.
هوش مصنوعی: در این فضا، افرادی باهوش و پرجنبوجوش وجود دارند که به راحتی به خیالات و آرزوهایشان میپردازند.
هوش مصنوعی: همه باید کمتر صحبت کنند و بیشتر گوش بدهند؛ در این میان هم مهرههای پنهان و هم حقههای نهانی وجود دارند.
هوش مصنوعی: در فضای شب و با چرخش ستارهها، چشمان آنها در حالت سرمستی و خلسه به سر میبرند و خواب را از دست دادهاند.
هوش مصنوعی: همهی چشمها مانند چراغ در این دیر (میخانه) هستند و مانند راهبان دائم در حال سیر و سلوکاند.
هوش مصنوعی: از نقشهای بیارزش که مایه تنفر است، روی برمیگرداند و به سوی خداوند یگانه و بیهمتا توجه میکند.
هوش مصنوعی: انسان با دیدهای یقین و بدون شک، در پی شناخت پروردگار خود است و در دنیای نامرئی و غیبی به مشاهده او مشغول است.
هوش مصنوعی: همهٔ کسانی که در جستجوی خداوند هستند، تمام وجود خود را چه روح و چه جسم، فدای او میکنند.
هوش مصنوعی: هرچند که از حق و حقیقت دور باشند، اما خداوند همچنان بر آنها رحمت دارد و در سایهٔ حمایت او قرار دارند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.