صبحدم کز حد خاور خسرو نیلی حصار
لشگر رومی روان میکرد سوی زنگبار
سایبان قیری شب میدرید از یکدگر
میشد از اطراف خاور رایت روز آشکار
پیکر رعنای زرین بال سیمین آشیان
صحن صحرا سیمگون میکرد و زرین کوهسار
همچو غواصان در این دریای موج سیمگون
غوصه میزد نور میانداخت گرد هر کنار
من مجرد از خلایق معتکف در گوشهای
کرده از روی فراغت کنج عزلت اختیار
غرفهٔ دریای حیرت مانده در گرداب فکر
بر تماثیل فلک بگشوده چشم اعتبار
آستین افشانده بر کار جهان از روی صدق
کرده بر ورد دعای شاه عالم اختصار
زمزمه از ساکنان قدس دیدم در سلوک
لشگری از رهروان غیب دیدم در گذار
جمله از روشندلی چون روح نورانی سلب
یکسر از پاکیزگی چون عقل روحانی شعار
بر نهم ایوان اخضر کوس شادی میزدند
کاینک آمد رایت منصور شاه کامکار
قهرمان ملک و ملت آسمان معدلت
آفتاب دین و دانش سایهٔ پروردگار
شیخ ابواسحاق دارای جهان خورشید مهد
پادشاه بحر و بر سلطان گردون اقتدار
شهریاران همعنان و شهسواران در رکاب
شیر گیران بر یمین و شیر مردان بر یسار
ناگزیر عالم و عالم بدو گردن فراز
نازنین خالق و خلقی بدو امیدوار
نقد هر دولت که در گنجینهٔ افلاک بود
کرده گنجور قضا بر قبهٔ چترش نثار
نقش هر صورت که بر اوراق امکان دید دهر
کرده نقاش قدر بر روی رایاتش نگار
بندگانش ملک گیر و چاکرانش ملکبخش
دوستانش کامران ودشمنانش خاکسار
رایتش را دین و دنیا روز و شب در اهتمام
دولتش را خلق عالم سال و مه در زینهار
ای شهنشاهی که خاک آستانت از شرف
میکند بر تارک ایوان کیوان افتخار
هست دست درفشان و گلک گوهربار تو
همچو بادی در خزان و همچو ابری در بهار
ماه و خورشید از فروغ عکس رویت منفعل
بحر و بر از رشحه فیض نهانت شرمسار
در جهان هرکس که بی رای رضایت دم زند
تا نظر کردی برآرد روزگار از وی دمار
مقدم رایات منصور جهانگیر ترا
کشوری در آرزوی و عالمی در انتظار
بر فلک تا باشد این بدر منور را مسیر
بر مدر تا باشد این سقف مدور را مدار
باد چون سیر زمین ارکان جاهت بی خلل
باد چون دور فلک ایام عمرت بی شمار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش شاه شیخ ابواسحاق اینجو است و با وصف طلوع خورشید و شکست سپاه شب آغاز میشود. شاعر خود را گوشهگیر و سرگرم دعا برای شاه توصیف میکند و سپس از زبان فرشتگان و رهروان عالم غیب، خبر آمدنِ پرچم پیروز شاه را میدهد. پس از آن صفات شاه، از عدالت و بخشندگی تا شکوه سپاه و هیبتش بر دشمنان، برشمرده میشود و قصیده با دعا برای پایداری جاه و درازی عمر او پایان مییابد.
هوش مصنوعی: سپیدهدم، هنگامی که خورشید، پادشاه آسمانِ نیلگون، از کرانهٔ مشرق سپاه سپیدِ روز را به سوی سرزمینِ سیاهِ شب روانه میکرد. «رومی» نماد سپیدی روز و «زنگبار» نماد سیاهی شب است.
هوش مصنوعی: سایبانِ قیرگون و سیاه شب از هم دریده میشد و پرچم روز از گوشه و کنار مشرق پدیدار میگشت.
هوش مصنوعی: خورشید، آن پیکر زیبا با بالهای زرین و آشیانهٔ سیمین، پهنهٔ دشت را نقرهگون و کوهساران را زرین میکرد.
هوش مصنوعی: خورشید همچون غواصی در این دریای نقرهگونِ آسمان فرو میرفت و بر هر کرانهای نور میافشاند.
هوش مصنوعی: در آن هنگام من تنها و جدا از مردم در گوشهای معتکف بودم و آسودهخاطر، کنج عزلت را برگزیده بودم.
هوش مصنوعی: غرقِ دریای حیرت و گرفتارِ گرداب اندیشه بودم و با چشم عبرت به نقشها و صورتهای آسمان مینگریستم.
هوش مصنوعی: از سر صدق دست از کارهای دنیا شسته بودم و تنها به خواندنِ دعا برای پادشاه جهان بسنده کرده بودم.
هوش مصنوعی: زمزمهٔ ساکنان عالم قدس، یعنی فرشتگان، را در حال سیر دریافتم و سپاهی از رهروان عالم غیب را دیدم که میگذشتند.
هوش مصنوعی: همهٔ آنان از روشندلی جامهای نورانی چون روح بر تن داشتند و از پاکی، پوششی روحانی چون عقل داشتند.
هوش مصنوعی: آنان بر فراز نُه طاق سبزِ آسمان طبل شادی میزدند و ندا میدادند که اینک پرچم پیروز شاه کامروا فرا رسید.
هوش مصنوعی: آن شاه پهلوانِ نگهبان کشور و دین است، در عدالت چون آسمان بلندمرتبه، خورشید دین و دانش و سایهٔ خداوند بر زمین.
هوش مصنوعی: او شیخ ابواسحاق است، فرمانروای جهان که گهوارهاش خورشید است، پادشاه دریا و خشکی و سلطانی که قدرتش همپایهٔ آسمان است.
هوش مصنوعی: پادشاهان همعنان او میتازند و سواران دلیر در رکابشاند؛ شیرشکاران در سمت راست و شیرمردان در سمت چپ او هستند.
هوش مصنوعی: جهان از او بینیاز نیست و به وجود او سرافراز است؛ او عزیز آفریدگار است و مردمان به او امید بستهاند.
هوش مصنوعی: خزانهدارِ قضا هر دولت و بختی را که در گنجینهٔ آسمانها بوده، بر گنبدِ چترِ شاهی او نثار کرده است.
هوش مصنوعی: نقاشِ تقدیر هر نقشی را که روزگار بر صفحههای هستی دیده، بر پرچمهای او نگاشته است.
هوش مصنوعی: بندگانش کشورگشا و خدمتگزارانش کشوربخشاند؛ دوستانش کامروا و دشمنانش خوار و خاکنشیناند.
هوش مصنوعی: دین و دنیا شب و روز در کار برافراشتن پرچم او میکوشند و مردم جهان در همهٔ ماهها و سالها در پناه دولت او هستند.
هوش مصنوعی: ای شاهنشاهی که خاک درگاهت از بزرگی، بر بلندترین نقطهٔ کاخِ کیوان فخر میفروشد.
هوش مصنوعی: دست گوهرافشان و قلم گوهربار تو در بخشش، مانند باد پاییزی است که برگ زر میریزد و مانند ابر بهاری است که باران میبارد.
هوش مصنوعی: ماه و خورشید از پرتوِ بازتاب چهرهٔ تو شرمندهاند و دریا و خشکی از قطرهای از بخشش پنهانت خجلاند.
هوش مصنوعی: هر کس در جهان بیرضایت تو سخنی بگوید، همین که تو به او بنگری، روزگار او را نابود میکند.
هوش مصنوعی: کشوری در آرزوی رسیدنِ پرچمهای پیروز و جهانگیر تو و جهانی چشمبهراه آمدنت هستند.
هوش مصنوعی: تا هنگامی که این ماه تابان در آسمان در گردش است و این سقفِ گردون بر گرد زمین میچرخد.
هوش مصنوعی: پایههای جاه و مقامت چون زمین استوار و بیخلل باد و روزهای عمرت چون گردش آسمان بیشمار باد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نافه دارد زیر اندر گشاده بی شمار
لاله دارد زیر نافه در شکسته صد هزار
خانمان از رنگ و بوی او همیشه چون بهشت
روزگار از تار و پود او شکفته چون بهار
چشم زی رویش نگه کرد اندرو لاله شکفت
[...]
هر سپاهی را که چون محمود باشد شهریار
یمن باشد بر یمین ویسر باشد بریسار
تیغشان باشد چو آتش روز و شب بد خواه سوز
اسبشان باشد چوکشتی سال و مه دریا گذار
از عجایب خیمه شان با شد چو دریا وقت موج
[...]
ای خداوندان مال العتبار الاعتبار
ای خداوندان قال الاعتذار الاعتذار
پیش ازاین کاین جان عذرآورفروماند ز نطق
پیش از آن کین چشم عبرت بین فرو ماند زکار
توبه پیش آرید و نادم از گُنه کاری خویش
[...]
بار دیگر بر ستاک گلبن بی برگ و بار
افسر زرین بر آرد ابر مروارید بار
گاه مینا زینت آرد زو نگار بوستان
گاه مرجان زیور آرد زو عروس مرغزار
غنچه سازد باغ را پر گلبن از مینا و زر
[...]
ابر آذاری برآمد از کران کوهسار
باد فروردین بجنبید از میان مرغزار
این یکی گل برد سوی کوهسار از مرغزار
وان گلاب آورد سوی مرغزار از کوهسار
خاک پنداری به ماه و مشتری آبستنست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.