باز به صحرا رسید کوکبهٔ نوبهار
ساقی گلرخ بیا بادهٔ گلگون بیار
زان می چون لعل ناب کز مدد او مدام
عیش بود بر دوام عمر بود خوشگوار
روح فزائی که او طبع کند شادمان
آب حیاتی کز و مست شود هوشیار
همدم برنا و پیر مونس شاه و گدا
بر همه‌کس مهربان با همه‌کس سازگار
شیفته را دلپذیر دلشده را ناگزیر
سوخته را دستگیر غمزده را غمگسار
هاضمه را سودمند فاکره را نقش بند
باصره را نوربخش سامعه را گوشوار
موسم آن میرسد باز که در باغ و راغ
لاله بروید ز خاک گل بدر آید ز خار
باد صبا میکشد رخت ریاحین به باغ
دست هوا میکند مشگ تتاری نثار
لالهٔ خوش جلوه را عنبرتر در میان
غنچهٔ خوش خنده را خرمن گل در کنار
ماشطهٔ نوبهار باز چه خوش در گرفت
پای چمن در حنا دست سمن در نگار
نرگس مخمور را رعشه بر اعضا فتد
بس که به وقت سحر آب خورد در خمار
وه که چه زیبا بود بر لب آب روان
عکس گل و ارغوان سایهٔ بید و چنار
ظالم نفس خود است هرکه در این روزگار
انده پیمان خورد می نخورد آشکار
حاصل عمری نیافت ممسک دنیاپرست
لذت عیشی ندید زاهد پرهیزکار
یارب اگر میدهی ناز و نعیمی به ما
عمر به آخر رسید تا کی از این انتظار
در پی امید بود چند توان داشتن
بر سر راه امید دیدهٔ امیدوار
فرصت عیشی بده تا بستانیم داد
از رخ رنگین گل وز لب شیرین یار
بزم صبوحی خوشست خاصه در ایام گل
عیش جوانی خوشست خاصه در این روزگار
کز اثر عدل شاه بار دگر شد پدید
حال زمان را نظام کار جهانرا قرار
خسرو فیروز بخت شاه اویس آنکه هست
مظهر لطف خدا سایهٔ پروردگار
چاکر درگاه او ماه سپهر آشیان
بندهٔ فرمان او خسرو نیلی حصار
همچو روان ناگزیر همچو خرد کامبخش
همچو قضا کامران همچو قدر کامکار
عالمیان را بدو تا به قیامت امید
آدمیان را بدو تا به ابد افتخار
از هنرش گاه رزم وز کرمش روز بزم
رستم دستان خجل حاتم طی شرمسار
تاج دل افروز او داده ز کسری نشان
تخت همایون او مانده زجم یادگار
روز نبرد آنزمان کز سم اسبان شود
پشت زمین پر هلال روی فلک پرغبار
حملهٔ شیر افکنان کوه درآرد ز جای
وز مدد جوی خون جوش برآرد به خار
از فزع رعد کوس کوه شود پرغرور
وز اثر برق تیغ دشت شود پرشرار
پشت دلیران شود چون قد چوگان به خم
کلهٔ گردان شود گوی صفت خاکسار
در صف جنگ آنزمان افکند از گرد راه
تیغ جهانگیر شاه زلزله بر کوهسار
سجده برد پیش او چون بکشد تیغ کین
رستم توران گشای قارن خنجر گذار
از سر پیکان او مهر شود مضطرب
وز دم شمشیر او چرخ کند زینهار
یارب تا ممکنست دور زمانرا بقا
جرم زمین را سکون دور فلک را مدار
باد ز اقبال او پایهٔ دانش بلند
باد ز پشتی او بازوی دین استوار
نعمت او بی زوال معدلتش بر مزید
مملکتش بر دوام سلطنتش پایدار
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش باده و لذت‌های آن می‌پردازد و از خوشی‌هایی که به همراه بهار و شکوفایی طبیعت می‌آورد، سخن می‌گوید. او به زیبایی گل‌ها، نوشیدنی‌ها، و زندگی شاداب اشاره میکند و از اهمیت دوستی و همدلی در زندگی می‌گوید. همچنین، به ارتباط انسان‌ها با طبیعت و شگفتی‌هایی که در این فصل وجود دارد، پرداخته و به زندگی دلپذیر و خوشایند در کنار عشق و شادی اشاره میکند. در انتها، شاعر به ستایش پادشاهی می‌پردازد که مظهر لطف و کرم خداوند است و در جنگ‌ها و بزم‌ها همواره افتخارآفرین بوده است.
هوش مصنوعی: ساقی با چهره‌ای زیبا به صحرا برگشته است، بیایید باده‌ای سرخ و خوش‌عطر همراه بیاورد تا از آن بنوشیم.
هوش مصنوعی: از این شراب که مانند لعل ناب است، به‌دلیل قدرت آن، همیشه خوشی و شادی برقرار است و برای عمر، لذت‌بخش و مطبوع است.
هوش مصنوعی: این مصراع به نیروی شادی‌بخش اشاره دارد که با طبیعت (طبع) انسان ارتباط برقرار میکند و مانند آب حیات و نشاط‌آور است؛ آبی که انسان را از حالت عادی و هوشیاری به مستی و شادابی می‌برد.
هوش مصنوعی: باده، دوست و همراه جوان و پیر است و برای شاه و گدا فرقی نمی‌کند؛ با همه مهربان و با همه سازگار است.
هوش مصنوعی: عاشق را، که شیفته است، چیزی خوشایند می‌نماید و دل‌شکسته را چاره‌ای جز عشق نیست. آتش‌گرفته را عشق یاری میکند و غمگساری برای دل‌سوخته فراهم می‌شود.
هوش مصنوعی: نوشیدن شراب برای هاضمه مفید است و می‌تواند فاکره (شخصی از دوستان) را زیبا کند. همچنین، نور شراب برای چشم‌ها روشنی و روشنی‌بخشی به گوش‌ها می‌دهد.
هوش مصنوعی: زمانی فرامی‌رسد که در باغ و زمین‌های سرسبز، لاله‌ها از خاک رشد می‌کنند و گل‌ها از میان خاروخسک بیرون می‌آیند.
هوش مصنوعی: نسیم ملایم صبحگاهی گل‌های خوشبو را به باغ می‌آورد و هوا را معطر از عطر خوش عنبر میکند.
هوش مصنوعی: در میان گل‌ها، لاله‌ای زیبا و خوشبو به چشم می‌آید که عطرش از عطر عنبر بیشتر است و در کنار آن، غنچه‌ای با چهره‌ای خندان همچون مخزنی از گل‌ها قرار دارد.
هوش مصنوعی: آرایشگر بهار با چه لطافتی در دامن گل‌ها مشغول فعالیت است؛ پای گلستان در حنا (رنگ) و دست گل سمن (نوعی گل خوشبو) مانند زیبایی یک نگار (زن زیبا) است.
هوش مصنوعی: نرگس مست به خاطر نوشیدن آب در صبح زود، حالت لرزش به اعضای بدنش دست می‌دهد و به شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
هوش مصنوعی: چه منظرهٔ زیبا و دل‌انگیزی بود زمانی که بر کنارهٔ آب روان، تصویر گل‌ها و گیاهان ارغوانی و سایهٔ درختان بید و چنار دیده می‌شد.
هوش مصنوعی: هر کس که در این دنیای پرمشکل غم و اندوه را برگزیده و می‌نوشد، معلوم است که به نفس خود ظلم میکند، چراکه باید به‌جای غم، به خوشی و لذت‌بردن بپردازد.
هوش مصنوعی: کسی که به دنیا وابسته و خسیس است زندگی را به طور کامل نزیسته و از لذت‌های آن بهره نبرده، در حالی که زاهد و پرهیزکار نیز هیچ لذتی را تجربه نکرده است.
هوش مصنوعی: ای خدا، اگر تو به ما نعمت و لذت میدهی، با توجه به اینکه عمر ما به پایان رسیده، تا کی باید در انتظار این خوشی‌ها بمانیم؟
هوش مصنوعی: انسان در جستجوی امید است و تا وقتی که امید دارد، توانایی ادامه دادن زندگی را خواهد داشت.
هوش مصنوعی: فرصتی برای لذت‌بردن به من بده تا از زیبایی صورت گل و شیرینی لب محبوب بهره‌مند شویم.
هوش مصنوعی: مهمانی صبحانه‌ای خوشایند است، به‌ویژه در روزهای گل و بهار. لذت جوانی در این زمان خیلی شیرین و دل‌انگیز است.
هوش مصنوعی: به خاطر عدالت شاه، دوباره وضع زمان خوب شد و کارهای جهان نظم و ترتیب گرفت.
هوش مصنوعی: خسرو فیروز بخت، شاه اویس، کسی است که مظهر نعمت و محبت خداوند است و سایهٔ پروردگار بر سر اوست.
هوش مصنوعی: من در خدمت او هستم و او را مانند ماهی که در آسمان می‌درخشد، می‌دیدم. من بندهٔ فرمان او، خسرو نیلی حصار، هستم.
هوش مصنوعی: جریان زندگی و سرنوشت ناگزیر است، مانند عقل که بخشنده است و مانند قضا و قدر که خوشایند و موثر در زندگی‌اند.
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که همهٔ جهانیان تا روز قیامت به این باده امید دارند و آدمیان تا ابد به این باده افتخار می‌کنند. باده به عنوان یک نماد از شادی و سرور، منبع امید و افتخار انسان‌هاست.
هوش مصنوعی: از هنر او در میدان نبرد، گاهی پیروزی حاصل می‌شود و در میانه‌ی جشن‌ها، با رفتار خوبش، رستم (شخصیت افسانه‌ای و قهرمان ملی) به خاطر او خجالت‌زده می‌شود و حاتم طائی (شخصی معروف به سخاوت) نیز شرمنده می‌گردد.
هوش مصنوعی: تاجی که زیبایی دل‌ها را به نمایش می‌گذارد، از کسری (پادشاه بزرگ ایران) به یادگار مانده و در واقع نمایان‌گر شکوه و عظمت تخت همایون (تخت سلطنت) است.
هوش مصنوعی: در روز جنگ، زمانی که سم اسب‌ها بر زمین می‌خورد، پشت زمین به علت گرد و غبار به شکل هلال‌هایی در می‌آید و آسمان نیز غبارآلود است.
هوش مصنوعی: حملهٔ شیران و دلیران از کوه به پا می‌خیزد و با کمک جریان خون، هیجان و انرژی به وجود می‌آورد.
هوش مصنوعی: از ترس صدای رعد، کوه به تلاطم می‌آید و پر از عظمت می‌شود، و به دنبال آثاری که از برق روی دشت می‌افتد، آنجا هم پر از هیجان و شور می‌گردد.
هوش مصنوعی: دلیران در جنگ چون چوب قدیمی چوگان به زمین می‌افتند و گوی مانند سر گویندۀ بی‌ادب، در تنور مطابقت با خاک، خم می‌شود.
هوش مصنوعی: در آن زمان که جنگی برپا بود، تیغی از او (جهانگیر شاه) به زمین افکنده می‌شد که همانند زلزله کوه‌ها را به لرزه درمی‌آورد.
هوش مصنوعی: سجده به زمین می‌افتد در برابر او چون رستم با تیغ کین، قارن (یکی از شخصیت‌های حماسه‌ای که نیز به رستم کمک میکند) خنجر خود را برمی‌دارد و به جنگ می‌رود.
هوش مصنوعی: تیغ او به قدری خطرناک است که وقتی بر کسی فرود می‌آید، عشق و محبت در دل آن شخص به وجود می‌آید؛ حتی چرخ فلک هم از ترس او به لرزه می‌افتد.
هوش مصنوعی: خدایا، تا جایی که ممکن است، زمان را پایدار کن، جرم زمین را ثابت نگه‌دار و دور فلک را در حرکت نگه‌دار.
هوش مصنوعی: نیکبختی و خوشبختی او موجب برآمدن علم و دانش شده است و حمایت او باعث پایداری دین و ایمان می‌گردد.
هوش مصنوعی: این بیت دربارهٔ نعمت و برکات خداوند صحبت میکند که با وجود این نعمت‌ها، عدالتش باعث افزایش آبادانی و پایداری سلطنت و حکومت خواهد بود.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چیست ازین خوب‌تر، در همه آفاق کار؟
دوست به نزدیکِ دوست، یار به نزدیکِ یار
دوست برِ دوست رفت، یار به نزدیکِ یار
خوش‌تر ازین در جهان، هیچ نبوده‌است کار
سرو سماطی کشید بر دو لب جویبار
چون دو رده چتر سبز در دو صف کارزار
مرغ نهاد آشیان‌بر سر شاخ چنار
چون سپر خیزران بر سر مرد سوار
آلت رامش بخواه گوهر شادی بیار
رعد مثال این بزن ابر نهاد آن ببار
خلق همی بنگری روز و شب اندر نشاط
جز طرب اندر جهان نیز ندارند کار
خاک نبینی به ره خرده نقره بساط
[...]
ای ز سپهر کمال تافته خورشید وار
گشته به تمییز و عقل نادرهٔ روزگار
از کرم شهریار کار تو همچون نگار
وز قلمت چون نگار مملکت شهریار
ای کل رواسک کند و سرسر خار
دیو با دیدار تو چو لعبت فرخار
کنگی گنده دهان و گنده ریش و کور
بد دل و بد طلعت و بد روی و بد دیدار
دیگهای مایه تو پر غدد و کرم
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.