گنجور

 
نورس دماوندی

راست کیشی نیست در عالم که کج رفتار نیست

یک خدنگ از چرخ بی لب خنده سوفار نیست

معنی آید در تبسم از لب لفظ لطیف

غنچه نشکفته‌ی ما را در این گلزار نیست

گوهر یک دانه‌ی معنی است اکسیر حیات

پیش ما بسیار باشد هر چه آن بسیار نیست

از گداز تن چراغ هستی ما روشن است

همچو شمعم کی دمی چشم تر آتش‌بار نیست

از بحور نظمم آید گوهر معنی به کف

چون رگ ابرم قلم بی بحر گوهر‌بار نیست

نقطه‌ی خال تو را پرگار مژگان من است

روشن است این نکته‌ام یک نقطه بی‌پرگار نیست

با درشتان ربط ما برهان همواری بود

پیش ما هموار باشد هر که او هموار نیست

از خیال شمع رخسارش چراغم روشن است

همچو زلف او شبستان غم دل تار نیست

بس که چیزی در بهای خود عزیزان کم دهند

همچو گل یک خود فروش امروز در بازار نیست

بس که اکثر خلق عالم نابکار افتاده‌اند

هر که می‌آید به کاری این زمان در کار نیست

گفتگوی خود کنیم از پنبه سازی گوش کش

این زمان ما را مصاحب کمتر از دیوار نیست

این نوای تازه گر کلک تو نورس کرد گل

عندلیب باغ را در غنچه‌ی منقار نیست

 
 
گوهر
فرخی سیستانی

اندرین گیتی به فضل و رادی او را یار نیست

جز کریمی و عطا بخشیدن او را کار نیست

تیز بازاری همی بینم سخا را نزد او

اینت بازاری که در گیتی چنین بازار نیست

از پی نام بلند و از پی جاه عریض

[...]

ناصرخسرو

جز جفا با اهل دانش مر فلک را کار نیست

زانکه دانا را سوی نادان بسی مقدار نیست

بد به سوی بد گراید نیک با نیک آرمد

این مر آن را جفت نی و آن مر این را یار نیست

مرد دانا بدرشید و چرخ نادان بد کنش

[...]

خواجه عبدالله انصاری

روز محشر عاشقان را با قیامت کار نیست

کار عاشق جز تماشای و صال یار نیست

از سر کویش اگر سوی بهشتم می برند

پای ننهم که در آنجا وعدهٔ دیدار نیست

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از خواجه عبدالله انصاری
قطران تبریزی

روز کوشیدن چو تیغت شیر جان او بار نیست

روز بخشیدن چو کفت ابر گوهر بار نیست

نابریده تیغ تو روز وغا پولاد نیست

نابسوده کف تو روز عطا دینار نیست

در خور گفتار هرکس مر ترا گفتار نیست

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از قطران تبریزی
امیر معزی

ذوالجلال‌ است آن‌ که در وصف جلالش بار نیست

هرچه خواهد آن‌ کند کاری برو دشوار نیست

ملک او را ابتدا و انتها و عزل نیست

ذات او را آفت و کیفیت و مقدار نیست

آن خداوندی‌ که هست او بی‌نیاز از بندگان

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه