بردار ای زمین کف حاجت بر آسمان
کامد پی نظام جهان داور جهان
ای چرخ در کمین گه قهرش نگاه کن
بشکن خدنگ عربده در گوشه کمان
مسجد ازین نوید بدینست سرفراز
بتخانه زین حدیث به کفرست سرگران
بر یاد عدل اوست به هر زخمه کوس را
صد نغمه نشاط گره در دل فغان
بالای رایتش به مه و مهر سرفراز
پهنای لشکرش ز شب و روز بر کران
عیسی شدست باصره از دیدن شکوه
قارون شدست سامعه از نعره گران
هر سو جهان نثار کند گوهر نشاط
از ذکر خان خانان عبدالرحیم خان
آن سلک نظم و فضل که بی انتظام او
گردد گره به حلق گهر تار ریسمان
حفظش ز پرده های خیال دعوی ملک
تشریف خواب دوخته بر قد پاسبان
پرپر کند عقاب به جایش نهد ز بیم
گنجشک را گر خسی افتد ز آشیان
آیینه ای کزان بنماید جمال خویش
عکس عدو ز بیم نگردد درو عیان
زان دست و خنجر گهرافشان به خاصیت
جوهر برآورد ز تن کشته استخوان
ای فرق تا قدم همه افزایش کمال
وی پای تا به سر همه آرایش بیان
خواند اگر ز حفظ تو یک فصل عندلیب
گل های نوبهار کند جلوه در خزان
از طبع من به بخت بشارت دهد سخن
وز مدح تو به کام مبارک شود زبان
صد فتح سر برآورد از جیب دولتت
تا مصرعی ز نصرت تیغت کنم بیان
رضوان به حضرت تو زده طعنه بر بهشت
غلمان به خدمت تو کمر بسته بر میان
جام میی گرفته لبالب تمام نوش
اکسیر علت بدن و کیمیای جان
چون همت همه به بلندی نهد قدم
چون دولت همه ز ترقی دهد نشان
آن می که بر سپهر اگر سایه افکند
شاید که آفتاب شود یکسر آسمان
رنگین میی که بر کفن مرده گر چکد
در تن رگ فسرده شود شاخ ارغوان
در بزم تو چو رزم تو بختست کامیاب
در رزم تو چو بزم تو طبعست شادمان
روزی که بزم معرکه از بی خودان جنگ
رنگین شود و صحن خرابات از مغان
از سر خمار هول برد نشئه غرور
شمشیر جرعه بخش شود بهر امتحان
چون نیش غمزه کاوش دل ها کند خدنگ
چون ذوق نشئه در رگ جان ها دود سنان
بر پا نهد چو دردکشان دیده را رکاب
از کف کشد چو مغ بچگان زلف را عنان
مستانه آن زمان تو برون تازی از سپاه
از باده شیرگیر و به شمشیر جان ستان
از بس ز گیر و دار تو قالب شود تهی
پیمانه سپهر لبالب شود ز جان
ای بنده پروری که به یمن ثنای تو
شاید که افتخار به طبعم کند زمان
نامت برم خجسته شود بر زبان سخن
یادت کنم شکفته شود در بدن روان
نازان به بحر خاطر تو ابر طبع من
من قطره آورم تو کنی گوهر از بیان
معیار نظم گشت «نظیری » ز خدمتت
تأثیر کیمیاست درین خاک آستان
تا مطلع کلام بود اولین سخن
تا مقطع سخن شود انجام داستان
طغرای نامه ها ز ثنای تو با فروغ
انجام صفحه ها ز دعای تو با نشان
زلف عذار نصرت تو جلوه مراد
خال جمال دولت تو عرصه جهان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش عبدالرحیم خانخانان است و با مژدهٔ آمدن او برای سامان دادن جهان آغاز میشود و عدل، شکوه سپاه، نگهبانی و بخشش او را با مبالغه وصف میکند. سپس به وصف بزم و می بهشتی میرسد و رزم او را به بزمی مستانه مانند میکند که در آن شمشیر ساقی است. در پایان، شاعر بهرهمندی طبع خود از ستایش ممدوح را بازمیگوید، نام خود را میآورد و با دعا برای دوام دولت و پیروزی او شعر را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: ای زمین، دست نیاز خود را به سوی آسمان بلند کن و شکر بگزار، زیرا فرمانروای جهان برای سامان دادن به کار جهان آمده است.
هوش مصنوعی: ای آسمان، به کمینگاه خشم او بنگر و از ترس، تیر ستیزهجویی را در گوشهٔ کمانت بشکن و دست از دشمنی بردار.
هوش مصنوعی: با این مژده، مسجد به دین خود سربلند است و بتخانه از این خبر به سبب کفرش سرافکنده و اندوهگین است.
هوش مصنوعی: به یاد عدل او، در هر ضربهای که بر کوس میزنند، صدها نغمهٔ شادی در دل فریاد کوس نهفته است.
هوش مصنوعی: بلندای پرچم او از ماه و خورشید برتر است و گسترهٔ سپاهش از شب و روز فراتر و بیرون از اندازه است.
هوش مصنوعی: چشم از دیدن شکوه او مانند عیسی به آسمان بالا رفته و گوش از غرش سنگین سپاهش مانند قارون در زمین فرو رفته است.
هوش مصنوعی: از یاد و نام خانخانان عبدالرحیمخان، جهان از هر سو گوهر شادی نثار میکند.
هوش مصنوعی: او رشتهٔ نظم و فضل است؛ چنانکه اگر نظم و آراستگی او نباشد، نخ در گلوی مروارید گره میشود و رشته از هم میپاشد.
هوش مصنوعی: نگهبانی او کشور را حتی از خیالِ ادعای پادشاهی دیگران چنان ایمن کرده که جامهٔ خواب بر تن پاسبان دوخته شده و پاسبان آسوده میخوابد.
هوش مصنوعی: در روزگار عدل او اگر خاشاکی از آشیانهٔ گنجشک بیفتد، عقاب از ترس پر خود را میکند و به جای آن میگذارد.
هوش مصنوعی: در آینهای که او چهرهٔ خود را در آن میبیند، تصویر دشمن از ترس پدیدار نمیشود.
هوش مصنوعی: دست و خنجر گوهرافشان او چنان خاصیتی دارد که استخوان تن کشتگانش گوهر میشود.
هوش مصنوعی: ای کسی که سراپایت کمال افزون است و از پا تا سر مایهٔ زینت سخن هستی.
هوش مصنوعی: اگر بلبل بخشی از ستایش تو را از بر بخواند، گلهای بهاری حتی در پاییز جلوه میکنند.
هوش مصنوعی: سخن از طبع من مژدهٔ بخت نیک میدهد و زبانم با ستایش تو کامروا و فرخنده میشود.
هوش مصنوعی: تا من یک مصراع در وصف پیروزی شمشیرت بگویم، صد پیروزی تازه از گریبان دولت تو سر برمیآورد.
هوش مصنوعی: رضوان، نگهبان بهشت، در درگاه تو بهشت را ناچیز میشمارد و غلمان بهشتی برای خدمت تو کمر بستهاند.
هوش مصنوعی: آنان جامی لبریز از می گوارا در دست دارند که درمان بیماری تن و کیمیای جان است.
هوش مصنوعی: این می مانند همت، همواره رو به بلندی دارد و مانند دولت، همه نشان پیشرفت و برآمدن است.
هوش مصنوعی: آن می چنان روشن است که اگر سایهاش بر آسمان بیفتد، شاید سراسر آسمان خورشید شود.
هوش مصنوعی: می رنگینی است که اگر بر کفن مرده بچکد، رگ افسردهٔ تنش چون شاخهٔ سرخ ارغوان زنده و شاداب میشود.
هوش مصنوعی: در بزم تو مانند رزمت بخت کامیاب است و در رزم تو مانند بزمت طبع شاد است.
هوش مصنوعی: روزی که میدان جنگ از جنگاوران بیخویشتن مانند بزم رنگین شود، چنانکه صحن میخانه از مغان رنگین است.
هوش مصنوعی: در آن روز سرمستی غرور، خمار ترس را از سر میبرد و شمشیر برای آزمودن دلیران چون ساقی جرعه میبخشد.
هوش مصنوعی: تیر مانند نیش نگاه معشوق دلها را میکاود و نیزه مانند لذت مستی در رگ جانها میدود.
هوش مصنوعی: جنگاوران مانند بادهنوشان مست پای در رکاب مینهند و مانند مغبچگان که زلف را رها میکنند، عنان را از دست رها میکنند و بیپروا میتازند.
هوش مصنوعی: در آن هنگام تو مستانه از میان سپاه بیرون میتازی؛ از باده دلیر و شیرافکن و با شمشیر جانستان.
هوش مصنوعی: از بس در جنگ و گیرودار تو تنها از جان تهی میشوند، پیمانهٔ آسمان لبریز از جانها میشود.
هوش مصنوعی: ای بندهنواز، به برکت ستایش تو شایسته است که روزگار به طبع من افتخار کند.
هوش مصنوعی: چون نامت را بر زبان میآورم، سخن فرخنده میشود و چون یادت میکنم، جان در تنم شکفته میشود.
هوش مصنوعی: ابر طبع من به دریای اندیشهٔ تو مینازد؛ من قطرهای میآورم و تو با بیان خود آن را گوهر میکنی.
هوش مصنوعی: نظیری از خدمت تو معیار و محک شعر شد، زیرا خاک این درگاه خاصیت کیمیا دارد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که مطلع، نخستین سخن شعر است و مقطع، پایان داستان و سخن است.
هوش مصنوعی: سرلوحهٔ نامهها از ستایش تو روشن باشد و پایان صفحهها با دعای تو نشاندار باشد.
هوش مصنوعی: زلف چهرهٔ پیروزی تو جلوهگاه آرزوها باشد و همهٔ گسترهٔ جهان تنها خالی بر چهرهٔ دولت تو باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هان! صائم نوالهٔ این سفله میزبان
زین بی نمک ابا منه انگشت در دهان
لب تر مکن به آب، که طلقست در قدح
دست از کباب دار، که زهرست توامان
با کام خشک و با جگر تفته درگذر
[...]
گفتم نشان ده از دهن ای ترک دلستان
گفتا ز نیست، نیست نشان اندرین جهان
گفتم که ساعتی ببر من فرونشین
گفتا که باد سرد زمانی فرو نشان
گفتم که باد سرد زیان داردت همی
[...]
بگشاد مهرگان در اقبال بر جهان
فرخنده باد بر ملک شرق مهرگان
سلطان یمین دولت میر ملوک بند
محمود امین ملت شاه جهان ستان
شاهی که پشت صد ملک کامران بدید
[...]
بنگر بدین رباط و بدین صعب کاروان
تا چونکه سال و ماه دوانند هردُوان
من مر تو را نمودم اگرچه ندیده بود
با کاروان رباط کسی هر دُوان دَوان
از رفتن رباط نه نیز از شتاب خود
[...]
گویی که ماه و مشتری از جرم آسمان
تحویل کرده اند بباغ خدایگان
وز ماه و مشتری شده آن خاک پرنگار
نوری عجیب صورت و شکلی بدیع سان
نی نی ، که ماه و مشتری از وی ربوده اند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.