بنگر بدین رباط و بدین صعب کاروان
تا چونکه سال و ماه دوانند هردُوان
من مر تو را نمودم اگرچه ندیده بود
با کاروان رباط کسی هر دُوان دَوان
از رفتن رباط نه نیز از شتاب خود
آگاه نیست بیشتر از خلق کاروان
خفته و نشسته جمله روانند با شتاب
هرگز شنود کس به جهان خفته و روان!
در راه عمر خفته نیاساید، ای پسر،
گر بایدت بپرس ز دانای هندوان
جای درنگ نیست مرنجان در این رباط
بر جُستن درنگ به بیهودگی روان
هرک آمده است زود برفته است بیدرنگ
برخوان اگر نخواندهای اخبار خسروان
بررس کز این محل به چه خواری برون شدند
اسفندیار و بهمن و شاپور و اردوان
مفگن چو گوسفند تن خویش را به جر
تیمار خویش خود کن و منگر به این و آن
ای از غمان نوان شده امروز، بیگمان
فردا یکی دگر شود از درد تو نوان
بدخو زمانه با تو به پهلو رود همی
حرمت نیافت خسرو و ازو و نه پهلوان
حرمت مدار چشم ز بد خو جهان ازانک
بیحرمتی است عادت ناخوب بدخوان
بازی است عمر ما به جهان اندر، ای پسر،
بر مرگ من مَکَن ز غم و درد بازوان
بفریفت مر مرا به جوانی جهان پیر
پیران روان کنند، بلی، مکر بر جوان
بسیار مردمان که جهان کرد بینوا
از بانَوا شهان و نکوحال بانوان
عمر مرا بخورد شب و روز و سال و ماه
پنهان و نرم نرم چو موشان و راسوان
ای ناتوان شده به تن و برگزیده زهد،
زاهد شدی کنون که شدی سست و ناتوان
از دنبه تا نماند نومید و بینصیب
خرسند کی شود سگ بیچاره به استخوان؟
تا نیکوان هوای تو جُستند با نشاط
جَستی همی تو برتن ایشان چو آهوان
آن موی قیر گونت چو روز سپید گشت
از بس که روزهات فرو شد به قیروان؟
قیرت چو شیر کرد جهان، جادویست این
جادو بود کسی که کند کار جاودان
پیری عوانی است، نگه کن، که آمدهاست
ترسم ببُرد خواهدت این بدکنش عوان
اندر پدر همی نگر و دل شده مباش
بر زلف عنبرین و رخان چو ارغوان
گر نیستت خبر که چه خواهد همی نمود
بدخو جهان تو را ز غم و رنج وز هوان
اینک پدرت نامهٔ چرخ است سوی تو
مر راز چرخ را جز از این نامه برمخوان
این پندها که من شنوانیدمت همه
یارانت را چنانکه شنودی تو بشنوان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به پسرش نصیحت میکند و از گذر زمان و ناپایداری زندگی سخن میگوید. او تأکید دارد که انسان باید در جریان زندگی از فرصتها بهرهبرداری کند و درنگ نکند، چرا که عمر به سرعت سپری میشود و هیچ کس از آینده خبر ندارد. همچنین از خطرات دنیای ناپایدار و بدخواهیهای آن هشدار میدهد و بر لزوم خودمراقبتی و استقلال تأکید میکند. او میگوید نباید به ظاهر و برخوردهای ناپسند دیگران توجه کرد و باید همیشه به فکر خود بود. در نهایت، این شعر دعوتی به هوشیاری در برابر چرخ گردون و پندهایی برای زندگی بهتر است.
هوش مصنوعی: به این رباط و این کاروان سخت توجه کن که چگونه سالها و ماهها به سرعت میگذرند و همه با haste و شتاب حرکت میکنند.
هوش مصنوعی: من به تو نشان دادم خود را، هرچند که تو من را ندیدهای. در اینجا هیچکس از کاروان رباط، هر دو در حال حرکت، آشنایی با هم ندارد.
هوش مصنوعی: از رفتن کاروان هم کسی از شتاب خود آگاهی ندارد و این مسأله بیشتر از خود مردم کاروان است.
هوش مصنوعی: همه در خواب و آرامش هستند، اما همیشه در حال حرکت و شتاباند؛ هیچکس صدای خوابآلودگان را در جهان نمیشنود.
هوش مصنوعی: در مسیر زندگی، نباید خواب آلود بمانی و از تلاش و کوشش دست بکشی، ای پسر؛ اگر نیازی به یادگیری و دانستن داری، از حکیمان هندی بپرس.
هوش مصنوعی: در این مکان توقف نکن و خود را در اینجا آزار نده، زیرا جستن از این محل به دارایی و فایدهای نخواهد انجامید.
هوش مصنوعی: هر کسی که به اینجا آمده، به سرعت رفته است و درنگ نکرده است؛ اگر هنوز اخبار پادشاهان را نشنیدهای، الآن گوش کن.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که بزرگانی مانند اسفندیار، بهمن، شاپور و اردوان، از این مکان با شرمساری و ذلت خارج شدهاند. این نشاندهندهی ناکامی یا شکست آنهاست که به طرز خاصی بر اعتبار و جایگاه آنها تاثیر گذاشته است.
هوش مصنوعی: مثل گوسفند نباش که تنها به فکر نگهداری خودت باشی؛ خودت را به دست خودت بسپار و به دیگران فکر نکن.
هوش مصنوعی: ای کسی که امروز از غم رنج میکشی و ناتوان شدهای، مطمئن باش که فردا یک تغییر دیگر (و یا حالتی بهتر) خواهد آمد و تو از درد خالی خواهی شد.
هوش مصنوعی: دوران و زمانه بدذات با تو همراستاست و به احترام تو اهمیتی نمیدهد؛ نه خسرو (خسرو پرویز) و نه هیچ پهلوانی در برابر آن، ارجی ندارند.
هوش مصنوعی: به خاطر بدیهای این دنیا انتظار احترام و بزرگداشت از دیگران را نداشته باش، زیرا بیاحترامی و ناپسندی از ویژگیهای افرادی است که بدخواه هستند.
هوش مصنوعی: عمر ما در این دنیا مانند یک بازی است، لذا ای پسر، بر مرگ من غم نخور و برایش ناراحتی به خود راه نده.
هوش مصنوعی: دنیا مرا در جوانی فریب داد و به خیال جوانی، در واقع، دنیا کهنه و پیر شده است مرا به سمت خود میکشاند، بله، این است که دنیا بر جوانان فریبنده است.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم به خاطر بینوایی و بیحالی به زشتی و بدحالی دنیا گرفتار شدهاند، در حالی که پادشاهان و زنان نیکوکار به خوشی و زیبایی زندگی میکنند.
هوش مصنوعی: عمر من به آرامی و به طور پنهانی مانند موشها و راسها (نوعی سنجاب) توسط شب و روز و سال و ماه در حال از بین رفتن است.
هوش مصنوعی: ای کسی که به خاطر زهد و عبادت برگزیده شدهای، اکنون که ضعیف و ناتوان شدهای، زاهد واقعی نیستی.
هوش مصنوعی: اگر امید و بهرهای از دنبه (چربی گوسفند) باقی نماند، چگونه میتوان انتظار داشت که سگ بیچاره از وجود استخوانی خوشحال شود؟ این بیت به ناامیدی و وضعیت بدی اشاره دارد که در آن فردی نمیتواند به امید و خوشحالی دست یابد.
هوش مصنوعی: نیکوکاران و مردم خوب وقتی شوق و تمایل به تو پیدا کردند، تو هم با شادابی در میان آنها مثل آهوان (بزهای وحشی) به حرکت درآمدی.
هوش مصنوعی: موی سیاه تو که مانند قیر است، چگونه به رنگ سپید درآمده است، در حالی که روزهای تو مانند قیر به تیرگی میگذرد؟
هوش مصنوعی: اگر موی سیاه و تیرهات همچون شیر سفید شود، این دگرگونگی و زیبایی ناشی از جادو و قدرت توست. فقط کسی میتواند چنین کارهای ماندگاری انجام دهد که دارای تأثیری عمیق و جاودان باشد.
هوش مصنوعی: پیر زنی با چهرهای جذاب و زیبا (عوان) به تو نگاه میکند و میترسم با کارهای بدش، تو را از راهی که رفتهای منحرف کند.
هوش مصنوعی: به پدر خود توجه کن و دلخوش به موی خوشبو و صورت زیبا مثل گل ارغوان نباش.
هوش مصنوعی: اگر از حال و آیندهات بیخبر هستی، دنیای بد به تو فقط غم، زحمت و ذلت خواهد داد.
هوش مصنوعی: پدر تو پیامآور نمادهای آسمانی است و در این نامه که فرستاده است، رموز آسمانی را به تو منتقل کرده. تنها از این نامه میتوان به رازهای آسمان پی برد و نه از چیز دیگری.
هوش مصنوعی: من اکنون این نصایح و پندهایی که به تو اعلام کردم، به دوستانت هم برسد و مانند آنچه تو شنیدی، آنها نیز بشنوند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هان! صائم نوالهٔ این سفله میزبان
زین بی نمک ابا منه انگشت در دهان
لب تر مکن به آب، که طلقست در قدح
دست از کباب دار، که زهرست توامان
با کام خشک و با جگر تفته درگذر
[...]
گفتم نشان ده از دهن ای ترک دلستان
گفتا ز نیست، نیست نشان اندرین جهان
گفتم که ساعتی ببر من فرونشین
گفتا که باد سرد زمانی فرو نشان
گفتم که باد سرد زیان داردت همی
[...]
بگشاد مهرگان در اقبال بر جهان
فرخنده باد بر ملک شرق مهرگان
سلطان یمین دولت میر ملوک بند
محمود امین ملت شاه جهان ستان
شاهی که پشت صد ملک کامران بدید
[...]
گویی که ماه و مشتری از جرم آسمان
تحویل کرده اند بباغ خدایگان
وز ماه و مشتری شده آن خاک پرنگار
نوری عجیب صورت و شکلی بدیع سان
نی نی ، که ماه و مشتری از وی ربوده اند
[...]
آمد بهار خرم و آورد خرمی
وز فر نوبهار شد آراسته زمی
خرم بود همیشه بدین فصل آدمی
با بانگ زیر و بم بود و قحف در غمی
زیرا که نیست از گل و از یاسمن کمی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.