شمارهٔ ۱۸ - این قصیده در منقبت ابوالحسن علی بن موسی الرضا (ع) بعد از قصیده وارد شده
مرغ خوش الحان دلم غوغای رضوان خوش نکرد
هم نغمه با مرغی نشد گل های بستان خوش نکرد
گفتی برین در دل نشد با عمر خصمی کرد و رفت
زآتش سمندر دور شد خضر آب حیوان خوش نکرد
ذوقی و کنج خلوتی از هرچه گویی خوشترست
جغد آمد از ویرانه ام بزم سلیمان خوش نکرد
زین دل که من در آتشم تا بود آسایش ندید
زین سر که من سرگشته ام تا هست سامان خوش نکرد
می زد رهم را برهمن کفری به رغبت گفته شد
چون یافت در دینم خلل تاراج ایمان خوش نکرد
باشد قبول خدمتم در کفر و ایمان باختن
این دین که من خوش کرده ام گبر و مسلمان خوش نکرد
تا هست با من یک رمق با روزگارم تیرگی است
همزاد محنت آمدم آن شب که پایان خوش نکرد
زان شب که ساعت کرد خوش بهر فراغت طالعم
چون خنده یک صبح مرا طبع پریشان خوش نکرد
صد تیر آهم در جگر وز کس نجستم جرعه یی
زخم نهانم را دهن جز زهر پیکان خوش نکرد
از جامه شد عریان تنم وز عار نگشودم دهن
بر قامت فقرم حیا چاک گریبان خوش نکرد
شد جیب و دامان هر طرف دریا و کان را پر گهر
یک بار کام این صدف باران نیسان خوش نکرد
از کس ندارم شکوه ای از تلخی عیش منست
گر طوطی طبعم دهن زین شکرستان خوش نکرد
رد کرده شهر خودم مقبول غربت چون شوم
زین در صدف بیزا شد این لعل را کان خوش نکرد
گر طبع ابجدخوان من آزادیی خواهد مرنج
بیهوده حرفی می زنم طفلی دبستان خوش نکرد
هر گوشه باشد منتظر از بهر احیا مرده ای
دریای رحمت را چه غم گر قالبی جان خوش نکرد
نتوان به عیب دلستان زد طعنه عشق ذره را
گر در بیابان تشنه ای خورشید تابان خوش نکرد
آمد به سودای گهر با ابر نیسان قطره ای
چون دید جیحون غرقه شد دریای عمان خوش نکرد
بهر عزیمت طالعم صد ره به هر در قرعه زد
غیر از حریم درگه شاه خراسان خوش نکرد
حاجی محروم از وطن مسموم غربت بوالحسن
کایام بی امداد او شام غریبان خوش نکرد
شاهی که در روز جزا بی وزن بار مهر او
سنجیدن طاعات را از ننگ میزان خوش نکرد
از فیض اعجاز و کرم باشد مماتش چون حیات
چون ذات واحد حالتش تغییر و نقصان خوش نکرد
از جویبار لطف او سیراب سلطان و گدا
ابرست او بر خار و گل تنها گلستان خوش نکرد
نخلی که غیر از میوه امیدواری برنداد
گنجی که جز معماری دل های ویران خوش نکرد
در ساحت لطفش کسی تخم تمنایی نکشت
کان مزرع امید را از ابر نیسان خوش نکرد
شیرین و شور بحر و بر دنیا کشیدش در نظر
دستی نیالودش به خون لب از نمکدان خوش نکرد
دنیا برو یکروزه شد آن روز هم در روزه شد
الوان نعمت چیده شد یک تره از خوان خوش نکرد
مأمون جمال و جاه و جا بهر فریبش عرضه کرد
محو شهودش بود دل این خوش مگردان خوش نکرد
هرچند پیمان در میان آورد در کار جهان
جز بیعت و پیوند حق در حفظ ایمان خوش نکرد
عاجز نوازا گر فلک طبعی به بخشش کرده خوش
جز همچو ابر تنگدل نالان و گریان خوش نکرد
از رغبت احسان تو امید گل گل بشکفد
صبح این چنین ایام را پر ذوق وخندان خوش نکرد
جز ریش های ظلم را عدلت چو مرهم به نساخت
جز مبتلای درد را لطفت چو درمان خوش نکرد
نظمی که نی بر رسم تو طبع جهان داد انتظام
آن نظم را کلک قضا در سلک دیوان خوش نکرد
دوری که پرگارش روش بر مرکز امرت نکرد
آن دور بر هم خورده شد کس طبع دوران خوش نکرد
هر نفس را کز خدمتت حسن ترقی رو نداد
تفریح دل حاصل نشد ترکیب ارکان خوش نکرد
جرمی که آدم کرده بود از آب رویت شسته شد
بر روی اولاد بشر حق خال عصیان خوش نکرد
نور دل افروز تو را در جبهه آدم ندید
روز خطاب اصطفی زان سجده شیطان خوش نکرد
تا پا نهادی از وطن در غربت و آوارگی
یک شب سکون در هیچ جا ریگ بیابان خوش نکرد
با آنکه طوس از مقدمت پر ارغوان و لاله شد
پای تو را از زحمت خار مغیلان خوش نکرد
از ناف دنیا زادی و بر صدر دنیا آمدی
جز سینه مادر بلی موسی عمران خوش نکرد
آورد شیر از مهر تو صدر عنب پستان خاک
چون بود شیرش از عنب صدر تو پستان خوش نکرد
تا دشمن از زهر عنب کام تو زهرآلود ساخت
دل شهد را پر نیش شد نحل عسل شان خوش نکرد
ای جرم شوی صد جهان همچون «نظیری » زاب عفو
آلوده عصیان شدم صورت مرا زان خوش نکرد
رخسار خاکی بر درت مژگان خونین عرضه کرد
غم نامه درد مرا از وضع عنوان خوش نکرد
افتادم از لوث هوا دور از طواف مرقدت
پروانه آلوده پر شمع شبستان خوش نکرد
از ناسپاسی گشته ام محروم از آن جنت بلی
آدم اسیر هند شد چون خلد رضوان خوش نکرد
از شوق طوف مشهدت بنشینم از سعی و سفر
باری به وادی جان دهم گر کعبه قربان خوش نکرد
از باد طوسم تازه کن در آتش هندم مسوز
کز خاک و ابل خاطرم تا آب ملتان خوش نکرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این قصیده، شاعر به مدح امام رضا (ع) پرداخته و از غم و محنتی که در زندگی خود متحمل شده سخن میگوید. او در عین تجلیل از مقام امام، از احساس غربت و دلتنگیهای خویش، همچون تلخی زندگی و مشکلاتی که در پی خود داشته، صحبت میکند. شاعر با ذکر تصاویر مختلف مانند تنگدستی، فراق، و فقدان امید، به توصیف بیکسی و درد دل پرداخته و به رحمت و لطف امام رضا (ع) در زندگیاش اشاره میکند. در نهایت، او صرفنظر از مشکلات و ناکامیها، به امید درگاه امام و توانمندی او تأکید میکند و ابراز میدارد که بدون حضور او، سختیهای زندگی غیرقابل تحمل است.
هوش مصنوعی: مرغ خوشآواز دل من هیاهوی بهشت را نپسندید. با هیچ پرندهای همآواز نشد و گلهای باغ هم به دلش ننشست.
هوش مصنوعی: گویی دل بر این درگاه آرام نگرفت، با عمر دشمنی کرد و رفت؛ مانند سمندری که از آتش دور شود یا خضری که آب حیات را نپسندد.
هوش مصنوعی: اندکی ذوق و گوشهٔ خلوتی از هر چیز دیگری خوشتر است. جغدی که در ویرانهٔ من خو گرفته، بزم شکوهمند سلیمان را هم نپسندید.
هوش مصنوعی: این دل که مرا در آتش انداخته، تا بوده آسایش ندیده است. این سر که مرا سرگشته کرده، تا هست سامان و نظم را نپسندیده است.
هوش مصنوعی: برهمن راه مرا میزد و من به میل خود سخنی کفرآمیز گفتم. اما چون دید دینم خود سست و رخنهدار است، تاراج ایمانم را لازم ندانست.
هوش مصنوعی: خدمت من در باختن کفر و ایمان هر دو پذیرفته است. آیینی که من برگزیدهام نه گبر میپسندد و نه مسلمان.
هوش مصنوعی: تا یک نفس در من باقی است، روزگارم تیره است. من همزاد رنج در شبی به دنیا آمدم که پایان را نمیپسندید، یعنی شبی بیپایان.
هوش مصنوعی: از شبی که ساعت طالع مرا برای آسودگی برگزیدند، طبع پریشان من حتی یک صبح خندان را هم نپسندید و شادی ندید.
هوش مصنوعی: صد تیر آه در جگر دارم، اما از هیچکس جرعهای نخواستم. دهان زخم پنهانم جز زهر پیکان چیزی را نپسندید.
هوش مصنوعی: تنم از جامه برهنه شد، اما از شرم برای خواهش دهان نگشودم. حیا روا ندانست که بر قامت فقر من گریبان پاره ببیند.
هوش مصنوعی: جیب و دامن دریا و معدن از هر سو پر از گوهر شد، اما کام این صدف، یعنی من، حتی یک بار هم از باران نیسان شیرین نشد.
هوش مصنوعی: از کسی گله ندارم؛ اگر طوطی طبعم از این شکرستان دهان شیرین نکرد، از تلخی زندگی خود من است.
هوش مصنوعی: شهر خودم مرا رد کرده است؛ چگونه در غربت پذیرفته شوم؟ مانند مرواریدی که صدف از آن بیزار شد و لعلی که کان آن را نپسندید.
هوش مصنوعی: اگر طبع نوآموز من، که هنوز ابجد میخواند، آزادی بخواهد رنجیده مشو. سخن بیهوده میگویم، چون کودکی که دبستان را دوست ندارد.
هوش مصنوعی: در هر گوشه مردهای چشم به زنده شدن دارد. اگر یک کالبد جان را نپذیرفت، دریای رحمت را چه باک است.
هوش مصنوعی: نمیتوان عشق ذره به خورشید را به بهانهٔ عیب معشوق طعنه زد. اگر تشنهای در بیابان خورشید تابان را نپسندد، عیب از خورشید نیست.
هوش مصنوعی: قطرهای به هوای گوهر شدن همراه ابر نیسان آمد؛ چون جیحون را دید در آن غرق شد و دیگر دریای عمان را نخواست.
هوش مصنوعی: بخت من برای سفر صد بار بر هر دری فال زد، اما جز حریم درگاه شاه خراسان، امام رضا، جایی را برنگزید.
هوش مصنوعی: آن شاه، ابوالحسن، دور از وطن و مسموم در غربت است؛ روزگار بی یاری او شام غریبان را برای کسی خوش نکرد.
هوش مصنوعی: شاهی است که در روز قیامت ترازو از شرم نمیخواهد طاعتها را بی وزن مهر و محبت او بسنجد.
هوش مصنوعی: به برکت معجزه و بخشش، مرگ او مانند زندگیاش است. حال او همچون ذات یگانه تغییر و کاستی نمیپذیرد.
هوش مصنوعی: شاه و گدا از جویبار لطف او سیراباند. او ابری است که بر خار و گل یکسان میبارد و تنها گلستان را برنمیگزیند.
هوش مصنوعی: او نخلی است که جز میوهٔ امید باری نداد، و گنجی است که جز آباد کردن دلهای ویران کاری را نپسندید.
هوش مصنوعی: در پهنهٔ لطف او هیچکس تخم آرزویی نکاشت مگر آنکه کشتزار امیدش را با ابر نیسان سرسبز کرد.
هوش مصنوعی: همهٔ شیرینیها و تلخیهای دریا و خشکیِ دنیا را پیش چشم او گذاشتند، اما او دستش را به خون نیالود و لبش را از نمکدان دنیا خوش نکرد. یعنی از لذتهای دنیا بهرهای نگرفت.
هوش مصنوعی: دنیا برای او یک روز بیش نبود و آن یک روز را هم روزه گرفت. انواع نعمتها را برایش چیدند، ولی حتی یک برگ سبزی از آن سفره برنداشت.
هوش مصنوعی: مأمون برای فریفتن او زیبایی و مقام و جایگاه را پیش او نهاد، اما دل امام غرق مشاهدهٔ حق بود و این دام فریبنده را نپسندید.
هوش مصنوعی: هرچند مأمون در کار دنیا پیمان و عهد پیش کشید (ماجرای ولایتعهدی)، امام برای نگهداشتن ایمانش جز بیعت و پیوند با خدا را نپسندید.
هوش مصنوعی: ای نوازندهٔ درماندگان، اگر آسمان هم طبعش را به بخشش خو داده باشد، بخشش او مانند ابری دلتنگ است که با ناله و گریه میبارد، نه با گشادهرویی مانند تو.
هوش مصنوعی: از اشتیاق به احسان تو، امید مانند گل دستهدسته میشکفد؛ صبح هیچگاه روزها را چنین پرشور و خندان نکرده است.
هوش مصنوعی: دادگری تو چون مرهم، زخمهای ستم را درمان کرده و مهربانیات چون دارو، دردمندان را بهبود بخشیده است.
هوش مصنوعی: هر نظم و سامانی که طبیعت جهان برخلاف آیین تو برقرار کرد، قلم تقدیر آن را شایستهٔ ثبت در دفتر خود ندانست.
هوش مصنوعی: هر گردش روزگار که پرگارش بر گرد فرمان تو نچرخید، از هم پاشید و هیچکس سرشت آن روزگار را نپسندید.
هوش مصنوعی: هر جانی که از خدمت تو بهرهٔ کمال و رشد نیافت، به شادی دل نرسید و ترکیب عناصر وجودش سامان نیافت.
هوش مصنوعی: گناهی که آدم کرده بود به آبروی تو بخشیده شد؛ خداوند نخواست خال گناه بر چهرهٔ فرزندان آدم بماند. اشاره به این باور است که توبهٔ آدم به برکت خاندان پیامبر پذیرفته شد.
هوش مصنوعی: شیطان نور روشنیبخش تو را در پیشانی آدم ندید، و از همین رو در روز فرمان برگزیدن آدم، سجده بر او را نپسندید.
هوش مصنوعی: از زمانی که از وطن پا به غربت و دربهدری گذاشتی، ریگ بیابان هم از غم تو یک شب در هیچ جا آرام نگرفت.
هوش مصنوعی: هرچند طوس با آمدن تو پر از ارغوان و لاله شد، رنجی را که خار مغیلان به پای تو رساند نپسندید.
هوش مصنوعی: تو از مرکز دنیا (مدینه) زاده شدی و به بالاترین جای دنیا آمدی؛ آری، موسی پسر عمران هم جز سینهٔ مادرش هیچ دایهای را نپذیرفت.
هوش مصنوعی: خاک از مهر تو از پستان خوشهٔ انگور برایت شیر آورد، اما چون آن شیر از انگور (انگور زهرآلود) بود، سینهٔ تو آن را نپسندید. اشاره به مسموم شدن امام با انگور است.
هوش مصنوعی: از وقتی دشمن کام تو را با زهر انگور زهرآلود کرد، دل زنبور عسل از عسل پر از نیش شد و دیگر کندوی عسل را خوش نداشت.
هوش مصنوعی: ای کسی که گناه صدها جهان مانند نظیری را با آب بخشش میشویی، من به گناه آلوده شدهام و از این رو چهرهام نزد تو آراسته نیست.
هوش مصنوعی: چهرهٔ خاکآلود و مژگان خونین خود را بر درگاه تو عرضه کردم؛ نامهٔ غم و درد من به سبب نشانی و سرآغازش دلپذیر نشد.
هوش مصنوعی: به سبب آلودگی هوای نفس از طواف آرامگاه تو دور افتادم؛ شمع شبستان هم پروانهٔ بالآلوده را نمیپذیرد.
هوش مصنوعی: از ناسپاسی از آن بهشت (زیارت تو) محروم شدهام؛ آری، آدم هم چون قدر بهشت را ندانست، گرفتار هند شد. شاعر خود را که در هند است به آدمِ راندهشده مانند میکند.
هوش مصنوعی: از شوق طواف حرم تو از تلاش و سفر دست نمیکشم؛ دستکم اگر کعبه قربانی مرا نپذیرفت، در بیابان راه جان میدهم.
هوش مصنوعی: مرا با نسیم طوس تازه کن و در آتش هند نسوزان، که دلم از خاک و سرزمین اینجا تا آب مولتان هیچ چیز را نپسندیده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
صاحبدلست و نامور عشقم به سامان خوش نکرد
آشوب پیدا ننگ او اندوه پنهان خوش نکرد
دانست بی حس ناخنم الماس زد بر ریش من
سنجید شست خود قوی در تیر پیکان خوش نکرد
آن خود به بازی می برد دین را دو جو می نشمرد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.