سحّ طرفی الدّموع حتی تخلی
و فوادی من الجوی لا یسلی
من یودی لصیر عنی سلاماً
ان قلباً حواه منه تخلی
یا نذیر المشیب اغدرت اما
کان یجدی الانذار فیه ضلی
قل لطرف لم یخط فی السحر سهماً
قر عیناً فقد هویت المعلی
لا تصدّن طرف عینک عنی
هود الله قاتلی لیس الا
سل بین الجفون منه سیوف
و دم الناظرین فی البین طلا
اعذرانی فی تاثر لا یراعی
من زمام و لا یراقب و الا
لا یغرنک ابتام لماه
علّه طارق یری الجدّ هزلا
فاقض یا ذو القصاص ما انت قاص
قد ملکت الرقاب عقداً و حلا
کاد من ذاق ما بفیک لیبلی
ان روح بن مریم فیک حلا
عن لی مدح من ثوی بالعزبین
فان النشید من فیک اهلی
حبذا وقفه بنهر المعلّی
و نجوم من افقه تتجلّی
و عهود خلت بارض الغربین
سقتها الحیاء و بلا و طلّا
لست انسی بها معرّس انس
جمع الله للمنی فیه شملّا
و جناناً حوت قنادیل یاقوت
علی قبه الزبرجد تدلی
و عیوناً کانها نحر عین
بعقود من اللآلی تحلّی
و طیوراً علی القصون نغبین
لحون الزبور فصلاً ففصلا
و ظباء یطقن حول حمامها
لا کظبی الفلاء عطفاً و دلّا
هذه انما و لیکم الله
نناوی به نهاراً و لیلا
بابی مصدر الوجود و لو لاه
لعادت ام القوابل نکلی
صوره الزعیه من رآها
کبرّ الله ذالعلی و اهلاً
ذاک نور الله الذی خرموسی
صعقاً من سناه لما تجلّی
و کتاب الله الّذی نفخات
القدس آیا علی الناس تتلی
ضل من قال با التمثل فی الله
ولو انّه لما کان الاّ
عرّفوه بکل نعت بدیع
من معاینه و المعرف اجلی
کم لمن رام ان یصیب مداه
قلت مهلا ابعدت مرماک مهلا
جل وجه الله المیهمن عن نعت
سوی من براه عزّ و جلا
عیلم تستقی جد اول جدواه
صودای النفوس علا و نهلا
کم له السماء آیات نصّ
باهرات کالشمس بل هی اجلی
فسل النجم اذنهادی الی الارض
الی بیت من هوی و ادلاّ
و سل الشمس من اقام قناها
بعد ما کورت فقام و صلی
و لمن سلمت عذاه دعاها
فی حضور من الجماعه قبلا
یا لها من مناقب عی عنها
یعملات النهار و اللیل ثقلا
جل نفس الرّسول عن ان تسامی
ضل قوم بغو لمثلک مثلا
اوسئلت البیت المحرم عن اول
من صدق الرسول وصلی
لتجیبک الحصا انّه هو
و علوج الحجاز یدعون بغلا
این ماحی الاصنام من عابدیها
تعس قوم قاست علی الشمس ظلاّ
یاتری این کان شیخا قریش
یوم نادی جبرئیل لا سیف الا
رب امر لا یحسن الکشف و عنه
سعدد عنی عن ذکر سعدی و لیلا
کم باحد و خیبر و حنین
هنوات او فصلت لا ملاّ
من محی ظلمه الضلال بیدر
و عتیق تحت العریش استضلا
قدماه حتی اقسام قنا
الاسلام فاستاخره لما استقلا
سر حنانیک فی البلاد و باحث
عن بطون الکرام جیلا فجیلا
فانظرن هل و تری لتیم بن مر
اوعدی یا سعد فیها محلا
لا و من شق جانب البیت حتی
دخلت فیه امه و هی حبلی
فتخلّت عن اسجع هاشمی
بورکت حاملا و بورکت حلا
و سمی غارب النبی فخی
عنه اصنامهم و حسبک نبلا
لو امیدت باهلها الارض حتی
لا یری آثر لادم نسلا
ولد تیم بن مره و عدی
لا یکونان للخلافته اهلاً
لیت شعری اکان فیم بنی
بعد حتی یکون بالناس اولی
ام اجاد صلحاً بغیر ارتضاء
من ذویه اولی لهم ثم اولی
ام باجماع امته لیس فیها
قول اهدی الوری الی الحق سبلاً
اقضاء بلا حضور الخصمین
قضی الله فی ذوی الجور عدلا
فلیجیز و افعال امت موسی
حین ما قلّدو الا لوهیته عجلاً
حیث کاوا اشد و کنا و اقوی
عده منهم و اعذر قولا
لا و حق النبی اما امام
امر الله بعده ان یولی
او جهود به و قول بان
الله خلی سبیلها لتصلاّ
اثر الله ما لک الملک عن
تدبیره للعبید عی و ملاّ
فصفا ملکه لرعیان منیب
کسوام الهیام بهماً و جهلاً
فعدو غب رعیهم فی المراعی
زعمائ الامور عقد وحلاّ
ام رسول الا آله ضیع دیناً
طل فیه الدمآء حتی تعلی
اذ تولی و لم یخلف زعیماً
یتحامی حریمه ان یحلاّ
لا و حق الاسلام لاذی و لاذا
کذب العادلون حاشا و کلا
سعد سرنحو طیبته و ائت قبراً
خضعت دونه الملائک ذلا
قبر خیر الوری و اکرم من
داس تراب الغبراء حزناً و سهلاً
زر وطف حوله تجد فیه انوار
هدی من قبابه تتجلی
ثم صح صحیه الصریخ و قل یا
ذالمعالی علیک ذوالعرش صلی
ان دیناً بذات نفسک فیه
او دعته العلوج شیخاً عتلاً
فقضی فیه ما قضی ثم اوصی
با البقایا الی اخیه و دلی
ثم اولی بها ثالث القوم
غلولا لا حی فیما اغلاّ
فتولاه اطهر العرب ذیلاً
لم تولد له العقائل مثلاً
فذراه ذر و الهشیم فلم تبرک
حراماً اتاه الا احلا
فتملت بها امی و لما
اوغلت اوطئته خیلا و رجلا
ثم عرج الی ضجیعیه و اسئل
لمن المرقد الذی فیه حلا
یا خلیلی خلیاً عن ملامی
ن و حراً فی الصدر لا زال یغلا
افتر ذی خلافته الله عمن
حفه الله ان یساجل فضلا
و هو قطب الرحی تدور علیه
ذائرات الا کوان علواً و سفلا
خص من ربه بانوار قدس
ملات خافقیه عرضاً و طولا
و بلیها من لاله جمل فیها
و لا ناقته و لا هزخیلا
یا امیر الوری مدیحته عبد
قداتی موصلا بحبلک حبلا
فتقبل منه بضاعه عاف
لم یجد للو قود غیرک اهلا
صل وجد ایها العزیز و اوف
الکیل و ازدده من نوالک کیلا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر در مدح امام علی علیهالسلام سروده شده و به تحسین ویژگیها و فضائل این شخصیت بزرگ اسلامی میپردازد. شاعر از عشق و ارادت خود به او سخن میگوید و به زیباییهای وجود او و تأثیرش بر مردم اشاره میکند. او برتر از دیگران معرفی میشود و در شعر از معانی عمیق و صفات نیکوی او همچون عدالت، شجاعت و دانش یاد میشود. همچنین شاعر در دوستی و ارادت خالصانهاش به حضرت، تأکید کرده و به دینی اشاره میکند که به واسطه وجود او برقرار شده است. در انتها، شعر به طلب برکت و پاداش از خداوند برای این شخصیت بزرگ اسلامی منتهی میشود.
هوش مصنوعی: چشمم چندان اشک ریخت که از اشک تهی شد، و دلم از سوز عشق آرام و تسلی نمییابد.
هوش مصنوعی: کیست که از سوی من به شکیبایی سلام برساند؟ زیرا دلی که روزگاری آن را در خود داشت، اکنون از آن خالی شده است.
هوش مصنوعی: ای موی سپید که از پیری خبر میدهی، آیا پیمان شکستی؟ آیا هشدار دادن به کسی که گمراه شده است سودی داشت؟
هوش مصنوعی: به آن چشمی که در جادوگری هیچ تیری را به خطا نینداخته بگو: شاد باش، که بهترین بهره را به چنگ آوردی و برترین شکار را از پا درآوردی.
هوش مصنوعی: نگاهت را از من برمگردان؛ کشندهٔ من جز همین نگاه کسی نیست.
هوش مصنوعی: از میان پلکهای او شمشیرها کشیده شده است، و خون بینندگان در این میان بیخونبها و بیقصاص ریخته میشود.
هوش مصنوعی: ای دو یار، مرا در این شیفتگی معذور بدارید؛ شیفتگیای که نه افساری را میپذیرد و نه پیمانی را نگه میدارد.
هوش مصنوعی: فریب لبخند لبهای او را مخور؛ شاید رهگذری جدیترین کار را شوخی پندارد.
هوش مصنوعی: ای صاحب قصاص، هر حکمی میخواهی بران؛ تو گردنها را در دست داری و بستن و گشودن کارها با توست.
هوش مصنوعی: هر که از آنچه در دهان توست بچشد، نزدیک است بگوید روح عیسی پسر مریم در تو جای گرفته است؛ یعنی لب تو مانند دم عیسی جانبخش است.
هوش مصنوعی: برایم ستایش آن کس را بخوان که در غریّین (نجف) آرمیده است، زیرا سرود از دهان تو شیرینتر است.
هوش مصنوعی: چه خوش است درنگی کنار نهر معلّی، و ستارگانی که از افق آن جلوه میکنند.
هوش مصنوعی: و روزگارانی که در سرزمین غریّین گذشت؛ باران آنجا را با رگبار و نمنم سیراب کند.
هوش مصنوعی: هرگز منزلگاه انس را در آنجا فراموش نمیکنم؛ جایی که خداوند آرزوهای پراکنده را در آن گرد آورد.
هوش مصنوعی: و باغهایی را که چراغهایی از یاقوت داشتند و آن چراغها از گنبدی زبرجدین آویخته بودند.
هوش مصنوعی: و چشمههایی را که گویی گردن حوریاناند و با گردنبندهایی از مروارید آراسته شدهاند.
هوش مصنوعی: و پرندگانی را که بر شاخهها نغمههای زبور را بخش به بخش میخوانند.
هوش مصنوعی: و آهوانی را که گرد آن حرم میگردند و در ناز و خرامیدن به آهوان بیابان نمیمانند.
هوش مصنوعی: این جایگاه کسی است که آیهٔ «إنّما ولیّکم الله» دربارهٔ اوست؛ شب و روز به او پناه میبریم و او را آهنگ میکنیم.
هوش مصنوعی: پدرم فدای او باد که سرچشمهٔ هستی است؛ اگر او نبود، مادرِ همهٔ زایندگان سوگوار و بیفرزند میماند.
هوش مصنوعی: چهرهٔ او چنان است که هر کس آن را ببیند، خدای بلندمرتبه را به بزرگی یاد میکند و «الله اکبر» میگوید.
هوش مصنوعی: او همان نور خداست که چون جلوه کرد، موسی از پرتو آن بیهوش بر زمین افتاد.
هوش مصنوعی: و او کتاب خداست که آیاتش همچون دمهای قدسی بر مردم خوانده میشود.
هوش مصنوعی: گمراه شد کسی که دربارهٔ او به تجسم خدا قائل شد؛ هرچند اگر او نبود، چیزی جز نیستی نمیماند.
هوش مصنوعی: او را با هر صفت شگفت و نو و از هر جهت معنایی وصف کردند، اما خودِ او از همهٔ این وصفها آشکارتر است.
هوش مصنوعی: چه بسیار به کسی که میخواست به نهایت مرتبهٔ او برسد گفتم: آرام باش، هدفت را بسیار دور گرفتهای؛ آرام!
هوش مصنوعی: وجه خداوندِ نگهبان برتر از آن است که کسی جز آفریدگارِ عزیز و بزرگ او را وصف کند.
هوش مصنوعی: او دریایی است که جویهای بخششش جانهای تشنه را بارها سیراب میکند.
هوش مصنوعی: در آسمان برای او نشانههای روشن و آشکار بسیار است؛ نشانههایی درخشان چون خورشید، بلکه روشنتر از آن.
هوش مصنوعی: از ستاره بپرس که وقتی به زمین فرود آمد، بر خانهٔ چه کسی فرود آمد. اشاره به روایتِ فرود آمدن ستاره بر خانهٔ علی است.
هوش مصنوعی: و از خورشید بپرس که پس از فرو رفتنش، چه کسی آن را بازگرداند تا برخاست و نماز گزارد. اشاره به ماجرای «ردّ الشمس» است.
هوش مصنوعی: و بپرس که خورشید به چه کسی سلام داد، هنگامی که او در حضور جماعت آن را خواند. اشاره به روایتِ سخن گفتن خورشید با علی است.
هوش مصنوعی: شگفتا از این فضیلتها که شتران تیزروِ روز و شب از کشیدن بار سنگین آنها درماندهاند؛ یعنی روزگار از شمردن آنها ناتوان است.
هوش مصنوعی: جانِ پیامبر، یعنی علی، برتر از آن است که کسی با او برابری کند. گروهی که برای تو همتایی جستند، گمراه شدند.
هوش مصنوعی: و اگر از خانهٔ کعبه بپرسی که نخستین کسی که پیامبر را تصدیق کرد و نماز گزارد که بود،
هوش مصنوعی: سنگریزهها پاسخ میدهند که او علی است، هرچند فرومایگان حجاز به ناروا چیز دیگری ادعا میکنند.
هوش مصنوعی: نابودکنندهٔ بتها کجا و پرستندگان بتها کجا؟ نگونبخت باد گروهی که سایه را با خورشید سنجیدند.
هوش مصنوعی: کاش میدانستم آن دو پیر قریش کجا بودند، روزی که جبرئیل ندا داد: «شمشیری جز ذوالفقار نیست».
هوش مصنوعی: بسا کارها که فاش کردنش روا نیست؛ پس آن را رها کن و از یاد سعدی و لیلی بگذر. یعنی شاعر از گفتن پارهای حقایق خودداری میکند.
هوش مصنوعی: در احد و خیبر و حنین چه ناخوشایندیهایی رخ داد که اگر یکیک بازگویم، ملالآور میشود. کنایه از گریختن برخی یاران است.
هوش مصنوعی: چه کسی در بدر تاریکی گمراهی را زدود، در حالی که عتیق (ابوبکر) زیر سایبان نشسته بود و سایه میجست؟
هوش مصنوعی: او را پیش انداختند تا نیزهٔ اسلام را برپا داشت، و چون اسلام استوار شد، او را واپس زدند.
هوش مصنوعی: با مهربانی در شهرها بگرد و نسل به نسل در تبار بزرگواران جستوجو کن.
هوش مصنوعی: و بنگر ای سعد، آیا در میان آن تبارهای بزرگ، برای قبیلهٔ تیم بن مرّه یا عدی جایگاهی میبینی؟
هوش مصنوعی: نه، سوگند به آنکه دیوار کعبه را شکافت تا مادرش در حالی که باردار بود به درون آن رفت. اشاره به ولادت علی در کعبه است.
هوش مصنوعی: آنگاه در آنجا دلیرترین مرد هاشمی را به دنیا آورد؛ خجسته باد آن مادر و خجسته باد آن فرزند.
هوش مصنوعی: و بر دوش پیامبر بالا رفت و بتهایشان از آنجا فرو افتادند؛ همین برای بزرگیاش بس است.
هوش مصنوعی: اگر زمین چنان مردمانش را بلرزاند و نابود کند که از نسل آدم اثری نماند،
هوش مصنوعی: باز هم فرزندان تیم بن مرّه و عدی شایستهٔ خلافت نخواهند بود.
هوش مصنوعی: کاش میدانستم: آیا در میان آنان پس از پیامبر پیامبری بود که به سبب آن بر مردم سزاوارتر باشند؟
هوش مصنوعی: یا بیرضایت خاندان پیامبر کار را به سازش و زور به دست گرفتند؟ وای بر آنان، باز هم وای.
هوش مصنوعی: یا به اجماع امت بود؟ اجماعی که سخن راهنماترین مردم به راه حق، یعنی علی، در آن نبود.
هوش مصنوعی: آیا داوری بیحضور هر دو طرف دعوا رواست؟ خداوند دربارهٔ ستمگران به عدالت داوری خواهد کرد.
هوش مصنوعی: اگر چنین است، پس کار امت موسی را هم باید روا شمرد، آنگاه که گوساله را به خدایی گرفتند.
هوش مصنوعی: زیرا آنان نیرومندتر و پرشمارتر بودند و عذرشان پذیرفتنیتر بود. یعنی اگر شمار بیشتر دلیل درستی باشد، گوسالهپرستی هم درست خواهد بود.
هوش مصنوعی: سوگند به حق پیامبر که حال از دو بیرون نیست: یا امامی هست که خدا فرمان داده پس از پیامبر به ولایت گماشته شود،
هوش مصنوعی: یا باید این فرمان را انکار کرد و گفت خدا راه امت را رها کرده تا گمراه شود.
هوش مصنوعی: آیا خدا که مالک فرمانرواییست، از سر ناتوانی و ملال، تدبیر کار بندگانش را واگذاشته است؟ این پرسشی انکاری است.
هوش مصنوعی: آیا ملک خدا به دست چوپانانی افتاد که از نادانی و بیخردی مانند شتران تشنه و سرگردان بودند؟
هوش مصنوعی: و آنان پس از چراندن در چراگاهها، سردمدار کارها شدند و بستن و گشودن امور به دستشان افتاد.
هوش مصنوعی: یا آیا فرستادهٔ خدا دینی را تباه کرد که برای آن خونها ریخته شد تا سربلند شود،
هوش مصنوعی: آنگاه که از دنیا رفت و پیشوایی بر جای ننهاد که از حریم دین پاسداری کند تا شکسته نشود؟
هوش مصنوعی: سوگند به حق اسلام که نه این است و نه آن؛ منحرفان دروغ میگویند، هرگز چنین نیست.
هوش مصنوعی: ای سعد، بهسوی مدینه (طیبه) رهسپار شو و به مزاری برو که فرشتگان با فروتنی در برابرش سر فرود آوردهاند.
هوش مصنوعی: مزار بهترین آفریدگان و گرامیترین کسی که بر خاک زمین، در سختی و هموار، گام نهاد؛ یعنی پیامبر.
هوش مصنوعی: آن را زیارت کن و گردش طواف کن؛ خواهی دید که نورهای هدایت از گنبدهایش میدرخشد.
هوش مصنوعی: آنگاه مانند دادخواهان فریاد برآور و بگو: ای صاحب بلندمرتبگیها، خداوند عرش بر تو درود فرستد.
هوش مصنوعی: دینی که جان خود را در راهش نهادی، فرومایگان آن را به پیرمردی خشن و درشتخو سپردند.
هوش مصنوعی: او در آن هر چه خواست حکم راند، سپس باقی کار را به همدست خود وصیت کرد و به او سپرد.
هوش مصنوعی: سپس سومینِ آن گروه با خیانت آن را به دست گرفت؛ و هیچکس از آنچه به خیانت برده بود بهرهای پایدار نبرد.
هوش مصنوعی: آنگاه پاکدامنترین مرد عرب، که زنان بزرگوار همانندش را نزاییدهاند، یعنی امیرالمؤمنین، عهدهدار آن شد.
هوش مصنوعی: او آن نارواییها را مانند باد که کاه خشک را میپراکند پراکنده ساخت و هیچ حرامی را که حلال شمرده بودند بر جای نگذاشت.
هوش مصنوعی: سپس بنیامیه از آن کام گرفتند و چون در آن فرو رفتند، آن را زیر پای سواره و پیاده لگدکوب کردند.
هوش مصنوعی: سپس به سوی دو همخوابهٔ پیامبر در کنار مزارش برو و بپرس: این آرامگاهی که در آن جای گرفتهاند از آنِ کیست؟ کنایه از اینکه بهناحق آنجا آرمیدهاند.
هوش مصنوعی: ای دو دوست من، از سرزنشم دست بردارید و مرا با سوزی در سینه که پیوسته میجوشد رها کنید.
هوش مصنوعی: آیا جانشینی خدا از کسی روی گرداند که خدا او را چنان به فضیلت آراسته بود که کسی یارای همچشمی با او نداشت؟
هوش مصنوعی: او محور آسیاب هستی است که همهٔ موجودات بالا و پایین جهان گرد او میچرخند.
هوش مصنوعی: پروردگارش او را به نورهای قدسی ویژه ساخت که شرق و غرب عالم را از پهنا و درازا پر کرد.
هوش مصنوعی: و گرفتار آن خلافت کسی شد که در آن هیچ بهره و سودای دنیوی نداشت؛ به مَثَلِ «نه شتری در آن داشت نه مادهشتری».
هوش مصنوعی: ای امیر آفریدگان، بندهای ستایشگر نزد تو آمده که ریسمان خود را به ریسمان تو پیوند زده است.
هوش مصنوعی: پس کالای ناچیز این نیازمند را بپذیر که جز تو کسی را سزاوار روی آوردن نیافت.
هوش مصنوعی: ای عزیز، عطا کن و بخشش نما و پیمانه را تمام بده و از بخشش خود پیمانهای بر آن بیفزا؛ با اشاره به سخن برادران یوسف با عزیز مصر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون چلیپای روم از آن شد باغ
که ابر بربست باغ را عسلی
ابر چون چشم هند بنت عتبه است
برق مانند ذوالفقار علی
گشت بیاو به قدرت ازلی
از ثناء خفی و لطف جلی
دیک با کاسه گفت هر فضلی
گر تو فرعی و من بزرگ اصلی
کانچنان تندباد بیاَجلی
نرسانْد این شکوفه را خللی
معنی دیگر آن بود که ولی
هست از معرفت غنی و ملی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.