چون قطار کوفه سوی شام شد
طرفه شوری ز ازدحام عام شد
شد ز شهر شام بر گردون نفیر
چون ز احبار یهود اندر فطیر
دور گردون بس که دشمن کام شد
ماتم اسلام عید عام شد
شد چو در شام اختران برج دین
آسمان گفتی فرو شد بر زمین
آل سفیان در قصور زر نگار
در نظاره سویشان از هر کنار
بسته ره حزب شیاطین از هجوم
بر سنان سرها درخشان چون رجوم
هر طرف نظّارگان از مرد و زن
با دف و نی، انجمن در انجمن
شامیان بر دست و پا رنگین خضاب
چهره خون آلود، آل بوتراب
خواجۀ سجاد آن فخر کبار
همچو مصحف درکف کفّار خوار
آل زهرا سر برهنه بر شتر
کرد آن سر چون قطار عقد در
زین حدیث انگشت بر دندان مگیر
کآل حیدر سر برهنه شد اسیر؟
رویشان که آفتاب فاش بود
خود حجاب دیدۀ خفاش بود
جای حیرانی است این دور نگون
شرم بادت ای سپهر واژگون
شهر شام و عترت پاک رسول
در اسار زادۀ هند جهول
گیرمت باک از جفا و کین نبود
در جفاکاری چنین آئین نبود
شامیان بردند در بزم یزید
دست بسته عترت شاه شهید
خواجهٔ سجاد در ذُلّ قیود
چون مسیحا در کلیسای یهود
شاه دین را سر به طشت زرنگار
بانوان از دیده مروارید بار
ره نشینان متکی بر تخت عیش
همچو در بتخانه اصنام قریش
پور سفیان سر خوش از جام غرور
قدسیان گریان از آن بزم سرور
بانوان کِلّه شرم و حیا
پرده پوشان حریم کبریا
از هوان دهر در ذلّ قیاد
بسته صف در محفل آن بدنهاد
خواجۀ سجاد و سبط مستطاب
کرد با آن دل سیه روی عتاب
گفت: ویحک ای سیه بخت جهول
هین گمانت چیست در حق رسول
گر ببیند با چنین حال عجیب
باللّه این مستورگان بی حجیب
گر بدانستی چه کردی از جفا
با سلیل دودمان مصطفی
می گرفتی راه دشت و کوه پیش
می گرستی روز و شب بر حال خویش
پاش از غم خاک عالم بر سرت
باد بالین، تودهٔ خاکسترت
باش تا در موقف یوم النّشور
آیدت پیش آنچه کردی از غرور
گر دو روزی سفله گان خوشه چین
بر سریر کامرانی شد مکین
بر نکاهد کبریا و جاه ما
وان سلیمانی و تاج و گاه ما
ما سلیل دوده پیغمبریم
با نبوت زاده یک مادریم
شیر یزدان باب ذوالاکرام ما
با امارت زاده ما را مام ما
تا شده مادر ز بابت بار گیر
بود بابم بر مسلمانان امیر
مصطفی را آن امیر محتشم
بود در بدر و احد صاحب علم
باب تو در جیش کفار قریش
حامل رایات و پیش آهنگ جیش
پور هند از پاسخش برتافت رو
که نبودش حجّتی در خورد او
وه چه گویم من زبانم بسته باد
خامه خونبار من اشکسته باد
که چه رفت از ضربت چوب جفا
زان سپس بر بوسه گاه مصطفی
پس به خود بالید و گفت آن سفله قدر
کاش بودی در حضور اشباح بدر
تا بدیدندی که چون کردم قضا
ثار خویش از خاندان مرتضی
زان سپس دادند در ویرانه جا
پرده پوشان حریم مصطفی
شد خرابه گنج درهای یتیم
همچو اندر کهف اصحاب رقیم
نه به جز خاک سیه فرشی به زیر
نه به سرشان سایبانی از هجیر
سروری که سر به پا سودیش عرش
شد سرش را خشت بالین، خاک فرش
اشک خونین شربت بیماریش
شمع بالین آه شب بیداریش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر درباره ورود اهل بیت پیامبر به شام و وضع ناگوار آنها در این شهر است. زینب و دیگر اعضای خانوادهی پیامبر به اسیری گرفته شدهاند و در حالی که در میان جمعیت شامیها قرار دارند، عاطفه و اندوه به عروج رسیده است. خواجه سجاد به یزید و شامیان هشدار میدهد که با این ظلمهایی که مرتکب شدهاند، چه عواقبی در انتظار آنهاست و آنها را به یاد فضیلتهای خاندان پیامبر میاندازد. در ادامه، از مصائب اهل بیت و بیپناهی آنها در این شرایط سخت ذکر میشود و با توصیف درد و رنج عاطفی آنها به تصویر کشیده میشود. در نهایت، وضعیت نگرانکنندهی اهل بیت در شام و عاقبت ناپسند شامیها حکایت میشود.
هوش مصنوعی: هنگامی که کاروان اسیران از کوفه به سوی شام رسید، از ازدحام مردم هیاهو و غوغای شگفتی برپا شد.
هوش مصنوعی: از شهر شام فریاد و هلهله تا آسمان رفت؛ مانند شادی و غوغای عالمان یهود در عید فطیر.
هوش مصنوعی: گردش روزگار چنان به کام دشمنان شد که عزای اسلام برای همهٔ مردم شام جشن و عید شد.
هوش مصنوعی: وقتی آن ستارگانِ برج دین، یعنی خاندان پیامبر، وارد شام شدند، گویی آسمان بر زمین فرود آمد.
هوش مصنوعی: خاندان ابوسفیان در کاخهای زرنگار خود از هر سو به تماشای ایشان نشسته بودند.
هوش مصنوعی: گروه شیطانصفتان با ازدحام خود راه را بسته بودند و سرهای شهیدان بر سر نیزهها مانند شهابهای رانندهٔ شیاطین میدرخشید.
هوش مصنوعی: از هر طرف مردان و زنان تماشاگر، دستهدسته با دف و نی گرد آمده بودند.
هوش مصنوعی: شامیان دست و پای خود را به نشانهٔ شادی خضاب و رنگین کرده بودند، در حالی که چهرهٔ خاندان علی به خون آغشته بود.
هوش مصنوعی: امام سجاد، که مایهٔ افتخار بزرگان بود، همچون قرآنی در دست کافران خوار و بیحرمت شده بود.
هوش مصنوعی: خاندان فاطمه سربرهنه بر شتران سوار بودند و گرداگرد آن سرِ بریده مانند رشتهای از مروارید صف کشیده بودند.
هوش مصنوعی: از این سخن که خاندان علی سربرهنه به اسارت رفتند، از شگفتی انگشت به دندان مگیر.
هوش مصنوعی: زیرا روی ایشان چون خورشید آشکار بود و همان درخشندگی، برای چشم خفاشصفتِ دشمنان، خود پرده و حجاب بود.
هوش مصنوعی: این روزگار وارونه جای حیرت است؛ ای آسمان واژگون، شرمت باد.
هوش مصنوعی: شگفتا که شهر شام باشد و خاندان پاک پیامبر در اسارت فرزندِ هندِ نادان باشند.
هوش مصنوعی: گیرم که تو از ستم و کینه پروایی نداشتی، اما حتی در ستمکاری نیز چنین رسمی سابقه نداشت.
هوش مصنوعی: شامیان خاندان امام شهید را دستبسته به مجلس یزید بردند.
هوش مصنوعی: امام سجاد در خواری بند و زنجیر بود، مانند مسیح در میان یهودیان.
هوش مصنوعی: سر امام حسین در طشتی زرنگار بود و بانوان از چشم خود اشک چون مروارید میباریدند.
هوش مصنوعی: فرومایگانِ پست بر تخت عیش تکیه زده بودند، مانند بتهای قریش در بتخانه.
هوش مصنوعی: یزید، پسر خاندان ابوسفیان، از جام غرور سرمست بود و فرشتگان از آن بزم شادی میگریستند.
هوش مصنوعی: بانوانی که سراپردهٔ شرم و حیا و پردهنشینان حرم الهی بودند،
هوش مصنوعی: از خواری روزگار در بند و ریسمان، در مجلس آن بدسرشت به صف ایستاده بودند.
هوش مصنوعی: امام سجاد، نوادهٔ پاک پیامبر، با آن سیاهدل روسیاه به سرزنش و پرخاش سخن گفت.
هوش مصنوعی: امام سجاد گفت: وای بر تو ای بدبخت نادان! بگو دربارهٔ پیامبر چه گمان میبری؟
هوش مصنوعی: به خدا سوگند اگر پیامبر این زنان پردهنشین خود را در این حال شگفت و بیحجاب ببیند، چه خواهد گفت؟
هوش مصنوعی: اگر میدانستی با فرزندان خاندان مصطفی چه ستمی کردهای،
هوش مصنوعی: سر به بیابان و کوه میگذاشتی و شب و روز بر حال خود میگریستی.
هوش مصنوعی: از اندوه، خاک همهٔ عالم را بر سرت بریز و تودهٔ خاکستر بالینت باشد.
هوش مصنوعی: صبر کن تا در روز رستاخیز، آنچه از سر غرور کردهای پیش رویت آید و کیفرش را ببینی.
هوش مصنوعی: اگر چند روزی فرومایگانِ خوشهچین بر تخت کامروایی نشستهاند،
هوش مصنوعی: از عظمت و مقام ما و از تاج و تخت سلیمانی ما چیزی کم نمیشود.
هوش مصنوعی: ما فرزندان خاندان پیامبریم و با نبوت از یک مادر زاده شدهایم؛ یعنی با پیامبری همریشه و همخانوادهایم.
هوش مصنوعی: پدر بزرگوار ما علی، شیر خدا، است و مادر ما (فاطمه) ما را با حق امارت و پیشوایی زاده است.
هوش مصنوعی: از همان زمان که مادرت از پدرت باردار شد، پدر من امیر مسلمانان بود.
هوش مصنوعی: آن امیر بزرگوار در جنگهای بدر و احد پرچمدار مصطفی بود.
هوش مصنوعی: اما پدر (و نیای) تو در سپاه کافران قریش پرچمدار و پیشاهنگ لشکر بود.
هوش مصنوعی: پسر هند (یزید) از پاسخ دادن به او روی گرداند، چون دلیلی در خور سخن او نداشت.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید: آه، چه بگویم؟ کاش زبانم بسته و قلم خونبارم شکسته باشد.
هوش مصنوعی: که بگویم پس از آن، با چوب ستم بر لب و دندان امام حسین که بوسهگاه پیامبر بود چه رفت.
هوش مصنوعی: آن فرومایه به خود بالید و گفت: کاش نیاکان کشتهشدهٔ من در بدر اینجا حاضر بودند،
هوش مصنوعی: تا ببینند که چگونه انتقام خون خود را از خاندان علی گرفتم.
هوش مصنوعی: پس از آن، زنان پردهنشین حرم پیامبر را در خرابهای جای دادند.
هوش مصنوعی: آن خرابه گنجینهٔ مرواریدهای یتیم شد، مانند غاری که اصحاب کهف و رقیم در آن بودند.
هوش مصنوعی: نه زیرپایشان فرشی جز خاک سیاه بود و نه بر سرشان سایبانی از گرمای سوزان نیمروز.
هوش مصنوعی: سروری (امام سجاد) که عرش سر بر پایش میسود، خشت بالین سرش و خاک فرشش شد.
هوش مصنوعی: اشک خونین داروی بیماریاش بود و آه شبزندهداریاش چراغ بالینش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.