به ذات پاک خدای کریم بی همتا
که از اراده او گشت سر «کن » پیدا
به خالقی که منزه ز کل مخلوق است
به عاشقی که به عشق لقا بود شیدا
به حاکمی که به حکمت متابعت فرمود
که با صلوة حضر با سفر دگر وسطا
(کنند روی) توجه به قلعه ای که ملک
سجود کرد و بر آن است هر صباح و مسا
به آدمی که ز فضل اله دانا شد
به آدمی که خدا گفت: علم الاسما
به آدمی که معلم بد او ملائک را
به لام و بی که کلام خداست در همه جا
به هر نبی که به مظهر درآمد و بگذشت
به هر ولی که وصی بوده او به قول خدا
بدان محمد امی که در شب معراج
قدم نهاد و گذشت از مقام «اوادنی »
که مظهر ولی الله علی ابوطالب
حقیقتا ز محمد، علی نبود جدا
علی کلام خدا و علی ولی خدا
علی وصی رسول و علی امام هدی
علی است فضل الهی که مظهر تام است
به هرچه گفت و بگوید، مگو که چون و چرا
علی است آدم و هم او محمد و مهدی
علی محمد امی و موسی و عیسی
به حکم آنکه علی گفت: «انا کلام الله »
کلام، دست تصرف نهاده در همه جا
به حکم «نفسک نفسی » نبی علی را گفت
به حکم «دمک دمی » علی است نقطه با
به حکم «کنت مع الانبیاء سرا» اوست
به حکم «صرت معی » گفت: یا علی، جهرا
بجز خدا که شناسد چنانکه هست علی
بجز علی که شناسد چنانکه هست خدا
علی است خضر نبی و علی است ابراهیم
علی است نوح و سلیمان، علی بود یحیی
چه در سواد و بیاض و چه در وحوش و طیور
چه در زمین و چه در آسمان و بینهما
همه کلام خدایند ناطق و صامت
اناس و جمله اشیا به حکم «انطقنا»
مسبح است به ذات خدا، کلام قدیم
به هر صفت که برآید چنانکه در حصبا
وجود آدم خاکی که مظهر حق است
مثال علم الهی بود ز سر تا پا
نوشته خط الهی که خط خوبان است
صحیح باشد و سالم ز صرف علت ها
به وجه آدم خاکی نوشته سی و دو خط
بجز خدای که خواند چنان خط زیبا
چو مشک ناب: معطر، چو زلف خوبان: جعد
به روی روز درآورده چون شب یلدا
ز روی دوست خط مشک رنگ عنبربوی
بخوان که خط صواب است آن نه خط خطا
کسی که خط الهی نخواند هیچ نخواند
بمانده است به جهل اندر و چو خر به خلا
کسی که روی حقیقت ندید هیچ ندید
همیشه چشم مثالش بدین بود اعمی
بمانده تا به قیامت به جهل خویش مقیم
به هیچ روی ندیده به دیده روی شما
خجسته طالع آن کس که دیده بگشاید
ز روی ظاهر و باطن به حق شود بینا
به حکم «من عرف نفسه » به قول رسول
بدین «فقد عرف ربه » علی گویا
سواد وجه محمد که در حدیث آمد
چنانکه سبع مثانی است از رخ حوا
اگر تو معرفت نفس خود نمی دانی
بدان که گفته ام از گفته علی علا:
اگرچه ذات خدا از صفات منفک نیست
چه داند آنکه نداند حقیقت اشیا
خداست قادر و خالق، دگر همه مخلوق
خداست بر همه اشیا محیط و راهنما
ترا که ره ننمودند چگونه ره یابی
دلیل: علم الهی، ز پیر و از برنا
مرا رسد که دم از علم حق زنم که مرا
دلی است عالم و در کنه علم «او ادنی »
حدیث من ز کلام خدای بیرون نیست
به معنی این سخن آیینه ای است روی نما
مرا ز فضل الهی است دیده روشن
مرا ز نطق الهی زبان بود گویا
به مدحت ولی الله، به ذکر حی قدیم
به نظم و نثر مزین چو لؤلؤ لا لا
ز بعد احمد مختار امام من علی است
که عالم است به قرآن و سر کشف غطا
پس از علی، حسن بن علی است رهبر دین
دگر حسین علی کوست سید شهدا
امام زین عباد است و باقر و صادق
چنانکه موسی کاظم، دگر علی رضا
محمد تقی آن کو به زهد مشهور است
دگر علی نقی آن امام ماه لقا
ز بعدشان حسن عسکری شیردل است
که بود یار احبا و قاتل اعدا
محمد بن حسن، صاحب زمان مهدی
که اوست صاحب تأویل و مفخر فقرا
نمود روی چو ماه دو هفت و کرد آنگه
بیان شق قمر را ز خط استسوا
چو در مقام توجه به علم می رفتم
گهی به قوت و گاهی به نطق و گه به هدی
به گوش هوش من خسته دل ز عالم غیب
ز فیض فضل الهی چنین رسید ندا:
نسیمیا! ز نسیم ریاض معرفتت
همی دمد دم عرفان چو خیری از خارا
تو در محیط بقایی چو خضر روشندل
ترا چه غم که به موج اندر است بحر فنا
در این بدم که دگر ره خطاب لم یزلی
رسید بر دلم از فیض عالم بالا
چو در محیط فنا غوطه بقا خوردم
نصیب، سی و دو در شد مرا ز یک دریا
یقین بدان که مرا جز به چارده معصوم
نبود و نیست و نخواهد بدن دگر ملجا
مراست دست ارادت به دامن حیدر
که اوست ناصر و هادی من به روز جزا
به چارده خط امرد که بر رخ حور است
به هفت خامه نوشته چو عنبر سارا،
که کشتی تنم ار بشکند حوادث موج
رسان تو تخته جان در کنار آل عبا
که در میان دل و جان سرشته مهر علی است
بدین مقید و وارث ز جد و از آبا
اگرچه تیغ اجل سر ز تن جدا سازد
روان ز مهر علی ذره سان بود دروا
مباش غره به علم و به گفت و گوی و شناخت
که بی عمل نتوان شد به جنت المأوی
به خوان جنت اگر علم بود از آن عمل است
به علم مرد عمل کرده می رسد به خدا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به ستایش و معرفی فضائل الهی و پیامبران، به ویژه پیامبر اسلام و دوازده امام معصوم میپردازد. نویسنده از وجود خدای یگانه و پاک، و از علی به عنوان مظهر علم و حکمت و جانشین پیامبر سخن میگوید و او را کلید فهم حقیقت میداند. در ادامه، به دیگر امامان و ویژگیهای آنان نیز اشاره میشود و در نهایت به اهمیت علم و عمل در رسیدن به حقیقت و بهشت تأکید میشود. شعر در فراز و نشیبهای مختلف عرفانی، محبت و ارادت به چهارده معصوم را در سلسلهای از تعابیر زیبا بیان میکند.
هوش مصنوعی: سوگند به ذات پاک خدای بخشنده و بیهمتا که راز فرمان «کن» (باش) از ارادهٔ او آشکار شد و جهان پدید آمد.
هوش مصنوعی: سوگند به آفریدگاری که از همهٔ آفریدگان پاک و برتر است، و به عاشقی که در عشق دیدار او شیداست.
هوش مصنوعی: سوگند به فرمانروایی که از روی حکمت فرمان به پیروی داد، و نماز را در حضر و سفر و نماز میانه را مقرر کرد.
هوش مصنوعی: که مردم روی توجه به قبلهای (آدم) کنند که فرشتگان بر آن سجده کردند و هر صبح و شام بر آن پایدارند.
هوش مصنوعی: سوگند به آدمی که با فضل الهی دانا شد، همان آدمی که خدا دربارهٔ او گفت: همهٔ نامها را به او آموخت.
هوش مصنوعی: سوگند به آدمی که آموزگار فرشتگان شد، و به حروفی چون لام و با که در همه جا کلام خدا را میسازند.
هوش مصنوعی: سوگند به هر پیامبری که در جلوهگاه ظهور آمد و رفت، و به هر ولیای که به فرمان خدا جانشین او بود.
هوش مصنوعی: سوگند به محمد امی که در شب معراج گام نهاد و حتی از مقام «او ادنی» (نزدیکترین مرتبه به خدا) گذشت.
هوش مصنوعی: که علی پسر ابوطالب جلوهگاه ولایت خداست و در حقیقت علی از محمد جدا نبود.
هوش مصنوعی: علی کلام خدا و ولی خداست، جانشین پیامبر و پیشوای هدایت است.
هوش مصنوعی: علی همان فضل الهی و جلوهگاه کامل خداست؛ در هرچه گفته و میگوید چون و چرا مکن.
هوش مصنوعی: در نگاه شاعر، علی همان حقیقتی است که در آدم و محمد و مهدی و موسی و عیسی جلوه کرده است.
هوش مصنوعی: به استناد سخن علی که گفت «من کلام خدایم»، کلام الهی در همه چیز دست تصرف دارد.
هوش مصنوعی: به استناد سخن پیامبر به علی که «جان تو جان من است» و «خون تو خون من است»، علی نقطهٔ زیر حرف «با» (آغاز بسم الله) است.
هوش مصنوعی: به استناد حدیث «با پیامبران در نهان بودم»، او همان است؛ و پیامبر به حکم «اکنون با من شدی» آشکارا به علی خطاب کرد.
هوش مصنوعی: جز خدا کسی علی را چنان که هست نمیشناسد، و جز علی کسی خدا را چنان که هست نمیشناسد.
هوش مصنوعی: علی همان حقیقت خضر و ابراهیم و نوح و سلیمان و یحیی است.
هوش مصنوعی: چه در سیاهی و سپیدی (نوشته و کاغذ)، چه در جانوران وحشی و پرندگان، چه در زمین و آسمان و آنچه میان آن دوست،
هوش مصنوعی: همه، گویا و خاموش، کلام خدا هستند؛ مردمان و همهٔ چیزها به حکم آیهٔ «ما را گویا کرد».
هوش مصنوعی: کلام قدیم در هر صورتی که ظاهر شود، ذات خدا را تسبیح میگوید، چنان که سنگریزه در دست پیامبر تسبیح گفت.
هوش مصنوعی: وجود آدم خاکی که جلوهگاه حق است، از سر تا پا نمونه و نشانهٔ علم الهی است.
هوش مصنوعی: خط الهی که همان خط و موی چهرهٔ خوبرویان است، درست و از هر عیب و علتی پاک است.
هوش مصنوعی: بر چهرهٔ آدم خاکی سیودو خط (حرف) نوشته شده است و جز خدا کیست که آن خط زیبا را چنان که باید بخواند.
هوش مصنوعی: این خط چون مشک ناب خوشبو و چون زلف خوبان پیچدار است و مانند شب یلدا بر روی روشن چون روز نشسته است.
هوش مصنوعی: خط مشکین و عنبربوی را از روی دوست بخوان، زیرا آن خط درستی است نه خط خطا (با ایهام به سرزمین ختا).
هوش مصنوعی: هر کس خط الهی را نخواند، هیچ نخوانده است و چون خر در بیابان تهی، در نادانی مانده است.
هوش مصنوعی: هر کس روی حقیقت را ندید، هیچ ندیده است و چشم او همواره در این باره کور بوده است.
هوش مصنوعی: چنین کسی تا روز قیامت در نادانی خود میماند و هرگز با چشم دل روی شما را ندیده است.
هوش مصنوعی: خوشا به بخت کسی که چشم بگشاید و از راه ظاهر و باطن به حق بینا شود.
هوش مصنوعی: به حکم سخن پیامبر که «هر کس خود را شناخت»، علی گویای این است که «پروردگارش را شناخته است».
هوش مصنوعی: سیاهی (خطِ) چهرهٔ محمد که در حدیث آمده، همانگونه است که «سبع مثانی» (هفت آیهٔ فاتحه) در چهرهٔ حوا نقش بسته است؛ یعنی در نگاه حروفی، خطوط چهرهٔ انسان نشانهٔ کلام الهی است.
هوش مصنوعی: اگر شناخت نفس خود را نمیدانی، بدان که آنچه گفتهام از سخن علیِ بلندمرتبه گرفتهام.
هوش مصنوعی: با آنکه ذات خدا از صفاتش جدا نیست، کسی که حقیقت چیزها را نمیشناسد از این راز چه میفهمد؟
هوش مصنوعی: تنها خداست که توانا و آفریننده است و باقی همه آفریدهاند؛ خداست که بر همه چیز احاطه دارد و راهنمای همه است.
هوش مصنوعی: تو که کسی راه را نشانت نداده، چگونه راه را پیدا میکنی؟ راهنما دانش الهی است که باید از پیر و جوانِ آگاه آموخت.
هوش مصنوعی: حق دارم از دانش الهی سخن بگویم، زیرا دلی دانا دارم که به ژرفای علمِ مقام «او ادنی» (نزدیکترین قرب) راه یافته است.
هوش مصنوعی: سخن من بیرون از کلام خدا نیست؛ این سخن در معنا آینهای است که چهرهٔ حقیقت را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: چشمم از فضل الهی روشن است و زبانم از سخن الهی گویا شده است.
هوش مصنوعی: این زبان در ستایش ولی خدا (علی) و یاد خدای زندهٔ ازلی، با نظم و نثر آراسته است، مانند مروارید درخشان.
هوش مصنوعی: پس از پیامبر برگزیده، امام من علی است که دانای قرآن و راز برداشتن پرده (از حقیقت) است.
هوش مصنوعی: پس از علی، حسن بن علی رهبر دین است و سپس حسین بن علی که سرور شهیدان است.
هوش مصنوعی: سپس امام زینالعابدین، امام باقر و امام صادقاند و همچنین موسی کاظم و پس از او علی بن موسی الرضا.
هوش مصنوعی: سپس محمد تقی که به پارسایی مشهور است و پس از او علی نقی، آن امام ماهرو.
هوش مصنوعی: پس از ایشان حسن عسکری دلیر است که یار دوستان و کشندهٔ دشمنان بود.
هوش مصنوعی: و محمد بن حسن، امام زمان، مهدی است که صاحب تأویل و مایهٔ افتخار درویشان است.
هوش مصنوعی: او چهرهای چون ماه چهاردهشبه نمود و آنگاه شکافتن ماه را از خط استوای چهره آشکار کرد؛ اشارهای حروفی به خطوط چهره است.
هوش مصنوعی: هنگامی که با توجه کامل در راه دانش پیش میرفتم، گاه با نیرو، گاه با سخن و گاه با هدایت،
هوش مصنوعی: به گوش جان من دلخسته، از عالم غیب و از بخشش فضل الهی چنین ندایی رسید:
هوش مصنوعی: ای نسیمی! از نسیم باغ معرفت تو، دمِ عرفان پیوسته میوزد، چنانکه گل خیری از دل سنگ خارا بروید.
هوش مصنوعی: تو مانند خضرِ روشندل در دریای بقا هستی؛ چه باک اگر دریای فنا موج بزند.
هوش مصنوعی: در همین حال بودم که بار دیگر خطابی ازلی از فیض عالم بالا بر دلم رسید.
هوش مصنوعی: چون در دریای فنا غوطه خوردم و به بقا رسیدم، از یک دریا سیودو مروارید نصیبم شد؛ اشاره به سیودو حرف که در آیین حروفی کلید معرفت است.
هوش مصنوعی: یقین بدان که مرا جز چهارده معصوم پناهگاهی نبوده، نیست و نخواهد بود.
هوش مصنوعی: دست ارادت من به دامن حیدر (علی) است که یاور و راهنمای من در روز قیامت است.
هوش مصنوعی: سوگند به چهارده خطِ چهرهٔ بیموی که بر رخ حور است و با هفت قلم چون عنبر خالص نوشته شده،
هوش مصنوعی: که اگر موجِ حوادث کشتی تنم را بشکند، تو تختهٔ جانم را به ساحل آل عبا (اهل بیت) برسان.
هوش مصنوعی: زیرا مهر علی در میان دل و جانم سرشته شده است؛ به این مهر پایبندم و آن را از جد و پدرانم به ارث بردهام.
هوش مصنوعی: حتی اگر شمشیر مرگ سرم را از تن جدا کند، جانم از مهر علی مانند ذرهای در هوا معلق و پویا خواهد بود.
هوش مصنوعی: به دانش و سخنگویی و شناخت خود مغرور مباش، زیرا بدون عمل نمیتوان به بهشت رسید.
هوش مصنوعی: اگر دانش به سفرهٔ بهشت راه دارد، به سبب عمل است؛ مردی که به دانستهاش عمل کرده، با دانش به خدا میرسد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به جمله خواهم یک ماهه بوسه از تو، بتا
به کیچ کیچ نخواهم که فام من توزی
دل مرا عجب آید همی ز کار هوا
که مشکبوی سلب شد ز مشکبوی صبا
ز رنگ و بوی همی دانم و ندانم از آنک
چنین هوا ز صبا گشت یا صبا ز هوا
درخت اگر عَلَم پرنیان گشاد رواست
[...]
بتی بروی چو لاله شکفته بر دیبا
تنم اسیر بلا کرد و دل اسیر هوا
دلم بصحبت او همچو پشت او شده راست
تنم ز فرقت او همچو زلف اوست دو تا
بدست دارد تیر و بغمزه دارد تیر
[...]
شب آمد و غم من گشت یک دو تا فردا
چگونه ده صد خواهد شد این عنا و بلا
چرا خورم غم فردا وزآن چه اندیشم
که نیست یک شب جان مرا امید بقا
چو شمع زارم و سوزان و هر شبی گویم
[...]
ایا ستارهٔ خوبان خَلُّخ و یغما
به دلبری دل ما را همی زنی یغما
چو تو نگار دل افروز نیست در خَلُّخ
چو تو سوار سرافراز نیست در یغما
غنوده همچو دل تنگ ماست دیدهٔ تو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.