بدخو جهان تو را ندهد دسته
تا تو ز دست او نشوی رسته
بستهٔ هوا مباش اگر خواهی
تا دیو مر تو را نگرد بسته
دیو از تو دست خویش کجا شوید
تا تو دل از طمع نکنی شسته؟
تا کی بود خلاف تو با دانا
او جسته مر تو را و تو زو جسته
ای خوی بد چو بندهٔ بد رگ را
صد ره تو را به زیر لگد خوسته
جز خوی بد فراخ جهانی را
بر تو که کرد تنگتر از پسته؟
بشنو به گوش دل سخن دانا
تا کی بوی به جهل کبا مسته؟
تا کی روی چو کرهٔ بد گوهر
جل و عنان دریده و بگسسته؟
چون از فساد باز کشی دستت
آنگه دهد صلاح تو را دسته
چون چرغ را دهند، هوای دل
یک چند داده بود تو را مسته
آن باد ساری از سر بیرون کن
اکنون که پخته گشتی و آهسته
وان چون چنار قد چو چنبر شد
پر شوخ گشت دست چو پیلسته
آن را که او سپر کند از طاعت
تیر هوای دل نکند خسته
گرد از دل سیاه فرو شوید
مسح و نماز و روزهٔ پیوسته
هر گه که جست و جوی کنی دین را
دنیا به پیشت آید ناجسته
جای خلافهاست جهان، دروی
شایسته هست و هست نشایسته
بگذر ز شر اگر نبود خیری
نارسته به بود چو به بد رسته
نشنودی آن مثل که زند عامه
«مرده به از به کام عدو زسته»
اندر رهند خلق جهان یکسر
همچون رونده خفته و بنشسته
بایسته چون بود بهسزا دنیا
چون نیست او نشسته و بایسته
بر رفتنیم اگرچه در این گنبد
بیچارهایم و بسته و پیخسته
روزان شبان بکوش و چو بیهوشان
مگذار کار بیهده برسته
هرچیز باز اصل همی گردد
نیک و بد و نفایه و بایسته
دانست باید این و جز این زیرا
دانسته به بود ز ندانسته
بر خوان ژاژخای منه هرگز
این خوب قول پخته و خایسته



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به هشدار دربارهٔ خطرات و آسیبهای ناشی از بدخوئی و غرور میپردازد. او میگوید که اگر انسان خود را از وابستگیهای منفی رها نکند، دچار مشکلاتی خواهد شد. همچنین تأکید میکند که برای رسیدن به صلاح و شایستگی باید از جهل و بدخویی دوری گزید و به نصایح دانایان گوش فرا داد. در نهایت، وی بر اهمیت کوشش در زندگی و نگرش مثبت به دنیا تأکید میکند و میگوید که هر چیزی در نهایت به اصل خود باز میگردد و دانستهها از ندانستهها ارزشمندترند.
هوش مصنوعی: دنیا و مردم بدخواه به تو کمکی نخواهند کرد، مگر اینکه خود را از دست آنها رها کنی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی که شیطان تو را اسیر نکند، هرگز خود را به آرزوها و تمایلات دنیوی محدود مکن.
هوش مصنوعی: دیو (نماد زشتی و شیطنت) از تو چه زمانی میتواند دور شود، تا تو دلباختگی و طمع را از خود دور کنی؟
هوش مصنوعی: تا کی میخواهی به دور از دانا باشی؟ او (دانا) از تو روی برگردانده و تو نیز از او دوری کردهای.
هوش مصنوعی: ای خوی بد مانند بندهٔ بد، رگ را به شدت تحت فشار قرار دادهای و به دفعات تو را به زیر لگد میاندازم.
هوش مصنوعی: تنها خوی بد توست که باعث شده دنیایت را تنگتر از پسته ببیند.
هوش مصنوعی: به حرفهای عاقلانه با دل خود گوش کن، تا چه زمانی باید از بوی نادانی و افتضاحی که به وجود آوردهای، مست باشی؟
هوش مصنوعی: تا کی باید چهرهات که مانند سنگ بیارزش و بدعاقبت است، در حال بینظمی و خرابکاری باشد؟
هوش مصنوعی: زمانی که از فساد و کارهای ناپسند خود دست برداری، آنگاه خداوند با اصول درست و نیکو زندگیات را سامان میدهد.
هوش مصنوعی: زمانی که از مدح و ستایش، دل آدمی را شاد کنند، به خاطر این احساس خوشحالی، مدتی آدمی را سرمست و خوشحال میکند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اکنون که به بلوغ و رشد رسیدهای و از تجربیات زندگی آگاهتر شدهای، باید از افکار و احساسات بیارزش که به تو آسیب میزدند، دوری کنی.
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و جذبهی فردی اشاره دارد که قدش مانند چنار بلند و قامتش چنبر شکل است. سپس به دستهایش که مانند دستهای از فیل (حیوان بزرگ و نیرومند) است، اشاره میکند که نشاندهندهی قدرت و جذبهی اوست.
هوش مصنوعی: کسی که به خدا پناه میبرد و در برابر تیرهای خواستههای دلش از طاعت و عبادت محافظت میکند، هرگز خسته و ناامید نخواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر از دل سیاه انسان پاکی و نیکی بیرون برود، به وسیلهٔ مسح و نماز و روزههای مداوم، از گناه و کجیها پاک خواهد شد.
هوش مصنوعی: هر بار که در پی پیدا کردن دین و حقیقت بروی، دنیا با زینتهایش به سمت تو میآید در حالی که تو هنوز چیزی نیافتهای.
هوش مصنوعی: این جهان مملو از نادرستیهاست، اما در این بین افرادی هستند که درویش و شایستهاند و همچنان افرادی غیر شایسته نیز وجود دارند.
هوش مصنوعی: اگر خیری در دنیا وجود ندارد، از شر آن بگذر، چرا که همواره از بدی دوری گزیدن بهتر است تا به آن نزدیک شوی.
هوش مصنوعی: به این جمله معروف توجه کن که مردم میگویند: «مرده بهتر از کسی است که در دام دشمن گرفتار شده باشد.» این جمله به این معناست که در شرایط سخت و خطرناک، حتی مردن بهتر از تسلیم و وابسته شدن به دشمن است.
هوش مصنوعی: در راه زندگی، مردم جهان بهطور کلی مانند کسانی هستند که یا خوابیدهاند یا نشستهاند و از حرکت و پیشرفت غافلند.
هوش مصنوعی: دنیا باید بهخوبی و بهدرستی باشد، در حالی که حقیقت آن نشان میدهد او (دنیا) بیحرکت و در حال انتظار است و به این ترتیب شایسته چنین وضعیتی نیست.
هوش مصنوعی: ما در این دنیای محدود و تنگنظر، هرچند در حال حرکت و رفتن هستیم، اما در واقع محبوس و دردمند هستیم.
هوش مصنوعی: در روز و شب تلاش کن و مانند کسانی که در خوابند، اجازه نده که کارهای بیفایده و بیهوده انجام شود.
هوش مصنوعی: هر چیز در نهایت به اصل و حقیقت خود باز میگردد، چه نیک باشد و چه بد، و همچنین چیزهایی که ناپسند و شایسته هستند.
هوش مصنوعی: انسان باید بداند که شناخت حقیقت و آگاهی از موضوعات ضروری است، زیرا نادانی به هیچ وجه خوب نیست.
هوش مصنوعی: هرگز بر سفرهٔ دروغین خود این سخن خوش و صحیح را نگذار، زیرا این سخنها دروغین و بیاساس هستند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.