ای زود گرد گنبد بر رفته
خانهٔ وفا به دست جفا رفته
بر من چرا گماشتهای خیره
چندین هزار مست بر آشفته؟
این دشته بر کشیده همی تازد
وان با کمان و تیر برو خفته
اینم کند به خطبه درون نفرین
وانم به نامه فریه کند سفته
من خیره مانده زیرا با مستان
هر دو یکی است گفته و ناگفته
گفته سخن چو سفته گهر باشد
ناگفته همچو گوهر ناسفته
بیدار کرد ما را بیداری
پنهان ز بیم مستان بنهفته
خرگوشوار دیدم مردم را
خفته دو چشم باز و خرد رفته
یک خیل خوگوار درافتاده
با یکدگر چو دیوان کالفته
یک جوق بر مثال خردمندان
با مرکب و عمامهٔ زربفته
بر سام یارده ز شر منبر
گویان به طمع روز و شبان لفته
مستان و بیهشان چو بدیدندم
شمع خرد فروخته بگرفته
زود از میان خویش براندندم
پر درد جان و ز انده دل کفته
آن جانور که سرگین گرداند
زهر است سوی او گل بشکفته
بیدار چون نشست بر خفته
خفته ز عیب خویش شود تفته
زیرا که سخت زود سوی بیدار
پیدا شود فضیحتی از خفته
ای درها به رشته در آوردم
روز چهارم از سومین هفته



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به نقد وضعیت اجتماعی و اخلاقی انسانها میپردازد. او به بیداری و خفت انسانها اشاره میکند و بیان میکند که افرادی با ظاهری موجه، در واقع در جهل و خواب غفلت به سر میبرند. او با تشبیه به خرگوش و با مثالهای دیگر، نشان میدهد که چگونه انسانها در دورانی که به بیداری نیاز دارند، در غفلت و نادانی غوطهورند. در نهایت، شاعر میخواهد مردم را از خواب غفلت بیدار کند و به عواقب اعمال خودشان هشدار دهد.
هوش مصنوعی: ای گردن کج زود (متوجه این پیشامد شدم)؛ خانهٔ وفا و وفاداری به دست خیانت و جفا ویران شده است.
هوش مصنوعی: چرا بر من نگران شدهای و خیرهسری میکنی، در حالی که هزاران انسان مست و بیقرار در آشفتگی هستند؟
هوش مصنوعی: این دشت به شدت در حال جنگ و درگیری است و دشمن با کمان و تیر در حال کمین نشسته است.
هوش مصنوعی: او (شخصی که در شعر به او اشاره شده) در خطبهاش به نفرین میپردازد و در نامهاش با فریب و نیرنگ صحبت میکند.
هوش مصنوعی: من حیران و شگفتزده ماندهام، زیرا بین سخنان کسانی که در حال نوشیدن شراب هستند، فرقی نیست؛ چه آنچه میگویند و چه آنچه نمیگویند.
هوش مصنوعی: اگر سخنی گفته شود و آن سخن با ارزش و با عمق باشد، در غیر این صورت، مانند جواهری است که هنوز هیچ زحمتی برای استخراج و نمایش آن کشیده نشده است.
هوش مصنوعی: ما را بیداری پنهانی بیدار کرد، این بیداری ناشی از ترس مستانی است که در نهان هستند و خود را نشان نمیدهند.
هوش مصنوعی: مردم را مانند خرگوشهایی دیدم که خوابیدهاند، با اینکه چشمهایشان باز است، اما درک و خردشان غیبت دارد.
هوش مصنوعی: گروهی از مردم مانند خوکها به جان هم افتادهاند و درگیر نزاع و جنگ هستند، انگار که دیوانه شدهاند.
هوش مصنوعی: گروهی مانند خردمندان، با اسب و عمامههایی که با زر بافته شده، در اینجا حضور دارند.
هوش مصنوعی: بر سام، یعنی سامانهٔ بزرگی که دلیری و شجاعت دارد، یاری میطلبد در برابر شر کسانی که شب و روز در حال سخنوری و فریب مردم هستند. در واقع، بیانگر درخواست کمک از قدرتی است تا از خطر این فریبکاران رهایی یابد.
هوش مصنوعی: مستان و بیخودان، وقتی مرا دیدند، شمع (آتش) خرد را که خاموش شده بود، در دستانم گرفتند.
هوش مصنوعی: مرا به سرعت از خود دور کردند، زیرا درد جان و غم دل را تحمل نمیکردم.
هوش مصنوعی: جانوری که سرگین (مدفوع) تولید میکند، زهر است و او سبب میشود که گلها (زیباییها) پژمرده شوند.
هوش مصنوعی: زمانی که فرد بیدار بر روی فرد خفته نشسته است، آن فرد خفته به دلیل نداشتن آگاهی از عیوب خود، دچار شرم و خجالت میشود.
هوش مصنوعی: چون بیدار بهسرعت متوجه میشود و از خواب آگاه میگردد، مذمت و عیبهایی که به خاطر غفلت وجود دارد، آشکار میشود.
هوش مصنوعی: در روز چهارم از سومین هفته، من به وسیلهٔ یک رشته، درها را باز کردم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.